Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Chuyện kể dưới chân núi...

 11/06/2009

Buôn làng mở hội.

Huyền thoại ấy đã trở thành ngọn lửa sưởi ấm tâm linh những cư dân cao nguyên qua suốt tháng năm dài. Họ coi đó là dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng niềm tự hào và tình cảm cộng đồng. Người Lạch, người Chil gọi Lang Bian là đỉnh núi Mẹ, là biểu tượng thiêng liêng, nơi khởi nguồn cho những cảm xúc và khát vọng của cư dân bản địa. Chuyện kể dưới chân núi là câu chuyện về những ấn tượng tốt đẹp và thú vị ở một vùng đất cao nguyên...

Buôn B’Neur, buôn Đăngya, buôn Đưng và cả xã Lát cũng như thị trấn của huyện Lạc Dương, Lâm Đồng cách không xa ngọn núi mang tên Lang Bian. Cả mấy buôn cùng thoai thoải liền kề thung lũng trăm năm dưới chân núi huyền thoại. Nhiều người già ở Xã Lát nói rằng, lâu lắm rồi mỏi gối, chồn chân không còn được leo lên núi như thời trai trẻ, sáng sáng ngước mắt nhìn lên hai chóp đỉnh như hai bầu vú của Ur Yàng (tiên nữ) mà thấy nhớ vô cùng. Không nhớ làm sao được. Ngọn núi ấy đã trở thành máu thịt của cư dân nơi này, đã cho họ vồng ngực căng, giọng nói âm vang và lưu giữ ngọn lửa tâm linh sáng mãi từ hàng ngàn đời nay. Trong không gian ấm áp của một đêm dừng chân ở buôn B’Neur, lần đầu tiên tôi được nghe huyền thoại Lang Bian từ chính miệng già làng Pantinh Bốr kể lại:

Ngày xưa, ở vùng La Ngư Thượng (Lâm Đồng ngày nay) có hai bộ tộc lớn là Lát và Srê. Tộc Lát có người tù trưởng trẻ tên Lang. Lang đẹp như thân cây rừng trên đỉnh núi, dũng cảm trước phong ba, nhân hậu với cả loài thảo mộc. Còn tộc Srê có nàng Bian là con gái của tù trưởng Jrềnh. Nàng xinh đẹp mà dịu dàng, thông minh mà khiêm nhường. Những ngày Bian vào rừng hái hoa lượm quả, cây cỏ cũng như thắm thiết và tươi vui hơn. Sau lần dũng sĩ Lang giết rắn hổ tinh bên suối Datanla để cứu Bian, đôi trai tài gái sắc đã bén duyên tình. Họ hẹn hò nhau, gặp gỡ nhau trong những đêm trăng sáng trên khắp các núi rừng xứ La Ngư Thượng. Khi tình yêu đã cháy nồng như lò lửa, Bian quyết định bắt Lang làm chồng. Cây cỏ và muông thú nghe tin vui đã chuẩn bị làm lễ cưới cho đôi tình nhân ấy. Nhưng đám cưới không thành vì Tù trưởng Jrềnh không cho phép họ vượt qua những tập tục truyền kiếp và thù oán không đội trời chung giữa hai bộ tộc. Vượt qua nỗi khổ đau, vượt qua nước mắt, đôi trai tài, gái sắc quyết định tìm đến cái chết bên nhau. Lang và Bian ngồi lặng yên trên đỉnh núi. Mưa rừng tầm tã, bão nổi sấm rền. Từ lúc trăng lên như lưỡi liềm đến khi trăng tròn thì hai người trút hơi thở cuối cùng. Sương phủ trắng một vùng, cao nguyên khoác bộ áo tang ảm đạm. Muông thú, đất trời và con người của nhiều bộ tộc đã tiễn đưa linh hồn của họ. Thù hận được xoá đi, những con người của nhiều bộ tộc cùng tụ lại bên nhau. Họ đã lấy ngọn núi K’Bùng làm nơi mai táng hai người, ngôi mộ ấy cứ mỗi ngày mỗi lớn. Cũng từ ấy ngọn núi được mang tên của đôi trai tài, gái sắc: chàng Lang và nàng Bian...

Dưới chân Lang Bian huyền thoại, vùng đất Xã Lát (nay đã tách ra xã Lát và thị trấn) đã trở nên quen thuộc. Xã Lát ngày nay đã thành một địa danh nổi tiếng. Nổi tiếng vì sự đa dạng sinh học của Khu bảo tồn thiên nhiên đã được Chính phủ nâng cấp thành Vườn quốc gia Bidup – núi Bà. Nổi tiếng vì những giá trị quý báu của văn hóa Cơ- ho bản địa đang được bảo tồn và phát huy. Âm thanh cồng chiêng vẫn trầm bổng ngày ngày. Tiếng khèn M’bướt vẫn réo rắt đêm đêm. Hoa văn thổ cẩm vẫn phơi tràn thung lũng.

Vùng “địa linh” này cũng nổi tiếng là vùng đất học với nhiều người học cao, học giỏi. Đặc biệt, Xã Lát được Chính phủ đầu tư phát triển văn hóa truyền thống và buôn B’Neur được đưa vào danh mục các buôn làng trong nước cần bảo tồn và phát huy văn hóa sắc tộc là một tin nức lòng những người dân Lạch, Chil dưới chân núi Lang Bian, những chủ nhân lâu đời của cao nguyên Lâm Viên.

Cứ mỗi lần về với vùng đất dưới chân Lang Bian, cùng chiều với chúng tôi thường là những chuyến xe xuôi từ Đà Lạt. Trên xe là những nhóm khách du lịch do các hãng lữ hành của ngành Du lịch TP. Hồ Chí Minh và Lâm Đồng tổ chức. Du khách đến đây từ nhiều miền trong nước và nhiều nước trên thế giới. Họ tìm điều gì ở vùng đất này? Đó là những cuộc chinh phục đỉnh Lang Bian cao 1.500m thuộc Vườn Quốc gia Bidoup – Núi Bà, là những đêm bên bếp lửa rừng nghe hát yalyău, tămpớt và bập bùng chiêng năm, chiêng ba trong men say rượu cần nồng nàn. Họ tìm về với không gian sử thi, với huyền thoại cội nguồn vùng đất cao nguyên Lâm Viên. Họ khao khát khám phá thiên nhiên, làm bạn với những cư dân bản địa lâu đời và tìm hiểu phần nào những địa tầng văn hoá hấp dẫn và nhiều bí ẩn. Ở Xã Lát, hình như mỗi người dân đều biết làm du lịch. Đêm đêm, buôn Đăngya, buôn Đưng, buôn B’Neur có tám nhóm cồng chiêng cùng nổi lửa rừng đón khách. Chủ và khách cùng say mê với những vũ điệu rừng, lắng lòng theo nhịp cồng chiêng, mê hoặc bởi giai điệu của khèn M’bướt và ngất ngây trong men say rượu cần. Ngày ngày, hàng trăm du khách đến từ mọi miền được trang điểm bởi hoa văn thổ cẩm và tắm mình trong không gian thiên nhiên và hấp lực của huyền thoại Lang Bian...

Nhiều người nói rằng, Xã Lát của Lạc Dương, Lâm Đồng là chiếc nôi sinh ra những giọng hát được công chúng cả nước mến mộ. Đó là một sự thật. Bonneur Trinh, cô gái người dân tộc Lạch ở buôn B’Neur trên cao nguyên Lang Bian đoạt giải nhất Tiếng hát Truyền hình TP. Hồ Chí Minh, già làng Păngtinh Bốr nói rằng: “Ở đây còn nhiều người hát hay như Trinh lắm”. Qủa đúng như vậy, sau đó một năm, hai dì cháu K’razăn Út và Cil Pơi người cùng buôn với Bonneur Trinh tiếp tục gây sự ngạc nhiên khi vượt gần sáu ngàn thí sinh trong cả nước để cùng mười lăm người khác vào đêm chung kết giải Sao Mai 2003 do Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức tại Khu du lịch Tuần Châu – Quảng Ninh. Chỉ trong một buôn nhỏ mà có tới ba giọng ca nổi lên trong một thời gian ngắn, thật đáng ngạc nhiên. Nhưng càng ngạc nhiên hơn khi nghe K’razăn K’plin, đội trưởng đội cồng chiêng “Những người bạn Lang Bian”, cũng là một ca sỹ và là người sáng tác ca khúc “Lang Bian S’ning” mang âm hưởng dân ca Lạch mà Bonneur Trinh đã thể hiện thành công trong đêm chung kết Tiếng hát Truyền hình TP Hồ Chí Minh 2002, phát biểu: “Các giọng hát đó chưa phải là những giọng hát hay nhất của buôn này!...”. Người Lạch, người Chil yêu âm nhạc ngay từ khi máu ở trong mình biết chảy. Đó là cách nói K’razăn Dick – Phó Đoàn ca múa nhạc dân tộc Lâm Đồng, cũng là một người con từ Xã Lát ra đi. Cậu bé Dick ngày xưa hát vang núi rừng khi lên rẫy đuổi chim, xuống suối rượt thú nay đã thành danh. Là một nhạc sỹ tên tuổi sáng tác nhiều ca khúc dạt dào âm hưởng dân ca bản địa, K’razăn Dick còn là một giọng hát chủ đạo của Đoàn. Công chúng trong tỉnh, trong nước còn biết đến giọng hát của những người con Xã Lát như Cil Glé, Pantinh Sally, Pantinh Benziên, K’rezan Drim, K’razan Doan, Liênghot Uyên Ly... Ngoài ra, bà con buôn B’neur, buôn Đưng, buôn Đăngya còn nhắc đến mười người con của họ đang theo học tại các trường nghệ thuật trong nước. Không biết những chàng trai, cô gái ấy có được “ăn bảy con ve để nuôi giọng hát” như câu chuyện lưu truyền ở buôn hay không, nhưng qủa thật, người dưới chân ngọn núi Lang Bian có năng khiếu âm nhạc bẩm sinh và từ vùng đất này đã cất lên rất nhiều giọng hát...

Ấn tượng về vùng đất dưới chân ngọn núi huyền thoại trong cuộc đổi đời hôm nay và những trầm tích trong quá khứ như hoà làm một. Đêm ở dưới chân núi Lang Bian thật là sinh động, điều mà ở nhiều vùng khác không thể có được. Chúng tôi hoà mình vào đám đông ấy và nghe K’razăn K’plin hát, bài hát “Giữ ấm bếp hồng” do chính anh sáng tác mang âm hưởng dân ca Cơ-ho. Bài hát này anh đã từng hát trong dịp ra Thủ đô Hà Nội dự Ngày hội Văn hoá các dân tộc Tây Nguyên. Lời bài hát thật hay: “Kìa trông vầng trăng trên cao - Kìa trông ngàn sao lung linh- Dù có bão giông thác lũ thét gào - Ta hãy cùng nhau giữ ấm bếp hồng...”. Giai điệu ấy đã nói lên tất cả.

Ghi chép của Uông Thái Biểu

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Báo Dân tộc và Phát triển với đồng bào Khmer ở Sóc Trăng (06/2009)
  •  
  • Để báo Dân tộc và Phát triển ngày một đến được với đồng bào vùng sâu, vùng xa (06/2009)
  •  
  • Kỷ niệm từ một chuyến đi... (06/2009)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 61,697,778


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs