Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Theo nhịp Xoè hoa

 14/03/2008

Đồng bào Thái trong ngày hội

Ai đã từng đến Tây Bắc, đặc biệt là Mường Lò, Yên Bái, đều không khỏi trầm trồ thán phục trước những điệu xoè của đồng bào Thái. Mường Lò còn nổi tiếng với sáu điệu xoè cổ, được các nghệ nhân coi là gốc, là khởi nguồn của các điệu xoè khác.

Sáu điệu xoè này thể hiện đầy đủ nghệ thuật dân vũ Thái. Điều thú vị là sáu điệu xoè cổ mang các hình thế cơ bản, nhưng không gò bó cứng nhắc, mà ẩn chứa nội sinh và sự biến hoá vô cùng tinh tế.

Điệu xoè vòng (Xé vóng): Đây là điệu xoè cổ nhất, bởi sự đơn giản trong bước vũ. Quanh đống lửa mọi người không phân biệt độ tuổi và giới tính, nắm tay nhau tiến lùi theo nhịp trống 2/4. Khi tiến tay vung ngang tầm vai, khi lùi tay buông thẳng, nhẹ nhàng dịch chuyển theo chiều kim đồng hồ. Xoè vòng không cần luyện tập, không giới hạn số người tham gia và có thể xếp thành nhiều vòng tròn đồng tâm.

Điệu xoè thể hiện sự gắn kết bền vững của cộng đồng, chuyên chở khát vọng một cuộc sống ấm no, hạnh phúc trong sự vận động không ngừng của đất trời, vạn vật.

Điệu vòng tròn vỗ tay (ỏm lọm tốp mư): Các vũ công bước theo vòng tròn từ trái qua phải rồi ngược lại, nhảy co từng chân và đồng thời vỗ tay theo nhịp trống, tạo nên không khí vui tươi, rộn rã, thể hiện niềm vui của cộng đồng sau mùa vụ bội thu, mừng nhà mới, đám cưới, hội xuân...

Điệu bổ bốn (phá xí): Người tham gia xếp thành hai hàng từ hai bên, quay mặt vào nhau, tay trong tay, tạo thành vòng tròn. Từ vòng tròn trung tâm toả ra thành bốn vòng tròn nhỏ xung quanh như bông hoa ban năm cánh. Các vòng tròn nhỏ lúc biến thể thành các hình vuông, lúc tạo thành các hình thoi hoặc hình bình hành... các vũ công vừa biến đổi tạo hình, vừa nhún bước theo nhịp trống, tay đan chạm vào nhau trong bước tiến.

Điệu xoè diễn tả tình đoàn kết gắn bó keo sơn. Cuộc sống dẫu muôn vàn khó khăn gian khổ, lúc thắng lợi, lúc chưa thành, thậm chí anh em ly tán, nhưng tình người không bao giờ thay đổi. Lòng người luôn hướng về cội, tin vào sức mình, vươn lên chiến đấu và chiến thắng.

Điệu xoè còn mang bóng dáng quan niệm về vũ trụ, triết lý âm dương ngũ hành một cách tinh tế và sâu sắc.

Điệu tiến lùi (đổn hôn): Các vũ công từ hai bên tiến ra xen kẽ nhau tạo thành vòng tròn, tiến lên rồi lùi lại so le chéo nhau dịch chuyển theo chiều kim đồng hồ, hai tay xoè ngang thắt lưng. Điệu xoè thể hiện tình đoàn kết keo sơn, dẫu hoàn cảnh và cuộc sống như thế nào, vẫn còn mãi tình người cao đẹp.

Điệu nâng khăn mời rượu (Khắm khăn mơi lảu): Hai hàng thiếu nữ, khăn piêu vắt trên hai cánh tay, mỗi tay nhẹ nâng chén rượu thơm tiến vào dịu dàng nhún chân mời rồi lướt sang hai bên, thể hiện tấm lòng chân tình, hiếu khách của người Thái Tây Bắc.

Điệu tung khăn (nhôm khăn): Vòng xoè tiến lùi theo nhịp trống, dịch chuyển theo chiều kim đồng hồ, hai tay các vũ công cầm hai đầu khăn piêu tung lên theo nhịp chân. Vòng xoè như bông hoa bừng nở, lóng lánh sắc mầu diễn tả niềm vui trong sáng khi có thành quả lao động. Khăn thổ cẩm rực rỡ như muôn sắc mầu của cuộc sống, thành quả lao động sáng tạo của con người.

Từ các điệu xoè cổ ấy, dần dần các nghệ nhân sáng tạo nên nhiều điệu xoè khác.

Điều thú vị là khi xoè, các nữ vũ công bao giờ cũng dùng khăn piêu làm đạo cụ, khi vắt trên vai, khi nâng trên tay, khi tung lên như ánh cầu vồng làm tăng độ duyên dáng và truyền cảm của các điệu xoè.

Tuỳ từng vùng, nhạc cụ làm nền có khác nhau. Nếu như ở Quỳnh Nhai (Sơn La) các điệu xoè uyển chuyển trong tiếng đàn tính, thì ở Mường Lò (Yên Bái) các điệu xoè sôi nổi trong nhịp trống, chiêng, khèn, pí...

Cái chung nhất là xoè không thể thiếu trong đời sống văn hoá của người Thái Tây Bắc: “Không xoè không tốt lúa, không xoè thóc cạn bồ, không xoè trai gái không thành đôi” (Dân ca Thái). Có thể nói xoè góp phần nuôi dưỡng và chắp cánh tâm hồn những người Thái Tây Bắc. Qua mỗi bước xoè con người gần gũi chan hoà với nhau hơn, tin yêu vào cuộc sống, thêm yêu quê hương đất nước.

Ngắm các điệu xoè Thái Tây Bắc mà như thấy được cuộc sống chiến đấu, lao động, tư tưởng tình cảm cùng những quan niệm về vũ trụ, đất trời, lửa nước, những ý nghĩa nhân sinh cao đẹp ẩn chứa trong từng điệu xòe.

Ngày nay xoè Thái Tây Bắc ngày càng được nhiều người biết đến như tinh hoa của một nền văn hoá. Nhưng để xoè Thái Tây Bắc mãi mãi giữ được bản sắc dân tộc đòi hỏi sự nỗ lực của các ngành, các cấp mà trước hết là ngành văn hoá. Để rồi các điệu xoè hoa còn mãi với thời gian.


Trần Vân Hạc

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Lời nói vần: Nghệ thuật ngôn từ độc đáo của người Mnông (03/2008)
  •  
  • Lễ hội Jang Va của đồng bào dân tộc Chơ-ro ở Đồng Nai (03/2008)
  •  
  • Tuần Văn hóa du lịch tại Hội An (03/2008)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 59,898,268


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs