Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Gia giáo trong căn nhà dài của người Xtiêng

 21/12/2007

Thiếu nữ Xtiêng

Ngày xưa trong căn nhà dài của người Xtiêng thường có nhiều thế hệ sống chung. Tiền thân của nó chỉ là một căn nhà nhỏ mà người con gái cả trong gia đình tách từ căn nhà dài của cha mẹ ra ở riêng, sau đó các con gái của họ lớn lên bắt chồng về thì nối dài ra, rồi con gái của tất cả mọi chị em lập gia đình tiếp tục nối thêm, dần dần trở thành căn nhà dài có khi đến 20-30m. Chỉ khi nào không còn đất nối hoặc cảm thấy chật chội quá thì ai thích tìm chỗ khác ở thì tách riêng, nếu không cứ sống vậy đến hết đời càng vui.

Mặc dù có tới 5-7, thậm chí về sau cả chục hộ sống chung, mỗi hộ nhỏ chỉ cách nhau cái vách tranh hoặc gỗ, đều làm riêng, ăn riêng song rất hòa thuận, vui vẻ bởi họ tuân thủ theo cách sống gia giáo vốn có của gia đình và dòng họ.

Dĩ nhiên gia giáo mỗi nhà mỗi khác, song không có điều khoản nào trái với luật làng:

Thứ nhất là việc tôn kính ông bà, cha mẹ: Trong vấn đề này phận làm con cháu nhất nhất phải nghe theo lời chỉ dạy của bề trên, không được cãi hay làm trái ý nếu bề trên đầu óc vẫn còn minh mẫn, tuy nhiên vẫn được quyền góp ý nếu thấy việc làm đó chưa đúng lắm. Người nào coi thường bạc đãi hoặc xúc phạm, chửi lại cha mẹ bị coi là tội đồ. Tội này trước tiên tha thứ một lần duy nhất, nếu tái phạm sẽ bị gia đình cô lập nhiều tháng trời không ai trò chuyện hay giúp đỡ gì, chỉ khi nào thực sự ăn năn thì làm một bữa cơm cúng thần linh xóa tội và đứng ra nhận lỗi trước mọi người trong nhà mới được tha thứ.

Thứ hai là phải đùm bọc yêu thương nhau: Hầu hết con gái Xtiêng cưới chồng, nên mọi chàng rể ngay sau ngày cưới vài bữa sẽ được cha mẹ tổ chức một bữa rượu để gặp gỡ các chị vợ và các anh rể cũ để hàn huyên, giãi bày tâm tư, tình cảm cũng như trình bày về dự định của tương lai khi đã chính thức là con của gia đình. Ngoài ra, nhân bữa tiệc, nếu như ai có chuyện gì bất đồng cứ thoải mái nói ra để cha mẹ phân xử, khi đã thấy bằng lòng rồi thì bỏ hẳn không nhắc lại chuyện ấy thêm lần nữa. Cuối cùng thì tất cả rể cũ, rể mới uống chung một tô rượu thề “đoàn kết thương yêu nhau, không nảy sinh thù hằn” trước mặt những người vợ ngồi bên chứng kiến.

Thứ ba là thương yêu, nhường nhịn kẻ dưới: Khi tất cả mọi đứa trẻ nhỏ biết nói sõi thì ban ngày hầu như được ông bà trông giữ và dạy dỗ, chứ cha mẹ ít gần gũi vì bận làm kinh tế, đây là trách nhiệm của ông bà với tất cả các cháu chứ không chỉ riêng con ai. Hằng tháng cha mẹ góp một số lương thực, tiền bạc để ông bà nuôi cháu và mọi đứa đều được đối xử như nhau, rất nhiều đứa khi đi học rồi vẫn quấn quýt ông bà, vì lẽ đó mà căn nhà của ông bà thường khá rộng có thể chứa được 10 đứa trẻ thường xuyên ăn ngủ tại đó. Ngoài ra tất cả mọi người dì ruột, dượng rể đều có trách nhiệm với cháu như con ruột mình, nếu ông bà đi vắng thì chị em phải cắt cử một người lớn ở nhà nuôi các cháu no đủ chứ không phó mặc cho anh (chị) giữ em.

Thứ tư là mọi người phải sống thật thà: Người Xtiêng rất ghét thói gian giảo và nói sai làm ảnh hưởng đến uy tín hoặc hại người khác không chỉ với người nhà mà cả với cộng đồng. Ai phạm vào điều cấm kỵ này để anh chị em mất đòan kết cũng sẽ bị cô lập hoặc phạt vạ, nếu tái phạm đến lần thứ ba thì bị gia đình họp lại lấy biểu quyết trục xuất khỏi căn nhà dài, có khi cả năm không được trở lại.


K’Sim Hậu

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Đội tuyển bóng chuyền nam, nữ quốc gia được thưởng lớn (06/2009)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 61,478,030


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.3 secs