Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
 24/03/2005
Xây dựng và phát triển mô hình trường dân tộc nội trú dân nuôi ở tỉnh Lào Cai

Cao Văn Tư

 

Những năm gần đây, phương châm đa dạng hoá các loại hình trường lớp được nói đến nhiều, nhưng chủ yếu mới phát triển loại hình dân lập, bán công, tư thục ở vùng thị trấn, thị xã. Vùng cao đương nhiên vẫn chỉ có loại hình công lập. Nhưng cách thức tổ chức trường công lập ở vùng cao như thế nào cho phù hợp trong tình hình hiện nay?

Mô hình phù hợp và thiết thực với vùng cao

“Trường gần dân, quy mô nhỏ” là phương châm đã được đúc kết từ bốn chục năm trước cho vùng cao, phương châm ấy đã đem lại hiệu quả rõ rệt cho quá trình phát triển giáo dục tiểu học, đặc biệt với các lớp một, hai và ba. Ngày nay, khi vùng cao đã phổ cập tiểu học và đang nỗ lực phấn đấu phổ cập trung học cơ sở; học lên trung học cơ sở đã là nhu cầu đại trà, học lên trung học phổ thông đã là yêu cầu của đông đảo thanh niên vùng cao thì “Trường gần dân, quy mô nhỏ” cũng chỉ có thể mở THCS đến từng xã và mở trường THPT đến khu vực của từng huyện. Việc đi học hàng ngày là rất khó khăn với học sinh ở các thôn bản xa muốn học lên hai bậc học này. Trường phổ thông Dân tộc nội trú đã có ở các huyện, các tỉnh nhưng không thể mở rộng quy mô đáp ứng cho nhu cầu phổ cập và đại trà.

Do vây, Trường Nội trú Dân nuôi là mô hình phù hợp và thiết thực nhất với vùng cao trong giai đoạn hiện nay. Mô hình này tạo cơ hội cho học sinh ở các thôn bản xa học lên THCS, ở xã xa học lên THPT. Đó là điều kiện thiết yếu để phổ cập THCS. Mô hình này phát huy nội lực của nhân dân các dân tộc trong việc thực hiện xã hội hoá giáo dục, cùng Nhà nước chăm lo học hành cho con em. Học sinh ở xa về ăn ở, học tập, sinh hoạt tại trường có điều kiện giao tiếp đông vui, thuận lợi cho phát triển ngôn ngữ, tập trung thời gian học tập, thường xuyên tiếp cận các cô giáo, thầy giáo. Nhà trường có điều kiện tổ chức các hoạt động tập thể để rèn luyện, giáo dục học sinh. Tất cả các hoạt động ấy bù đắp những thiếu hụt của học sinh trong hoàn cảnh cư trú phân tán ở miền núi vùng cao. Các thầy cô cũng thuận lợi hơn trong hoạt động chuyên môn và yên tâm phấn khởi hơn trong đời sống hàng ngày. Vì vậy, số lượng học sinh sẽ đông hơn, chuyên cần hơn, chất lượng và hiệu quả chắc chắn sẽ khá hơn.

Các hình thức nội trú dân nuôi đã và đang hình thành ở Lào Cai

Từ mấy chục năm trước đã có các dạng “Bán ký túc xá”, “Bán trú” có kết quả nhất định nhưng duy trì không đều. Mấy năm gần đây, trên địa bàn Lào Cai có nhiều trường tổ chức cho học sinh ở xa về ăn ở, học tập tại trường với các cách thức thực hiện có phần khác nhau.

Ở Si Ma Cai, cả 13 xã đều tổ chức cho học sinh lớp năm và các lớp THCS về ở nội trú. Phong trào đóng góp lương thực cho học sinh nội trú phát triển mạnh. Trước đây, quỹ lương thực này chỉ hỗ trợ khi giáp hạt, nay hầu như đủ cấp cho học sinh nội trú ăn suốt năm học. Hầu hết các xã có số dư dự trữ quỹ lương thực này đến vài ba tấn, xã Thào Chư Phìn còn dự trữ gần tám tấn thóc để ở các thôn. Mỗi học sinh chỉ đóng góp tiền thức ăn. Thầy trò tự trồng rau do chưa đủ nên phải góp thêm. Dân cho phép học sinh kiếm củi là cành khô trong rừng khoanh nuôi. Các xã Bản Mế, Nàn Sín, Lùng Sui và Lử Thẩn mỗi xã thuê một cấp dưỡng phục vụ học sinh, có học sinh trực tuần phụ giúp. Một số cơ quan trong tỉnh và tổ chức quốc tế giúp mua sắm một số giường nằm, chăn màn. Nơi còn thiếu thì xã cho hoặc dân góp gỗ ván ghép thành phản nằm. ở Sín Chéng, Thào Chư Phìn xã cho mượn máy nổ, thầy cô góp tiền mua xăng, học sinh có ánh điện học bài. Nhiều trường, thầy cô góp tiền thuê cấp dưỡng cho học sinh, cho các em chăn chiếu, đồ dùng. Góp tiền như thế, các thầy cô nói: “Một chút cho học trò mình, cũng đỡ phải lặn lội đi gọi các em hàng ngày vất vả mà ít hiệu quả”.

Ở nội trú như vậy, các buổi chiều các em được thầy cô hướng dẫn làm bài, rèn luyện kỹ năng, buổi tối tự học theo giờ quy định.

Tại Sa Pa, các xã đều có học sinh thôn bản xa về ở nội trú, xã đông là 30 em, xã ít có 15 đến 20 em. Các em học sinh đều tự túc lương thực. Từ khi có Hội Khuyến học, các xã đang phát động phong trào ủng hộ quỹ lương thực cho học sinh ở nội trú. Một số xã nhận được tài trợ làm phòng học có sàn gác cho học sinh ở. Trường Phổ thông cơ sở Hoàng Liên của Sa Pa là mẫu hình Nội trú Dân nuôi tiêu biểu. Trường có từ lớp 1 đến lớp 9, năm học này có thêm lớp 10 Bổ túc Trung học, tổng cộng 228 học sinh, có 134 học sinh ở nội trú. Mỗi tháng, mỗi học sinh góp 12 cân gạo, 40 ngàn đồng (Chủ nhật các em về nhà). Ngoài ra, các em còn nuôi gà, trồng rau, tự túc một phần thực phẩm. Nhà trường được hợp đồng 2 cấp dưỡng. Trường lớp được xây dựng khang trang. Chất lượng nuôi dạy khá hơn hẳn các trường trong khu vực. Nhà trường tiếp nhận được nhiều học sinh từ các xã hạ huyện về học.

Các huyện Bắc Hà, Mường Khương, Bát Xát… cũng có các hình thức tổ chức cho học sinh ở nội trú tương tự như trên.

Các trường Trung học phổ thông ở các huyện đều đã có một số học sinh ở các xã xa được nhà trường tạo điều kiện ở nội trú. Nhưng do quy mô phát triển nhanh và cơ sở vật chất đang trong quá trình xây dựng mở rộng, chưa đáp ứng kịp nên có trường phải thu hẹp số lượng học sinh ở nội trú hoặc chưa duy trì được mô hình này. Có hai trường THPT tổ chức cho học sinh ở nội trú tốt là THPT Si Ma Cai 54 em (Trong số 87 học sinh toàn trường) và THPT Văn Bàn số I là 51 em. Trường THPT Văn Bàn hợp đồng 2 cấp dưỡng. Mỗi học sinh ở nội trú mỗi tháng góp 15 cân gạo và 80 ngàn đồng. Các em tự túc được 2/3 số rau xanh. Mọi hoạt động của các em diễn ra theo nền nếp tự quản, dưới sự hướng dẫn của các thầy cô. Trường THPT Si Ma Cai có đủ phòng ở và giường tầng cho các em ngay khi mở trường, nhưng các em còn phải tự lo nấu ăn. Nhà trường đang có kế hoạch mở rộng quy mô ký túc xá nhằm đáp ứng nhu cầu tăng nhanh học sinh trong năm học tới và các năm tiếp theo.

Củng cố và phát triển mô hình trường Nội trú Dân nuôi

Với vùng cao, mô hình nội trú dân nuôi rất cấp thiết cho hiện tại và lâu dài. Để nâng cao hiệu quả và phát huy vai trò của mô hình này, cần thực hiện một số biện pháp chủ yếu sau:

- Trước hết, cần có đủ cơ sở vật chất tối thiểu. Trong các chương trình kiên cố hoá trường lớp và các chương trình xây dựng trường học khác cần có hạng mục làm nhà ở, nhà ăn cho học sinh ở nội trú. Khi chưa có đủ điều kiện xây dựng ngay thì có thể tạm thời giữ lại các nhà bán kiên cố đã có hoặc làm thêm nhà tạm để đáp ứng. Mua sắm giường nằm và các phương tiện phục vụ ăn ở, vui chơi bằng kinh phí nhà nước, tranh thủ các nguồn giúp đỡ của các cơ quan, các doanh nghiệp, các tổ chức quốc tế, các nhà hảo tâm.

- Có cấp dưỡng phục vụ học sinh nội trú bằng phương thức hợp đồng hưởng lương từ ngân sách Nhà nước hoặc từ quỹ của địa phương hay nhân dân đóng góp.

- Nhân rộng phong trào xã hội hoá giáo dục, đặc biệt là phong trào xây dựng quỹ hỗ trợ học sinh nội trú (bằng lương thực hoặc tiền). Cấp đất để nhà trường tổ chức cho học sinh trồng trọt, chăn nuôi nhằm tự túc thực phẩm, giảm bớt mức đóng góp, bớt khó khăn cho các gia đình.

- Cán bộ quản lý và giáo viên các trường nội trú dân nuôi nêu cao trách nhiệm, tham mưu cho cấp uỷ và chính quyền địa phương, vận động nhân dân tham gia tổ chức, xây dựng mô hình nội trú, hướng dẫn học sinh tự quản.

- Các cấp quản lý chỉ đạo hướng dẫn các trường nội dung phương pháp tổ chức đời sống, học tập, lao động và vui chơi để phát triển, duy trì số lượng, nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục. Quy định trách nhiệm cụ thể của cán bộ quản lý, của giáo viên trong việc tổ chức và quản lý học sinh ở nội trú; phát động thi đua và đúc kết kinh nghiệm để phát huy hiệu quả của mô hình này.

- Đề nghị Nhà nước có chính sách hoặc điều chỉnh chính sách đã có đối với học sinh và giáo viên Trường Nội trú Dân nuôi.

Giáo dục vùng cao đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ về quy mô bậc học THCS và THPT, phải phấn đấu nỗ lực để đạt mục tiêu phổ cập THCS, đồng thời đứng trước những thách thức rất lớn về chất lượng và hiệu quả. Xây dựng và phát triển mô hình Trường Nội trú Dân nuôi là biện pháp quan trọng để giáo dục vùng cao đáp ứng yêu cầu của đất nước trong giai đoạn mới. 

[ Quay lại ]

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 61,466,555


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.2 secs