Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
 15/11/2006
Gươl "về" làng mới


Nhà Gươl thôn P'Rơ-Ning, xã Lăng, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam

Phải 4 năm sau ngày lực lượng đoàn viên thanh niên Cơtu đầu tiên bước chân vào làng thanh niên lập nghiệp Asờ ở xã Mà Cooih, huyện miền núi Đông Giang (Quảng Nam) thì Gươl (nhà sinh hoạt cộng đồng của người Cơtu) mới được “rước” về làng và đã trở thành ngày hội lớn của đồng bào Cơtu.

Tang tảng sáng trong ngày hội rước Gươl, già Alăng Bhong 76 tuổi ở thôn Asờ đã che dù đội mưa đến, dù lễ đâm trâu mãi đến cuối giờ chiều mới bắt đầu. Mưa rả rích suốt ngày nhưng nhà Gươl bên trong, trên sàn gỗ mới tinh, bếp lửa ở hai đầu hồi đã nhóm lên, khói toả ấm áp. “Mình phải tới sớm chớ! Có Gươl mới, hỏi sao không mừng?” - Già Bhong trả lời khách bằng một câu hỏi. Ngồi cạnh là một bậc cao niên khác của thôn Asờ, Hôih Nghinh đến trễ hơn một chút nhưng vẫn kịp mang theo trà bánh “để mừng cho lớp trẻ”. Ngồi chung quanh Hôih Nghinh có gần 100 đồng bào Cơtu đến uống rượu, ăn xôi, hát lý… họ lặng lẽ tìm “hồn” cho Gươl ngay trên đất mới. Khi mưa bên ngoài nặng hạt thì cũng là lúc điệu múa truyền thống “tung tung da dá” bắt nhịp. Đám gái trai Cơtu giục trống, chiêng, nhịp nhàng quanh cột buộc trâu (xờ-nur). Ngồi cạnh già làng Alăng Bắp trên sàn Gươl nhìn vọng xuống bên dưới, chúng tôi thấy mắt già Cơtu cao tuổi nhất thôn Asờ ấy như có ánh lửa. “Mười năm trước thôn mình cũng có Gươl, nhưng hư rồi. Hồi trước, thôn nào cũng có Gươl, thôn ít dân thì Gươl nhỏ, thôn đông dân thì Gươl lớn. Mà làng mình cứ di chuyển hoài theo lối du canh du cư, nên Gươl không “theo” được! - Già làng 78 tuổi đời, 50 tuổi Đảng ấy hoài niệm trong dòng hồi ức. “Từ nhà Gươl, người làng mình thường nói nhiều chuyện với nhau. Chuyện đàn bà siêng làm rẫy, làm nương. Chuyện đàn ông dựng nhà, đi săn được con thú lớn mang đến Gươl mổ thịt, chia về cho mỗi nhà, vui lắm!”.

Chính già Bắp được chọn đâm nhát dụ đầu tiên vào trâu để lấy máu cúng lễ dâng lên Yàng và thần linh. Con trâu chết nằm quay đầu về phía Gươl, vết đâm cũng không lật úp và chàng trai Alăng Dút nhanh nhẹn cắt chùm đuôi phía sau bết máu trâu rồi mắc lên đỉnh cột xờ-nur… Theo lệ thường, đó là dấu hiệu tốt lành về một vụ mùa mới bội thu, núi rừng yên ổn, làng mới không có ai bị ốm đau. Lễ hội đâm trâu đầu tiên trên đất làng thanh niên lập nghiệp được lớp trẻ như Alăng Dút chờ đợi từ hàng chục năm trước, khi những thôn xa cứ chuyển dần từ lưng chừng núi xuống thung lũng, rồi lại dời vào các khu tái định cư nhường đất cho công trình thuỷ điện A Vương… Nên khi đám thanh niên đến từ các thôn vẫn mạnh mẽ trong điệu D-hưng trước sân, tiếng hú dội cả vào vách núi phía trước… thì Alăng Dút đang mải ngồi đếm số bò thả trong làng mới. Dút sinh năm 1975, có vợ và 3 con nhỏ vào làng mới năm 2003. “Mình có cả thảy 6 con bò, mình gieo 6 ang lúa giống trên rẫy chưa thu hoạch. Mùa trước chỉ gieo 3 ang giống, nhưng thu được gấp 20 lần. Giờ sướng lắm rồi, có Gươl, một nửa đội viên Kinh với nửa Cơtu, anh em nhận “bà con” với nhau ngay trong Gươl này.
Nhà Alăng Dút đã kéo dài “vốn liếng” chung của làng thanh niên lập nghiệp Asờ với đàn bò 150 con, 18 ha măng điền trúc, mỗi hộ lại thêm 1 ha sắn sắp thu hoạch. Khó khăn như vợ chồng Đoàn Văn Đào mới lên lập nghiệp cũng đã có đàn bò 5 con, còn đám trẻ nhà A Lăng Nghĩa luôn để mắt đến 3 con bò đang chăn thả. Hầu như nhà nào cũng sắm được xe máy… Trong tổng số 118 hộ thanh niên đang gây dựng cuộc sống mới tại đây, có đến một nửa là đồng bào Cơtu đến từ các thôn Tà Rằng, Tà Gung 1, Tà Gung 2, A Đền, A Dang, A Sờ… của xã Mà Cooih. Dân ở các thôn ấy cũng chuyển vào ở các khu tái định cư của huyện miền núi Đông Giang. Cánh trẻ ngày đầu vào làng mới vì chưa có nhà Gươl nên ban đêm chỉ biết tụ tập quanh nhà điều hành xem ti vi, đàn ông Cơtu có muốn nghe các già làng nói chuyện cũng không có cơ hội. Nhiều người đến từ Tà Gung có nhớ về mái nhà Gươl quen thuộc trên đồi Bôlbo cũng đành chịu.

Giờ đây có nhà Gươl mới, có những mùa màng tốt tươi làm cho niềm vui lập nghiệp cứ lớn dần từng ngày. Mới đây, nhóm cán bộ địa chính của tỉnh đã lên đo đạc để lập thủ tục công nhận quyền sử dụng đất cho từng hộ thanh niên, dự kiến sẽ hoàn tất vào cuối năm nay. Giám đốc Ban quản lí làng thanh niên lập nghiệp Asờ anh Vũ Văn Thẩm kể: Ban đầu dự án không có nhà sinh hoạt cộng đồng, sau này xét thấy cần thiết nên đề xuất Trung ương Đoàn hỗ trợ 170 triệu đồng để xây dựng. “Có Gươl rồi, đội viên tin vào làng mới hơn. Điều quan trọng nhất bây giờ là giữ nhịp sinh hoạt cộng đồng tại nơi này”. Nhà nghiên cứu văn hoá Cơtu, Phó Ban Dân tộc tỉnh Nguyễn Tri Hùng đã nhiều lần được mời góp ý cho bản thiết kế Gươl của làng. Ông tỏ ra khá tâm đắc: Dù không có được không gian truyền thống theo hình vành khuyên, nhưng dẫu sao Gươl ở làng thanh niên vẫn đạt quy chuẩn. Vẫn mái mu rùa, các thanh xà, cột chính giữa không được đẽo gọt bằng rìu, mà mài nhẵn thín, một sự kết hợp truyền thống và hiện đại khá hợp lý.

Những người phụ nữ Cơtu vẫn thoăn thoắt lên xuống bậc thang thơm mùi gỗ mới, vai gùi nặng những xôi, thịt, cá. Tất cả được nấu từ chỗ nhà đội viên Alăng Krôn. Krôn là đội viên Cơtu trong nhóm đầu tiên dựng nhà ở làng thanh niên, giờ đã có một gia sản kha khá với căn nhà xây 60 triệu đồng. Từng làm Bí thư Đoàn xã Màcooih, anh vẫn nhớ đất cũ, nhưng giờ đã an cư trên làng mới nên hôm nay được ngồi đối diện với các già làng, các đung (chủ gia đình) mà hát lý. Krôn hát rằng: “Ơ… Xin mời các già… Làng mới rượu ít, gạo ít, nhưng dựng Gươl mới, nên mời các già tới chứng kiến. Hãy cảm tạ thần linh giúp cho những đứa trẻ…”.

Già làng Alưng Bắp sửa lại chiếc áo sô - trang phục chỉ dành cho những dịp lễ trọng, nhắp ngụm rượu rồi hát đối lại: “Ơ… Dù của ít nhưng cái lòng phải đoàn kết. Mình già rồi, nhưng lớp trẻ mời đến uống rượu trước, hát lý trước, ngồi trên Gươl mới, mừng lắm. Ơ… Gươl của lớp trẻ gỗ to, sườn nhà đẹp, mái lợp tốt. Cái vườn của lớp trẻ cũng đẹp… Ơ…”. Câu hát hoà quyện lớp già, lớp trẻ vào nhau, tiếp sức cho lớp trẻ dựng xây cuộc sống mới.

Tri Phương

[ Quay lại ]

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 61,643,069


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.3 secs