Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Người ra đi từ buôn Thăm

 03/02/2005

Phụ nữ dân tộc Tây Nguyên dưới chân tượng đài Anh hùng Núp

Ông KSor Ní sinh năm 1924 tại Buôn Thăm, huyện A Pun Pa, tỉnh Gia Lai, cha tên là Siu Jơ Ling, mẹ tên là KSor H’Pim. Cùng chung số phận của đồng bào các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên thời bấy giờ, gia đình ông nghèo lắm. Các ngôi nhà bấy giờ tuềnh toàng, đàn ông đóng khố cởi trần, đàn bà khi lấy chồng có con là trên người chỉ còn độc một cái váy và cũng ở trần như đàn ông.

Nhà văn Lê Văn Thiềng

     Cha mẹ ông sinh được 4 người con, trong đó có 3 chị gái, ông là con út. Quanh năm quần quật với cái nương, cái rẫy, đói thì đi đào củ rừng, rét thì đốt lửa sưởi, đau thì rước thầy về cúng đuổi ma. Thuở còn ngồi ôm lưng cha cậu bé KSor Ní  đã thấy cảnh lính Pháp từ Đồn Cheo Reo về buôn Thăm lùng bắt người đi lính, đi làm xâu, đòi thuế và bắt con gái đẹp đưa lên đồn cho quan Tây. Người nào dám chống lại đều bị chúng tra tấn, đánh đập rất dã man. Tuổi thơ ông được nghe kể về những người Cộng sản. Có lần, ông theo cha đi uống rượu với một người đi lính khố xanh cho Tây về phép. Người lính khố xanh này kể chuyện về cuộc đấu tranh  lưu huyết của những người tù Cộng sản tại Ngục Kon Tum: “Những người Cộng sản nói Pháp là kẻ cướp nước, cho nên người Cộng sản không sợ chết, không sợ tù đày. Pháp bắn người này ngã xuống, lập tức người sau xông lên, chết vẫn không lùi bước”. Nhiều người ở Buôn Thăm tỏ lòng khâm phục, muốn được coi mặt người Cộng sản. Người Cộng sản chống Pháp cũng giống như mình chống Pháp thôi! Ông Siu Jơ Ling, cha của KSor Ní đã nói như vậy sau cái lần bị Tây Đồn Cheo Reo bắt giam mười ngày vì “tội” giấu thanh niên không khai tên để nộp thuế thân. Năm 1935 ông bị Pháp tra tấn đến mang bệnh, không có thuốc thang cứu chữa nên ông Siu Jơ Ling đã qua đời. Sau khi cha mất, KSor Ní phải sang ở với người anh rể tên là Rơ Ô Bơng ở Buôn Săm Ma Na bắt đầu học lớp 1 rồi lên Buôn Ma Thuột học hết bậc tiểu học (Prime). Suốt sáu năm học KSor Ní luôn đạt học sinh giỏi. Tốt nghiệp Prime, năm 1941, KSor Ní chuyển đi học tại trường Võ Tánh (Quy Nhơn). Ngày 9 tháng 3 năm 1945, Nhật đảo chính Pháp, chính phủ Trần Trọng Kim thân Nhật lên cầm quyền. Trường Quy Nhơn chuyển sang học tiếng Việt, (trước đó tiếng Việt không được sử dụng, học sinh phải dùng hoàn toàn tiếng Pháp). Đầu tháng 4 năm 1945, trên đường từ Quy Nhơn về Cheo Reo, ông dừng lại ở Plây Ku để nghe ngóng tình hình, ghé thăm ông Nay Phin, Hiệu trưởng Trường tiểu học Plây Ku. Anh em lâu ngày gặp nhau, hỏi thăm tình hình mới biết bạn bè cũ còn sống cả. Tầng lớp thanh niên trí thức thường xuyên tập hợp thành từng tốp nhỏ để diễn thuyết, nói chuyện. Tháng 6 năm 1945, anh Rơ Chăm Thép, tức A Ma Quang, từ Trường Canh nông, tỉnh Tuyên Quang về. Gặp KSor Ní, anh Rơ Chăm Thép  mừng lắm. Anh kể: “ở Tuyên Quang, phong trào Việt Minh nổi lên rất mạnh, kêu gọi đánh Pháp, đuổi Nhật. Chỉ trừ một số ít người về quê, còn lại phần lớn học sinh đều bỏ học, lên rừng theo Việt Minh. Tôi nhớ quê, nhớ cha mẹ quá nên xin về đây”. Anh Rơ Chăm Thép cũng kể cho bạn nghe những điều mình hiểu biết về Việt Minh: “Việt Minh chủ trương đánh Pháp, đánh cả Nhật, giành lại độc lập, tự do cho đất nước Việt Nam, thực hiện đoàn kết, bình đẳng giữa các dân tộc”. Thấy vấn đề mới mẻ quá, ông quyết định không về quê, mà ở lại Plây Ku tiếp tục tham dự các buổi sinh hoạt của thanh niên. Phong trào thanh niên lúc này phát triển rất mạnh, lôi cuốn đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia, trong đó chủ yếu là thanh niên, viên chức, công chức. Trong số những thanh niên hoạt động tích cực hồi đó có các anh: Trần Ngọc Vĩ, Nguyễn Xuân, Phan Bá, Dương Thành Đạt... sau này là cán bộ Việt Minh. Tháng Tám năm 1945 sau khi đón đại diện của Việt Minh về tiếp nhận chính quyền tại Plây Ku, ông cùng với ông Nay Phin về quê tổ chức khởi nghĩa, bao vây huyện lỵ Cheo Reo, buộc chính quyền tay sai thân Nhật phải hạ vũ khí đầu hàng. Uỷ ban nhân dân cách mạng huyện Cheo Reo được thành lập do ông Nay Phin làm Chủ tịch, ông được phân công phụ trách tài chính. Ông kể: “Sau ngày 2 tháng 9 năm 1945, chúng tôi mới biết cả nước đã có Chính phủ lâm thời do cụ Hồ Chí Minh làm Chủ tịch. Cụ Hồ Chí Minh cũng là người đứng đầu Việt Minh, là lãnh tụ của các dân tộc Việt Nam”. Trong cuộc bầu cử Quốc hội đầu tiên của nước ta đầu năm 1946 ông KSor Ní được bầu là đại biểu hội đồng nhân dân tỉnh Gia Lai khoá I. Từ tháng 3 năm 1946, ông về Plây Ku tham gia tổ chức Đại hội đoàn kết nhân dân các dân tộc Tây Kỳ* chống Pháp. Đại hội vui mừng được đón nhận thư của Bác Hồ và ghi nhớ lời dạy của Người.

    Tháng 5 năm 1946, ông ra Hà Nội dự Đại hội Thanh niên các dân tộc Việt Nam. Ngày 24 tháng 5 năm 1946, nghe thấy đài Pháp tung tin là chúng đã chiếm được Tây Kỳ và Tây Kỳ vui mừng đón tiếp quân đội viễn chinh Pháp. Ông rất căm tức vì chúng nói láo, xuyên tạc tình hình. Để phản đối việc Pháp chiếm Tây Kỳ, ông bèn viết một bài báo gửi cho Báo Nhân dân in bằng tiếng Pháp. Bài báo được đăng, ông không ngờ mình là người dân tộc thiểu số đầu tiên ở Tây Nguyên viết báo cách mạng. Vào một ngày cuối tháng 5 năm 1946, ông được các anh ở Văn phòng Phủ Thủ tướng báo cho biết ông cùng với ông Y Ngông Niêk Đam (một cán bộ người Ê-đê), đại biểu Quốc hội khoá I, chuẩn bị đi gặp Bác Hồ. Khi gặp Bác ở phòng làm việc, ông xúc động quá, cứ phải bám riết lấy Y Ngông. Nhớ lại buổi gặp Bác đầu tiên ấy, ông kể: “Bác ngồi trước mặt chúng tôi, ân cần hỏi thăm sức khoẻ, hỏi thăm gia đình hai chúng tôi. Anh Y Ngông chỉ vào tôi rồi giới thiệu với Bác: “Đây là anh KSor Ní, là thanh niên dân tộc Gia-rai”. Bác cười, gật đầu. Tôi cứ sững sờ nhìn Bác. Bác gần gũi và thân tình quá, tự nhiên tôi không còn e ngại nữa. Đột nhiên Bác hỏi:

    - Này các chú, thế phụ nữ Tây Kỳ có hay đánh chồng không?

    Anh Y Ngông trả lời Bác:

    - Thưa Bác, có lúc có, có lúc không ạ.

    Cả ba Bác cháu cùng cười vui vẻ. Bác bảo, phụ nữ Tây Kỳ giỏi đi làm rẫy, giỏi lo việc gia đình và giỏi lo cho chồng con lắm. Rồi Bác hỏi, Tây Kỳ thường gặp những khó khăn gì? Anh Y Ngông kể khó về muối, về lương thực đã vậy còn bị Pháp bắt đi xâu, phải nộp nhiều thứ thuế, bắt thanh niên đi lính đánh lại đồng bào mình. Tôi cũng nói khó khăn và thưa với Bác về điều mình băn khoăn:

    - Thưa Bác, giặc Pháp trở lại chiếm Tây Kỳ, gây tội ác với nhân dân. Chúng cháu buồn lo muốn chết ạ.

    Anh Y Ngông tiếp lời:

    - Thưa Bác, Việt Nam độc lập, Tây Kỳ có được độc lập chung không ạ?

    - Tây Kỳ là một bộ phận lãnh thổ của nước Việt Nam. Hạnh phúc của nhân dân Tây Kỳ gắn liền với hạnh phúc của nhân dân Việt Nam. Chúng ta phải đoàn kết đánh Pháp mới bảo vệ được nền độc lập- Bác xoè bàn tay và giải thích: “Một bàn tay hoàn chỉnh phải có năm ngón, thiếu một ngón là một bàn tay không hoàn chỉnh. Một ngón tay đau thì cả bàn tay cũng đau. Cũng như cả nước Việt Nam, Việt Nam độc lập thì Tây Kỳ cũng được hưởng hạnh phúc do nền độc lập của Tổ quốc đem lại”.

    Nghe Bác Hồ nói vậy tôi và anh Y Ngông đều rất phấn khởi. Bác khuyên chúng tôi cố gắng học tập, chăm lo giữ gìn sức khoẻ và làm công tác cách mạng tốt hơn. Từ bé học ở Trường của Pháp toàn viết và nói tiếng Pháp, song nghe lời Bác dạy bảo chỉ sau ba tháng, tôi đã biết đọc, biết viết tiếng phổ thông và được làm việc trong Phòng Văn xã của Nha Dân tộc Trung ương tại Hà Nội.

    Ngày 15 tháng 12 năm 1946, trước lúc Bác Hồ kêu gọi Toàn quốc kháng chiến 4 ngày, tôi được vinh dự kết nạp vào Đảng. Thế là từ một thanh niên trí thức dân tộc Gia-rai, được giác ngộ cách mạng, tôi đã trở thành một đảng viên cộng sản”.

    Từ đó trở đi người đảng viên KSor Ní một lòng đi theo cách mạng suốt chặng đường đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Trong quá trình hoạt động của mình, dù cương vị nào, ông luôn giữ vững bản lĩnh chính trị, rèn luyện đạo đức và lối sống trong sáng, mẫu mực, được đồng chí, đồng bào thương yêu, kính trọng. Đối với gia đình, ông luôn giáo dục con cháu phải thật sự gương mẫu về mọi mặt, phải học tập đạo đức của Bác Hồ: “Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư”. Tất cả các con của ông đều chịu khó học hành, chịu khó rèn luyện, trong đó có một người là Uỷ viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng, một người là  Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân Tỉnh.

    Ra đi từ Buôn Thăm, trên đường theo Cách mạng, với những điều được trải nghiệm, ông KSor Ní càng thấy rõ hạnh phúc của mỗi gia đình, mỗi dân tộc đều không thể tách rời hạnh phúc chung của cả đất nước. Ông và các con ông luôn ghi nhớ lời Bác Hồ dạy: “Tây Nguyên là một bộ phận lãnh thổ không thể tách rời của một nước Việt Nam thống nhất”.

-----
 
*Đại hội quốc dân thiểu số Miền Nam (Tây Kỳ: tên gọi cũ của Tây Nguyên)

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • “Các anh về mái ấm nhà vui...” (02/2005)
  •  
  • Đắp bù những mất mát, hy sinh... (02/2005)
  •  
  • Tấm lòng Thầy thuốc vùng biên ải (02/2005)
  •  
  • Một ngày đến với “xã ốc đảo” (02/2005)
  •  
  • Cá thần Thôn Ngọc (02/2005)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 64,286,783


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs