Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Phong tục đắp bếp của người Mường

 04/06/2009

Thiếu nữ Mường trong ngày hội

Mọi công việc liên quan đến cái bếp đều được người Mường cẩn trọng suy xét, đặc biệt công việc đắp bếp đã trở thành nghi lễ quan trọng không thể thiếu trong việc dựng nhà mới. Đây là công việc được coi là thiêng liêng, quan trọng không kém việc dựng nhà hay bắc đòn nóc.

Việc đắp bếp mới trên nhà sàn người Mường được chọn giờ tốt mới tiến hành, khi ngôi nhà mới đang làm dang dở. Vị trí của bếp thường được đặt ở gần cột cái bên trên gian trong của ngôi nhà sàn. Nếu tính từ vách cuối nhà lên phía cửa sổ, bếp nằm ở điểm 1/3 trên chiều rộng của ngôi nhà. Bốn khung gỗ dùng để định hình bếp thành hình chữ nhật-đồng bào gọi là: Bán bếp-bề rộng từ 1,2m-1,5m, dài từ 1,8-2m, bề dầy đắp đất chừng trên dưới 20cm. Trước khi đắp đất, dưới đáy bếp được lót 1-2 lượt bẹ chuối tươi, chúng là vật dẫn nhiệt kém nên có tác dụng làm đệm cách ly nhiệt trên đất bếp với sàn nhà. Đất dùng đắp bếp phải là đất thịt dưới lớp đất sâu được nhặt sạch không để lẫn rễ cây, đá. Số lượng bồ đất đắp bếp được bẻ que đếm cẩn thận, chính xác. Khi khuôn bếp đã đầy đất, bồ cuối cùng được lấy phải là số lẻ và phải đổ trả lại đất khoảng 1/3 đất trong bồ.

Chủ trì việc đắp bếp được gia chủ cân nhắc lựa chọn, “tiêu chuẩn” thường là người đàn ông trung niên, con cái có đủ trai gái, gia cảnh giàu có thì càng tốt. Khi bếp đã đắp xong người ta lấy những bẹ chuối tạo hình những con cá cho vào cặp làm như cá nướng đem giắt lên mái nhà hoặc buộc vào cột cái gần bếp. Đây là sự lấy khước may mắn mong cho bếp mới trên ngôi nhà mới ngày ngày đỏ lửa, luôn dồi dào sản vật, thực phẩm, gia chủ luôn làm ăn phát đạt. Bồ đất cuối cùng được đổ trả lại cho đất coi như việc đắp bếp đã xong, người ta đem củi đặt sẵn lên bếp, người chủ trì phải cất lên lời chúc: Chúc cho bếp mới, cho nhà mới luôn có cơm ráo, rượu ngon, dưới sân nuôi gà béo tốt, trên nhà con người ăn nên làm ra, cơm kho, lúa đụn... Vừa nói vừa châm lửa đun bếp mới.

Bếp đắp xong, lửa đã nhóm trong khi nhà mới đang dang dở, người ta cho dựng tạm một mái che. Theo lệ xưa lửa trên bếp mới phải luôn để cháy liên tục trong 3 ngày, 3 đêm không được tắt. Hàng đêm người đàn ông cao tuổi nhất trong nhà phải ngủ cạnh bếp để canh lửa. Bếp nhà ai, người nhà ấy canh, không thể nhờ người ngoài. Nếu nhà không có người già, người ta phải buộc một quả bí xanh có phấn trắng vào cây cột cái ngay tại bếp, ý là tượng trưng cho có người già tóc bạc phơ như quả bí đang canh lửa. Người Mường có câu “Trẻ con thì rạng nhà, người già sáng bếp” đây là hình tượng coi trọng người cao tuổi, nhất là cha già, như bếp lửa hồng là gốc gác, là điểm tựa tinh thần cho con cháu...

Ngày nay phong tục đắp bếp vẫn còn được duy trì phổ biến trong đời sống của người Mường. Ngay cả việc làm nhà xây đồng bào vẫn chọn địa điểm thích hợp để tiến hành nghi lễ; hàng năm vào ngày Tết Nguyên đán, đúng ngày 30 tháng Chạp nhà nhà vẫn thờ Vua Bếp.

Phong tục đắp bếp trong làm nhà mới là nghi thức mang đậm tính nhân văn cao đẹp, là biểu trưng sự mong muốn yên lành, no ấm và phồn thịnh của người Mường.


Bùi Huy Vọng

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • “Chợ” lên vùng cao Quảng Nam (06/2009)
  •  
  • 23 cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia nam tập trung chuẩn bị ASIAN CUP 2007 (06/2009)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 64,621,257


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.3 secs