Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Hội ném còn thú vui đặc trưng của người Thái Tây Bắc

 31/01/2008

Hội tung Còn của người Thái Tây Bắc.

Theo truyền thuyết: đến vụ cấy mùa, con trai nhổ mạ gánh xuống ruộng để các “Nàng sao” (cô gái) cấy, chàng nào thích nàng sao nào thì ném mạ cho nàng ấy, nếu ai bắt gọn bó mạ trong tay, đây là tín hiệu mới của cuộc tình duyên trong tương lai. Từ đây xuất hiện ngày hội ném Còn trong các ngày lễ hội “tế bản”, cúng Mường “ngày Tết”, bây giờ là ngày lễ kỷ niệm, hội chợ, giao lưu văn hóa đương đại.

Ngày xưa, trong dịp lễ hội “xên bản, xên Mường” mọi việc gác lại, ai ai cũng chỉ vui chơi, trong đó vui nhất, thu hút nhiều người nhất, ngoài chuyện múa xòe phải là thú vui ném (tung) Còn, kéo dài suốt cả mùa xuân vì ngày “tế bản, cúng Mường” không ổn định tổ chức cùng 1 ngày, mà bản nào, Mường nào chuẩn bị xong thì làm lễ trước, nơi nào chưa chuẩn bị kịp thì tổ chức sau, cho nên bản này xong, thì mường kia mới bắt đầu trong mấy tháng mùa xuân.

Có 2 cách thi trong ngày hội ném Còn: Ném Còn qua 1 hình tròn trên ngọn cột tre, ném Còn giữa 2 phe nam nữ đối diện trên bãi đất bằng đầu bản.

Hội ném Còn trong dịp tế lễ được làm theo 1 nghi thức trang trọng, 1 nhóm thanh niên nam nữ được phân công chuẩn bị. Trai đi đẵn 1 cây tre làm cột, ngọn cột buộc 1 vòng tròn, đường kính 40cm, các cô gái trang trí, cuốn giấy đỏ, vải đều vào cột chôn giữa bãi. Các bà đứng tuổi, song toàn, khéo tay được giao khâu những quả Còn to bằng quả cau bằng vải xanh đỏ, bên trong nhồi, độn vải vun, hạt bông căng phồng chắc nịnh khâu buộc 1 đoạn dây nửa mét để người cầm có đà tung, ném lên không trung, nhằm vòng tròn trên đỉnh cột, nếu lọt qua vòng là người thắng cuộc.

Theo tâm linh của người Thái, quả Còn tung lên còn mang ý nghĩa tượng trưng cho mệnh Mường bay lên rũ sạch chuyện buồn, việc dở, ốm đau đói rét của trần gian, để mọi người ấm no, hạnh phúc.

Lễ Hội tung Còn bắt đầu từ khi các bà vợ ông mo, ông phìa tạo (chức dịch ở bản, ở Mường) vừa giao quả Còn, vừa hát. Các bà hát rằng:

... “Mấy khi thấy mùa xuân (hoa) ban đua nở,
Mấy khi thấy (quan) tạo lớn cúng Mường,
Phìa Mường (ngang chánh tổng) cúng bản,
Người người tung Còn lên rũ sầu,
Ai ai đều tung Còn lên rũ khỏi ốm đau...”.

Các bà hát xong, vợ chồng các chức dịch vung tay tung, ném Còn nhằm vào vòng tròn trên cao, sau đó đến các trai mường, gái bản lần lượt tham gia. Quả Còn chui lọt vòng tròn là thắng cuộc, được phát phần thưởng, cuộc vui kéo dài khá lâu, ai cũng phải làm theo luật tục đầy tính nhân văn. Ai muốn đoạt giải phải có tài riêng từ cự ly cách cột đều cánh tay khi tung quả Còn lên, bay vào hướng hình tròn trên cao đang đón đợi.

Còn thú vui dân dã trong hội tung, ném Còn thu hút trai gái tham gia đông nhất, náo nhiệt nhất là tung Còn “trực diện” giữa 2 phe nam, nữ. Họ đứng cách nhau trên 1 cự ly khoảng 10-12 mét, mỗi người gần như phải cố định 1 chỗ đứng nhất định mới chủ động “đỡ” quả Còn của đối phương ném sang (người tung, người đỡ); chàng nào định ném cho nàng đỡ thì ngược lại phải nhằm người đó để quả Còn đến chỗ bạn mình đang đứng thì người đó mới bắt, nếu không có đối tượng rõ ràng thì mặc cho quả Còn tự rơi xuống bãi-vô thừa nhận. Ai thấy quả Còn bay đến trước mặt mà không bắt đỡ bị coi là hèn, xấu. Ai bắt trượt là thua và phải “trả giá” cho người thắng cuộc.

Chàng thua thì trả giá cho nàng bằng tiền theo lòng hảo tâm (không có thì thôi), nàng thua thì trả giá bằng chiếc khăn tay, nhẫn bạc; 2 người thay nhau hát đối từng đoạn cả bài hát “tung Còn” truyền thống, rồi trao “trả giá” cho bên thắng, gặp đôi trai tài gái sắc họ còn hát tiếp những bài giao duyên, cuốn hút các đôi khác nhau tham gia hát đối ví von, ý nhị kéo dài đến lúc tạm biệt chia tay.

Hội ném Còn đầu xuân còn là dịp để trai gái tìm hiểu nhau cả tài và sắc. Đã có không ít chuyện vui, chỉ sau dăm tháng mở hội cúng bản, ném còn nhiều chàng trai đã đến ở rể nhà bố mẹ cô gái thắng (hoặc thua) dịp hội ném Còn mùa hoa ban nở trắng non xanh.

Hội ném Còn đến nay vẫn là thú vui đặc trưng của cộng đồng hơn 1,3 triệu người Thái Tây Bắc nước ta, vẫn được tôn vinh tổ chức không chỉ dịp cúng bản, xên mường, Tết đến mà còn được tổ chức trong các ngày hội lớn của dân tộc, của đất nước.


Bài và ảnh: Xuân Tường

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Phú Yên: Buôn làng vang tiếng cồng chiêng (01/2008)
  •  
  • Hội vật dân tộc (01/2008)
  •  
  • Bánh Tét đầu Xuân (01/2008)
  •  
  • Bánh khô “Bảy lửa” (01/2008)
  •  
  • Người Hrê ở Bình Định ăn Tết (01/2008)
  •  
  • Chợ phiên miền núi cao (01/2008)
  •  
  • Đồng bào Sán Chỉ đón xuân (01/2008)
  •  
  • Tiềm thức Băh nar (01/2008)
  •  
  • Tâm tình người đẹp (01/2008)
  •  
  • Những năm tý lịch sử (01/2008)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 61,481,877


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs