Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Nghi lễ tang ma của người Cao Lan tỉnh Tuyên Quang

 11/06/2009

Tranh thờ trong nghi lễ cúng của người Cao Lan

Ở Tuyên Quang, người Cao Lan sống tập trung ở nhiều huyện vùng thấp: Hàm Yên, Yên Sơn, Sơn Dương, gồm hàng vạn người, nhưng phong tục, tập quán, bản sắc văn hóa giống nhau; trong đó có nghi lễ tang ma. Nghi lễ tang ma của đồng bào gồm những phần lễ sau:

Nghi lễ khâm liệm

Khi trong gia đình có người chết, việc đầu tiên là vuốt mắt, rồi tắm bằng nước lá thơm trước khi khâm liệm. Trong nước lá thơm bao giờ cũng có lá bưởi, lá mận và lá sả. Người Cao Lan cho rằng cây bưởi có gai khi tắm cho người chết có tác dụng yểm tà, lá mận biểu thị sự trong sạch còn lá sả có mùi thơm thanh tao. Sau khi tắm xong, người chết được thay quần áo mới.

Gia đình chuẩn bị một ít bạc, gạo nếp cho vào mồm người chết. Người Cao Lan quan niệm làm như vậy linh hồn người chết được ngậm viên ngọc, con cháu có phúc, lộc, khoẻ mạnh. Tiếp đến người ta lấy bẩy đồng xu đặt vào đúng vị trí hai mắt, hai tai, hai lỗ mũi và mồm người chết. Người Cao Lan quan niệm bẩy đồng xu tượng trưng cho bẩy ngôi sao trên trời dọn đường cho hồn người chết về thiên đàng. Sau đó họ cắt một ít giấy tiền đặt vào tay của người chết, đàn ông đặt vào tay trái, đàn bà đặt vào tay phải. Với quan niệm là có tiền để người chết dùng đi đò trên đường về với tổ tiên. Khi xong các nghi lễ trên người chết nếu là cha mẹ hay anh cả được đặt nằm ở gian giữa nhà và theo chiều dọc của đòn nóc (các con thứ đặt ngang nhà). Sau đó gia đình đơm một bát cơm, bóc một quả trứng luộc, cắm một đôi đũa trên bát cơm đó.

Lễ cấp nhà xe cho người chết

Con cháu của tang chủ cùng thầy cúng và các đạo tràng làm lễ tổ chức mua nhà xe (ọc Xế) và bàn giao nhà cho người chết. Lúc này nhà xe đã làm xong gia chủ phải chuẩn bị 2 mâm lễ, 1 mâm lễ chay gồm: gừng, trà, trầu cau; một mâm lễ mặn gồm: Thịt lợn, xôi, rượu. Thầy cúng ra chỗ nhà xe đưa tuổi người chết lên nhà ông ta niệm phép để linh hồn người chết có thể nhận được nhà, xua đuổi tà ma ra khỏi phạm vi nhà xe. Nhà xe được phủ lên 1 dải vải đen và 1 dải vải trắng. Ngôi nhà xe vừa được mua, khiêng vào nhà úp lên trên quan tài. Sau khi tuyên sớ đưa nhà xe vào nhà thì lễ này kết thúc.

Lễ chôn cất người chết

Khi khiêng quan tài ra khỏi cửa, người Cao Lan thường chọn giờ rất cẩn thận và kiêng giờ trùng với giờ sinh của những người trong gia đình, nếu ai trùng giờ phải lánh mặt khỏi nhà cho đến khi đoàn đưa ma ra khỏi nhà mới được về. Ra đến địa điểm mai táng, trước khi hạ huyệt người thầy cúng chính đứng ở đầu quan tài người chết để cúng gọi hồn tất cả người đi đưa đám ở lại không đi xuống huyệt ông thầy chính cúng bái và viết tiền âm phủ gửi cho thổ thần, thổ địa và các thần ma cai quản vùng đất đó biết là người chết đã chọn được nơi đất này để làm nhà ở cầu mong các thần phù hộ, canh giữ không cho đám ma ác đến bắt ma người chết.

Trước khi hạ quan tài xuống huyệt, thầy cúng tay cầm cành lá xanh, xua đuổi những thứ uế tạp nhơ bẩn trong lòng huyệt để người chết nằm sau đó dòng dây hạ quan tài xuống. Trong khi đó, con cháu quỳ xung quanh huyệt, con trai quỳ bên trái, con gái quỳ bên phải, tỏ lòng thương tiếc đối với người thân đã ra đi. Sau đó thầy cúng niệm phép thu quân âm binh và gọi tất cả hồn người đi đưa đám trở về nhà.

Những người đi đưa đám lúc trở về phải đi theo con đường mà lúc đi đưa ma đã đi, tuyệt đối không rẽ ngang hoặc chọn đường khác; và đi thẳng về nhà tang chủ. Người Cao Lan quan niệm rằng nếu không làm đúng như vậy hồn người sống sẽ theo hồn người chết về thế giới bên kia.

Bài và ảnh: Lê Mai Oanh

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Độc đáo nhà sàn dân tộc Chăm HRoi (06/2009)
  •  
  • Nghệ sĩ ưu tú Kim Ly Mét (06/2009)
  •  
  • Thái Nguyên: Cần quan tâm hơn nữa đến văn hóa dân tộc thiểu số (06/2009)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 59,904,931


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.3 secs