Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
 02/02/2005
Nhận diện đầy đủ thực trạng công tác cán bộ và đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số hiện nay

 
 

TS. Lê Phương Thảo

        Cán bộ dân tộc thiểu số chiếm một vị trí đặc biệt quan trọng trong đội ngũ cán bộ của Đảng. Chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số trong một quốc gia đa dân tộc không chỉ có ý nghĩa đem lại bình quyền tham chính, mà cơ bản hơn là tạo ra nhân tố động lực đầu tàu đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế - xã hội ở từng vùng miền, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc và góp phần đảm bảo an ninh quốc gia. Trên nhận thức ấy, trong những năm đổi mới vừa qua, các cấp, các ngành đã có nhiều nỗ lực tăng cường số lượng và chất lượng đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số. Nhiều giải pháp đã thể hiện sự đột phá của Đảng và Nhà nước trong tạo nguồn, đào tạo và sử dụng cán bộ dân tộc thiểu số, mà ưu tiên cử tuyển vào đại học, cao đẳng là một ví dụ sinh động. Tuy vậy, chính sách cán bộ dân tộc thiểu số vẫn chưa theo kịp yêu cầu đòi hỏi của cuộc sống, nguồn nhân lực nơi thừa vẫn thừa, nơi thiếu vẫn thiếu. Cán bộ trên các lĩnh vực quản lý kinh tế, khoa học - công nghệ, giáo dục, văn hoá, y tế không những thiếu về số lượng, mà yếu cả về trình độ và năng lực. Lực lượng cán bộ dân tộc thiểu số trên các lĩnh vực chuyên môn, nghiệp vụ vốn đã thiếu về số lượng nhưng nhiều nơi lại được điều động tăng cường cho hệ thống chính trị, càng rơi vào tình trạng thiếu nghiêm trọng hơn. Trong khi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá vùng dân tộc thiểu số không chỉ đòi hỏi có cán bộ hệ thống chính trị, mà cần phải tăng cường cả cán bộ chuyên môn thuộc mọi lĩnh vực.

        Trong khi đó, ở vùng dân tộc thiểu số nhiều vấn đề nhức nhối, như di dân, tà đạo, phá rừng, buôn lậu… diễn biến hết sức phức tạp có lý do từ năng lực quản lý, điều hành hạn chế của cán bộ. Tình trạng thiếu sâu sát cơ sở, không nắm chắc buôn làng, đã để nhiều hiện tượng bất thường nhen nhóm từ lâu chậm bị phát hiện. Khả năng xử lý các tình huống phức tạp về dân tộc, tôn giáo của cán bộ tại chỗ rất yếu, để xảy ra các “điểm nóng” bùng phát trên diện rộng vượt khỏi tầm kiểm soát của cơ sở. Trình độ và năng lực của đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số trên các lĩnh vực khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư, giáo dục, y tế, văn hoá - nghệ thuật,… chưa đáp ứng được yêu cầu đòi hỏi của quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tổ chức lại sản xuất thích ứng với cơ chế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế, sáng tạo văn hoá, bảo vệ và phát huy di sản truyền thống, chăm sóc sức khoẻ cho đồng bào…

        Lề lối, tác phong, nếp nghĩ, cách làm của một bộ phận cán bộ dân tộc thiểu số vẫn chưa thích ứng với yêu cầu đòi hỏi của thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Không ít cán bộ dân tộc thiểu số thiếu chí tiến thủ, ỷ lại cấp trên.

        Cơ cấu đội ngũ cán bộ ở vùng dân tộc thiểu số còn nhiều bất cập, bao gồm cả cơ cấu dân tộc, cơ cấu vùng lãnh thổ và cơ cấu ngành. Chưa tạo được cơ cấu hợp lý giữa cán bộ dân tộc Kinh và cán bộ các dân tộc thiểu số, giữa cán bộ các dân tộc thiểu số trình độ cao và cán bộ các dân tộc thiểu số trình độ thấp. Nhất là bất hợp lý về phân bố nguồn nhân lực có trình độ cao giữa vùng “trung tâm” và “ngoại vi”, tạo nên tình trạng “thừa - thiếu” giả tạo nguồn nhân lực sau đào tạo trên bình diện cả nước và ngay trong nội bộ từng tỉnh, từng huyện vùng dân tộc thiểu số. Cơ cấu nguồn nhân lực theo từng ngành cũng chưa được tính toán đầy đủ, tạo ra tình trạng ngành này thừa, ngành kia thiếu. Thiếu cán bộ khoa học - công nghệ là tình trạng phổ biến của hầu hết các địa phương, mà đây lại là đội ngũ có vai trò quyết định trong tiếp nhận công nghệ chuyển giao để phát triển kinh tế hàng hoá, thoát dần khỏi sản xuất tự cấp, tự túc, tạo ra năng suất lao động ngày càng cao hơn.

        Bất cập của đội ngũ cán bộ ngoài nguyên nhân khách quan do lịch sử để lại và điều kiện tự nhiên, xã hội vùng dân tộc thiểu số nhiều khó khăn, thì còn có nguyên nhân chủ quan từ những bất cập của công tác cán bộ dân tộc thiểu số lâu nay:

        Tạo nguồn cán bộ tuy đã tìm được điểm đột phá bằng mở hệ cử tuyển đối với con em đồng bào dân tộc thiểu số, nhưng cử tuyển lại chưa gắn chặt với quy hoạch, dẫn đến tình trạng sinh viên sau đào tạo cứ mặc nhiên vận hành theo cơ chế thị trường, chưa đến được địa chỉ cần sử dụng như mục tiêu cử tuyển đặt ra. Cử tuyển sai đối tượng vẫn còn phổ biến. Nhiều dân tộc thiểu số trình độ thấp, chưa hoặc ít được hưởng lợi từ chính sách ưu tiên cử tuyển, mà chủ yếu tập trung vào các dân tộc thiểu số có trình độ cao hoặc dân tộc Kinh cư trú ở miền núi, vùng sâu, vùng xa. Tạo nguồn lâu dài, bền vững bằng phát triển các bậc học nền tảng đã được coi trọng bằng củng cố và mở rộng trường dân tộc nội trú, nhưng lại xuất hiện bất cập mới là tạo ra tình trạng biệt lập giữa học sinh dân tộc thiểu số và học sinh dân tộc đa số, vì thế dẫn tới hạn chế trong giao lưu ngôn ngữ, văn hoá,… giữa học sinh các dân tộc mà về lâu dài sẽ để lại những hậu quả tiêu cực.

        Đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng các loại kiến thức đã được chú trọng, từ nâng cao trình độ văn hoá, chuyên môn - nghiệp vụ, đến lý luận chính trị và quản lý nhà nước. Tuy nhiên, đổi mới công tác đào tạo vẫn chưa bắt nhịp được với thực tiễn của từng ngành, từng lĩnh vực, chưa tính toán sát đúng với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội từng địa phương, vùng miền. Đào tạo chưa gắn chặt với quy hoạch, sử dụng nguồn nhân lực. Nội dung chương trình, phương pháp đào tạo cán bộ dân tộc thiểu số ở nhiều ngành học, bậc học chưa được đổi mới phù hợp với đặc điểm đối tượng và yêu cầu thực tiễn. Cả hai khuynh hướng không đúng xuất hiện ở nơi này hay nơi khác: hoặc xem nhẹ, hoặc cường điệu hoá tiếng dân tộc thiểu số. Xem nhẹ tiếng dân tộc thiểu số đã làm cho không ít cán bộ người dân tộc thiểu số “lãng quên” dần tiếng mẹ đẻ, còn cán bộ người Kinh tại vùng dân tộc thiểu số thiếu thổ ngữ phục vụ yêu cầu công tác vận động quần chúng, còn cường điệu hoá tiếng dân tộc thiểu số, không quan tâm đúng mức tiếng phổ thông, dẫn đến tình trạng nhiều cán bộ dân tộc thiểu số thiếu công cụ ngôn ngữ cần thiết để tiếp nhận các tri thức mới, nhất là các thông tin, khái niệm mà tiếng dân tộc không đủ khả năng phản ánh, chuyển tải.

        Bố trí, sử dụng cán bộ còn không ít bất cập. Nhiều nơi sử dụng cán bộ còn chưa gắn chặt với chuyên môn được đào tạo. Bệnh hẹp hòi, cục bộ, khép kín trong bố trí, sử dụng cán bộ vẫn phổ biến ở nhiều địa phương, vì vậy không tạo được sự kết hợp tốt giữa sử dụng cán bộ người Kinh và cán bộ dân tộc thiểu số, giữa cán bộ tại chỗ và cán bộ từ nơi khác đến, giữa cán bộ dân tộc thiểu số có trình độ cao và cán bộ các dân tộc thiểu số trình độ thấp. Điều đó tạo nên tình trạng bất bình đẳng giữa các dân tộc trong cơ hội tham chính. Luân chuyển cán bộ chỉ mới góp phần tăng cường thêm cán bộ cho một số địa phương khó khăn, chưa phá vỡ được bệnh cục bộ, khép kín trong công tác cán bộ, mà đây là một lý do làm cho không ít sinh viên dân tộc thiểu số (chủ yếu là các dân tộc trình độ thấp) sau khi tốt nghiệp hệ cử tuyển trở về quê hương chưa được bố trí, sử dụng. Tăng cường số lượng cán bộ nữ ở các vùng dân tộc mà chế độ mẫu hệ và song hệ còn ảnh hưởng sâu đậm vẫn chưa được coi trọng đúng mức. Các thiết chế xã hội “ẩn”, bán quan phương trong đời sống đồng bào dân tộc thiểu số chưa được phát huy đầy đủ, thậm chí nhiều nơi còn dẫn tới đối lập với thiết chế quan phương, có nguy cơ làm suy yếu hệ thống chính trị cơ sở.

        Chính sách đối với cán bộ dân tộc thiểu số vẫn còn những bất cập, từ chính sách tạo nguồn, đào tạo - bồi dưỡng, đến bố trí, sử dụng. Các hiện tượng làm sai đối tượng cử tuyển hoặc bố trí, sử dụng cán bộ thiếu khách quan, công tâm… đều có nguyên nhân từ sơ hở của cơ chế, chính sách. Nhà nước vẫn chưa thể hiện rõ vai trò phân bố lại nguồn nhân lực sau đào tạo giữa khu vực “trung tâm”và “ngoại vi”, giữa đô thị và nông thôn, giữa miền núi và miền xuôi. Chưa dự báo được 5, 10, 15 năm nữa đội ngũ cán bộ dân tộc sẽ diễn biến như thế nào để chủ động nắm bắt, làm chủ các tình huống… Dường như vẫn thiếu một “nhạc trưởng” đủ tầm điều khiển “dàn nhạc”, nên mới để cho nguồn nhân lực sau đào tạo mặc nhiên vận hành theo cơ chế thị trường, thậm chí hiện tượng “chảy máu chất xám” tiếp tục diễn ra đối với các vùng đặc biệt khó khăn.

        Những hạn chế đó rất cần được nhận diện đầy đủ để tìm ra giải pháp tháo gỡ, mà mục tiêu sâu xa là xây dựng một đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng, đồng bộ về cơ cấu. Đây là những nhiệm vụ nặng nề đặt ra cho Đảng và Nhà nước ta trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước./.

[ Quay lại ]

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 64,264,280


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.2 secs