Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Lễ hội bỏ mả các dân tộc Tây Nguyên

 27/05/2009

Tượng nhà mồ Tây Nguyên

Các dân tộc Tây Nguyên, khi mùa rẫy đã thu hoạch xong là bước vào lễ hội truyền thống, quan trọng trong Đời sống cộng đồng như lễ hội ăn mừng lúa mới, lễ hội bỏ mỏ (bỏ nh  mỗ)... tùy theo từng dân tộc diễn ra từ 3-7 ngày vào tháng 9-10 âm lịch hằng năm 9dân tộc Băh nar) hoặc tháng 1-2 âm lịch (dân tộc Jrai)

Theo phong tục các dân tộc ở Tây Nguyên, khi người thân quá cố thì được đặt trong áo quan làm bằng một khúc cây to có đục lỗ, phía trên được bịt kín bằng ván và trét nhựa cây rừng.

Trước khi hạ huyệt, một già làng bỏ xuống mồ một nắm gạo cho người quá cố. Sau đó, người ta đưa áo quan xuống lấp đất lại. Mộ người quá cố được chôn xong thì lập một nhà mồ tạm. Khu nhà mồ có mái che, người quá cố nằm theo hướng Đông-Tây, đầu quay về hướng mặt trời mọc. Các dân tộc ở Tây Nguyên quan niệm người quá cố  có mối liên hệ đồng cảm với thế giới người đang sống. Linh hồn họ vẫn quấn quýt chung quanh, cùng họ lên rẫy trỉa bắp, vào rừng săn thú... Sau đám ma, hàng ngày chủ nhân phải ra làm vệ sinh nhà mồ. Chừng nửa tháng một lần, họ cúng cơm cho tới khi làm lễ bỏ mả, chấm dứt sự quan tâm của người sống đối với người khuất bóng.

Lễ hội bỏ mả là phá bỏ nhà mồ tạm, san phẳng ngôi mộ, rồi xây dựng trên đó một ngôi nhà mồ to hơn, vững chãi, lâu bền hơn. Đây là nhà mồ thực sự của người quá cố.

Xét về mặt tâm lý, lễ hội bỏ mả là nỗi buồn cùng niềm vui hoà trộn nhau. Nỗi buồn vì đây là lần cuối cùng gia đình người thân phải vĩnh biệt người quá cố. Nhưng niềm vui được bộc lộ vì người sống đã làm tròn trách nhiệm của mình đối với người thân qua đời và không lo hồn ma quấy nhiễu, làm hại cuộc sống con người. Đó cũng là dịp thông báo với cộng đồng về sự giải phóng người goá bụa trước tục lệ khắt khe của buôn làng.

Lễ hội bỏ mả thường diễn ra từ 3-7 ngày, nhưng việc chuẩn bị cho ngày lễ được mọi người sắp xếp trước đó cả tháng. Trai tráng trong làng vào rừng đốn gỗ, chặt trúc, cắt tranh đem về khu nhà mồ. Gia đình người thân qúa cố làm rất nhiều vò rượu. Thiếu rượu là không làm vui lòng khi chia tay với người quá cố. Ngày khai lê, mở đầu của lễ hội bỏ mả là dỡ nhà mồ cũ để dựng nhà mồ mới diễn ra từ 1-2 ngày. Nhà mồ mới của dân tộc Băhnar làm theo kiểu dáng thường, hai mái thấp bằng tre đan, hang hoa văn hình học, xung quanh không có phên vách" Trên đỉnh nhà mồ trang trí những hình tượng như đàn chim, gia súc và hình người. Những nghệ nhân khéo tay tạc rất nhiều tượng bằng gỗ, gọi là tượng nhà mồ. Các pho tượng này mặc dầu còn thô nhám, nhưng rất có hồn. Các kiểu dáng, đường nét rất sinh động. Như các tượng con khỉ, con trâu, con công... Có tượng người ngồi co ro, gương mặt buồn rười rượi. 

Người dân tộc Tây Nguyên quan niệm rằng linh hồn người chết sẽ nhập vào các pho tượng. Các pho tượng này sẽ trở thành nô lệ cho linh hồn người quá cố ở thế giới bên kia. Vui buồn, đau khổ, cam chịu, nhẫn nhục đều thể hiện lèn gương mặt từng nhà mồ. Các nghệ nhân tạc tượng cũng chỉ là những người dân bình thường, nhưng bằng cưa rìu( cái búa họ đã thổi hồn vào gỗ, làm hồn in trên từng gương mặt, vóc dáng rất sinh động. Khi đã hoàn tất nhà mồ, các tượng nhà mồ đặt đúng vị trí, thì già làng làm lễ với ý niệm thông báo cho linh hồn người quá cố. Sau đó mời mọi người ăn uống, nhảy múa, đánh cồng chiêng. Ngày tiếp theo là lễ hội chính thức tiễn đưa linh hồn người quá cố về thế giới bên kia. Từ sáng sớm, mọi người tề tựu ở nhà rông để làm thịt trâu, bò... Già làng cúng Giàng, thần linh. Sau đó dân làng mang rượu, thịt tới nhà mồ để tế lễ tiễn đưa người quá cố lần cuối cùng. Già làng tế xong, thân nhân người quá cố vào nhà mồ khóc than lần cuối và chia tay với linh hồn họ. Trong không khí buồn rầu đó lại đan xen những hoạt động vui chơi như ca múa, uống rượu cần... Tiếng cồng, chiêng, trống và đàn sáo vang rộn trong đêm khuya. Giờ đây không còn âm hưởng của lễ tang, các cô gái, chàng trai quấn quýt bên nhau thành vòng xoang uyển chuyển, lúc ẩn lúc hiện, mọi người vui say cho đến khi mặt trời ló dạng ở phương Đông.

Bài và ảnh: Quang Hùng

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Nhộn nhịp Tết Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer Nam bộ  (05/2009)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 60,140,606


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs