Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
 21/02/2008
Tết của người Sán Dìu
Trong một năm, người Sán Dìu ăn nhiều cái tết: Tết Tháng giêng (Chang nhọt niên), tết Thanh minh (Sênh minh triệt), tết Đoan ngọ (Ngủ nhọt triệt), tết 14 tháng 7 (Shiết nhọt sip slị triệt), tết Cơm mới (Slêch thlin mảy), tết Đông chí (Tông chí triệt)…

Nếu như trong những ngày thường, cách chế biến cũng như ăn uống sao cho thật giản tiện thì trong những ngày tết, dịp gặp mặt đông đủ của con cháu, họ hàng và những người thân, người Sán Dìu cố gắng chuẩn bị bữa cỗ thịnh soạn, cầu kỳ với những món ăn mà ngày thường không có.
 
 Tết Nguyên đán là cái tết lớn nhất trong năm. Trước đó hàng vài tháng, người ta đã lo mua sắm, tích góp cho cái tết. Từ việc nuôi đàn gà, vỗ béo lợn, kiếm ít măng phơi khô... cho đến tích trữ gạo nếp, gạo tẻ, đỗ xanh, miến, mộc nhĩ… đã được các bà nội trợ lo toan. Dù nhà có nghèo đến đâu, người ta cũng cố gắng làm sao để mọi người trong gia đình được ăn ngon hơn, có nhiều món ăn được bày trong mâm cơm hơn.
 
 Ngoài cơm tẻ, chốc ỉm là món ăn truyền thống không thể thiếu được. Trong ngày tết, người Sán Dìu còn chế biến nhiều các loại bánh: bánh chưng, bánh chấy, bánh dợm, bánh tẻ.... Bánh chưng của người Sán Dìu có hai loại, một loại gói vuông (nô máy chổng) và loại gói dài (lộc cốc chổng). Loại bánh bà con hay làm hơn là lộc cốc chổng. Bánh này có hình dạng giống như bánh tày nhưng to hơn, bên ngoài gói bằng lá dong, bên trong gói bằng lá chít, để lâu vẫn rền và thơm ngon. Bánh chấy được nặn bằng bột gạo nếp, to bằng ngón chân cái, sau khi đun nước sôi, thả bánh vào, bánh nổi vớt ra bát, cạo đường phên rắc lên trên. Đây là thứ bánh người Sán Dìu làm để cúng ngày mồng một tết.
 
 Bên cạnh các món ăn chế biến từ lương thực là các món ăn chế biến từ thực phẩm.

Trong những ngày tết, trên mâm cơm của gia đình, rau xanh chiếm rất ít. Nếu như trong những ngày thường, có gia đình thậm chí cả tuần mới có đĩa thịt, cá trên mâm cơm thì trong những ngày này thịt lợn hoặc thịt gà là món không thể thiếu. Các món như: nem chua, thịt rán, giò, khau nhục... làm cho bữa ăn ngày tết thêm đa dạng, phong phú.
 
 Người Sán Dìu có tục ăn chay vào mồng một tết. Hôm đó, ở mỗi gia đình các bà, các chị dậy sớm nấu một nồi cháo chè lớn cho mọi người cùng ăn. Đến mồng 2 các gia đình thịt gà, thịt lợn làm đồ ăn, làm các loại bánh cúng tổ tiên và đón khách đến chúc tết.
 
 Mồng 3 tết, họ moi hết rác rưởi ở các xó xỉnh trong nhà, trong bếp, hót vào cái thúng rách rồi cắt một miếng bánh chưng, thắp nén nhang đặt vào thúng và đem nhanh ra khỏi nhà, vừa đi vừa lẩm nhẩm khấn đuổi ma đói, ma khát.
 
 Sau ngày tết tháng giêng là tết Thanh minh (sênh minh triệt). Ngay từ hôm trước, người ta phải chuẩn bị đủ nước dùng cho ngày hôm sau bởi quan niệm nếu ngày hôm đó mới gánh nước dùng thì sợ trời sẽ hạn hán làm mất mùa. Trước đây, trong ngày tết Thanh minh, những người trong dòng họ thường tập trung lại lo toan cho họ tổ (cứ 3 năm một lần). Trong ngày này những người trong họ đều tự nguyện đóng góp một cách có ý thức.

Ngoài những món ăn như thịt lợn rán (chuy nhục hoóc), bánh ngải (ngoi bánh), bánh trứng kiến (ngáy sun bánh), thứ không thể thiếu được trong ngày này là xôi. Với những dòng họ đã mãn hạn tang thì là xôi đen (u phan nô máy). Xôi đen là thứ xôi được nhuộm màu từ lá cây sau sau (một loại cây rừng thân gỗ có mùi thơm hương nhu), để lâu vẫn dẻo thơm, đen bóng. Vì thế, dù có phải đi tảo mộ xa hàng mấy ngày đường xôi cũng không bị hỏng. Những dòng họ chưa mãn hạn tang thì làm xôi trắng.
 
 Cách cúng tế trong ngày tết Thanh minh của người Sán Dìu ở Thái Nguyên cũng khá đặc biệt. Quá trình điền dã tại xóm Cổ Rùa, xã Cao Ngạn, huyện Đồng Hỷ, cho thấy, trong tết Thanh minh, nếu dòng họ nào có liền vài ba ngôi mộ chôn kề nhau, họ cho thức ăn đựng vào một đĩa hoặc một tấm lá chuối. Khi đến trước ngôi mộ nào, người ta sẽ dùng que hoặc tăm cắm đánh dấu phần thức ăn chia cho ngôi mộ đó. Sau khi khấn xong, lại cắm que đánh dấu phần được chia ở ngôi mộ tiếp theo và cứ như vậy cho đến hết phần mộ trong dòng họ. Cúng thức ăn đựng chung được các cụ già giải thích nôm na rằng: “Chúng tôi đựng thức ăn cùng một đĩa để cho những người âm thấy họ được hưởng món ăn giống như nhau. Vả lại khi còn sống, những người cùng dòng họ luôn thương yêu, đùm bọc nhau, cùng làm, cùng ăn thì lúc chết cũng vậy”.

Nguyễn Thị Quế Loan

[ Quay lại ]

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 64,285,328


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.2 secs