Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Tục cưới hỏi của người Jrai ở Tây Nguyên

 11/06/2009

Cô dâu chú rể trong ngày cưới. Ảnh: TL

Người Jrai theo chế độ ngoại hôn. Sau khi cưới, người chồng cư trú bên nhà vợ. Việc hôn nhân với người cùng dòng họ hoàn toàn bị cấm. Những người cùng dòng họ, mặc dù không còn thấy liên quan gì tới huyết thống cũng không được kết hôn với nhau. Những thành viên trong dòng họ mẹ không được lấy nhau, nên tất cả những trường hợp hôn nhân giữa các con, cháu, chắt... của chị em gái ruột thịt đều bị coi là loạn luân.

Cưới chồng cho con gái

Mỗi nóc nhà sàn của người Jrai chỉ có 2 vợ chồng và con cái. Khi con trai của họ lớn lên thì theo về nhà vợ. Con gái lớn lên cưới chồng cũng phải tách ra ở riêng. Đến khi tuổi già, cha mẹ thường chọn một đôi vợ chồng con gái, thường là con út để ở cùng. Các cô con gái khi làm nhà đều được mẹ chia của, trong khi các chàng trai đi lấy vợ không được gì. Con gái đầu lòng được một ché rượu cần, một nồi đồng, một con trâu và một con lợn nái để làm giống. Cuối cùng còn lại những của cải quý nhất của cha mẹ như ché “túc”, chiêng quý, nồi đồng to, vòng chân, vòng tay ... và khu đất canh tác tốt dành cho người thừa kế, có nghĩa vụ phụng dưỡng cha mẹ, thường là cô gái út.

Trong gia đình, quyền quản lý các công việc hầu như dành cho đàn bà. Song đàn ông lại đóng vai trò quyết định trong công việc xã hội. Họ là lực lượng sản xuất chủ yếu, tham gia tổ chức quản lý xã hội và là lực lượng chính trong chiến đấu bảo vệ an ninh. Từ những thập niên cuối của thế kỷ XX, sự bất bình đẳng về nam nữ trong xã hội Jrai đã được tháo cởi dần do mở rộng giao lưu hơn với người Kinh và các dân tộc anh em khác. Vai trò của người đàn ông trong gia đình cũng ngày càng được đề cao.

Trong gia đình người Jrai, cuộc sống vợ chồng khá hòa thuận và hạnh phúc. Khi phải ly dị, người đàn bà tự tay đập bếp trong nhà biểu thị cho việc tan cửa nát nhà. Vì thế, người Jrai thường kiêng lấy dao chém vào cột nhà bởi đó cũng là biểu thị sự tan vỡ của đôi vợ chồng. Ở các làng Jrai cũng không thấy cha mẹ đánh, mắng con cái.

Nhờ ‘’ông mối’’ xe duyên

Đến tuổi trưởng thành nam nữ Jrai đều có quyền lựa chọn người yêu. Phụ nữ chủ động lựa lấy chồng tương lai của mình. Cô rút vòng tay nhờ ông mối đem đến trao tận tay người yêu. Nếu ưng thuận, người con trai nhận vòng; nếu không họ cũng cầm vòng một lúc rồi trả cho ông mối. Nếu cô gái vẫn theo đuổi thì có thể nhờ ông mối trao hai, ba lần cho đến khi không còn hy vọng mới thôi. Nếu người con trai nhận rồi, ông mối hẹn ngày gặp tại một địa điểm nhất định để cô gái nhận vòng của người bạn tình. Ông mối là người chứng giám và căn dặn kỹ càng các công việc cần thiết để đôi bên đi đến lễ cưới. Để chuẩn bị cho đám cưới, nhà gái phải sắm đầy đủ: một ché rượu cho ông mối, một ché rượu cần cho người chồng tương lai và một ché rượu nữa để cho mình uống. Bên nhà trai cũng phải có một con lợn khoảng vài chục ký để cưới vợ. Sau đó hôn lễ tiến hành ở nhà vợ theo các bước như sau:

Phai (lễ thành thân)

Trong nghi lễ này, bên nhà gái đặt ché rượu ở giữa nhà. Đôi uyên ương ngồi song song, quay mặt về phía cửa ra vào. Ông mối ngồi cạnh nói “đây là lúc hai bên nín thở để hắt hơi” (ý nói trai gái chung đụng lần đầu). Lúc đó không khí rất trang trọng và hồi hộp. Ở Ayun Pa, sau khi làm lễ này, nếu cô gái tự ý bỏ chồng, thì em gái buộc phải thay thế. Ngược lại nếu chàng rể bỏ vợ, phải đền 4 con trâu lớn.

Chúa hpiếu (đoán mộng)

Ngày trước đêm tân hôn, nếu đôi bên vợ, chồng nằm mơ thấy bắt cá thả vào nước là sẽ có con. Nếu mơ thấy cầm dây, cắt cỏ tranh là điều dữ, vợ chồng phải ly dị, cửa nhà tan nát. Ông mối biết sẽ xin với thần báo mộng để trì hoãn điềm xấu trong một năm. Nếu giấc mơ dữ lại gặp lần nữa, họ đành phải ly dị nhau để tránh các điều dữ sẽ xảy ra sau này. Những quan niệm và tập tục ấy, giờ đây đã thay đổi nhiều, không còn nặng nề như trước.

Vít sang ami (trở lại nhà mẹ)

Sau khi cưới vài ngày, chàng rể rời nhà vợ về nhà mẹ đẻ. Sau đó, người vợ phải chuẩn bị một ché rượu, mổ một con gà mang sang mời chàng trở lại nhà mình. Lúc đầu, người chồng khước từ, người vợ đành phải một mình trở về, một tháng sau mới quay lại bên nhà chồng. Lúc đó, cô dâu phải biếu mẹ chồng một bộ váy áo, bố chồng một bộ khố áo, anh chị em ruột bên chồng mỗi người một tấm áo, một tấm khố. Cô ở lại nhà chồng chừng 3 ngày làm phận dâu con như gùi nước, lấy củi, quay sợi, dệt vải. Sau đó cả hai vợ chồng mới xin phép đưa nhau về hẳn bên nhà vợ và đến đây, mọi thủ tục hôn lễ chính thức kết thúc. Đôi vợ chồng bắt đầu chung sống với nhau.

Tấn Nguyễn

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Xếp hạng di tích quốc gia Di tích khảo cổ Xóm Rền (06/2009)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 64,300,468


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs