28/03/2011
Cần một chương trình phát triển nhanh, bền vững các xã, thôn bản đặc biệt khó khăn

Sau năm năm thực hiện Chương trình phát triển kinh tế xã hội các xã đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc và miền núi giai đoạn 2006-2010 (gọi tắt là Chương trình 135 giai đoạn II) trên địa bàn 1.958 xã; 3.274 thôn, bản đặc biệt khó khăn của 369/690 huyện thuộc 50/63 tỉnh mang lại những kết quả rất quan trọng, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân tại các vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Thực tiễn cho thấy, việc thực hiện tốt Chương trình 135 đã tạo nên bước chuyển biến rõ rệt ở khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc. Theo số liệu báo cáo của Uỷ ban Dân tộc, trong 5 năm qua, ngân sách Trung ương bố trí cho chương trình lên tới 14.025,25 tỷ đồng. Tính đến cuối năm 2010, tỷ lệ hộ nghèo ở các xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn giảm từ 47% (năm 2006) xuống còn 28,8% (năm 2010) - vượt chỉ tiêu chương trình đề ra. Hiệu quả tích cực của chương trình còn thể hiện ở chỗ mức thu nhập trung bình đầu người; tỷ lệ xã có đường giao thông cho xe cơ giới từ trung tâm xã đến thôn, bản tăng lên 80,7%; 100% số xã có trạm y tế; tất cả người dân có nhu cầu được trợ giúp pháp lý miễn phí.

Tuy nhiên, ở khu vực này, tỷ lệ hộ nghèo vẫn cao nhất trong cả nước, trình độ dân trí còn thấp, kết cấu hạ tầng yếu kém, chưa đủ đất sản xuất, trình độ cán bộ cơ sở còn bất cập. Đời sống của đồng bào còn nhiều khó khăn, khoảng cách phát triển có xu hướng doãng rộng so với các vùng trong cả nước. Trong các nguyên nhân về chủ quan, có phần do một số văn bản quản lý, hướng dẫn về cơ chế thực hiện ban hành chưa kịp thời, có nội dung khó thực hiện. Việc bố trí vốn cho địa phương chưa tập trung, thiếu cơ chế khuyến khích để các địa phương sớm hoàn thành các mục tiêu của chương trình. Thậm chí, chưa có chế tài xử lý đối với những địa phương triển khai chậm, kém hiệu quả, còn ỷ lại, không muốn ra khỏi chương trình mặc dù đủ điều kiện... Tại một số địa phương, Ban chỉ đạo chậm được kiện toàn; việc quản lý chương trình còn qua nhiều đầu mối, chưa mạnh dạn phân cấp cho xã quản lý. Nguyên tắc xã có công trình, dân có việc làm tăng thêm thu nhập từ việc tham gia lao động xây dựng công trình hiệu quả còn thấp. Một số địa phương phân bổ nguồn lực cho xã, thôn, bản chưa xuất phát từ điều kiện thực tế, còn nặng sự chia đều, bình quân...

Vì vậy, thời gian tới, cần có sự quyết tâm cao và thống nhất của cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở, nhất là sự tham gia tích cực của các tổ chức chính trị - xã hội trong công tác xóa đói, giảm nghèo tại các xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn. Cần xác định đúng thực trạng đói nghèo, đúng địa bàn ưu tiên, các xã nghèo nhất, thôn, bản khó khăn nhất, từ đó tập trung nguồn lực, tránh sự dàn trải. Đồng thời, huy động sức mạnh tổng hợp từ các nguồn lực, từ ngân sách nhà nước, tín dụng, đóng góp của người dân, đến sự hỗ trợ, giúp đỡ của các tổ chức quốc tế, các doanh nghiệp, nhà hảo tâm cho sự nghiệp xóa đói, giảm nghèo. Một vấn đề quan trọng nữa, cần phân cấp, trao quyền, tạo sự chủ động cho cơ sở, và tăng cường sự kiểm tra, giám sát để phát hiện, điều chỉnh những sai sót, bất cập.

Ngoài việc thực hiện chính sách giảm nghèo chung cả nước, phải có chính sách đầu tư phát triển đặc thù, căn cơ với yêu cầu phát triển nhanh, bền vững đối với vùng dân tộc và miền núi, nhất là các xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn để thực hiện sự bình đẳng trong phát triển. Từ nay đến năm 2015, các cấp, các ngành cần tiếp tục thực hiện tốt hơn nữa Chương trình phát triển kinh tế-xã hội các xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc và miền núi (gọi tắt là Chương trình 135 giai đoạn III hoặc là Chương trình phát triển nhanh, bền vững kinh tế-xã hội các xã, thôn bản đặc biệt khó khăn). Qua đó, giải quyết những khó khăn, từng bước nâng cao đời sống cả về vật chất và tinh thần của nhân dân.

Văn Nghiệp Chúc
(Nguồn: Tạp chí Dân tộc)

[TT: H.T.N]


[ In bài viết ] [ Quay lại ]