Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
 08/09/2006
"Ông già sử thi"
Nhận tấm Bằng công nhận danh hiệu Nghệ nhân dân gian về hát kể sử thi do Hội Văn nghệ dân gian trao tặng, ông A Lưu - già làng Kon Klor 2, xã Đăk Rơ Wa, thị xã Kon Tum vẫn không hết sự ngỡ ngàng và xúc động vì hạnh phúc. Hơn thế nữa, bà con dân tộc Ba Na ở đây cũng rất tự hào về ông - một người con của dân tộc mình biết giữ gìn những nét đẹp văn hoá truyền lại cho con cháu.

Nghệ nhân biết hát, kể sử thi ở Tây Nguyên hiện tại chỉ đếm chưa đủ trên đầu ngón tay và tất cả đều ở vào lứa tuổi “cổ lai hi”. Riêng già A Lưu được xem là người thuộc nhiều sử thi và “Hơ mon” (hát kể sử thi) hay nhất. Cả 2 bộ sử thi đồ sộ nhất vừa được tìm thấy ở Tây Nguyên thì già A Lưu “chứa” gần trọn vẹn cả 2, trong đó già A Lưu có thể kể hoàn chỉnh bộ sử thi rất hấp dẫn “Đăm Giông” của người Ba Na. Cho đến nay, chỉ duy nhất 2 tác phẩm sử thi do A Lưu kể là “Giông - Dớ mồ côi từ nhỏ” và “Giông làm nhà mồ” nằm trong bộ sử thi liên hoàn “Đăm Giông” được biên dịch và xuất bản. Chỉ riêng 2 tác phẩm này đã được già A Lưu hát, kể với độ dài hơn 500 băng cát-xét.

Sử thi Đăm Giông qua lời “Hơ mon” của già A Lưu đó là những sự tích, những câu chuyện vừa mang tính huyền thoại, huyền bí về tâm linh, vừa là hiện thực của cuộc sống. Nó thể hiện những khát vọng chinh phục, chế ngự thiên nhiên, khuất phục cái xấu của người Ba Na, để đi đến một cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Nhân vật xuyên suốt bộ sử thi khổng lồ “Đăm Giông” là chàng trai Đăm Giông mồ côi từ nhỏ nhưng rất thông minh, có sức mạnh phi thường, sẵn sàng hi sinh cho lẽ phải và chiến đấu đến cùng với cái ác, cái vô nhân đạo để bảo vệ lẽ công bằng, cái thiện. Đó là một chàng Giông luôn bênh vực kẻ yếu, kiên quyết loại bỏ cái ác; đồng thời lại là một chàng trai biết nhẫn nhục khi cần thiết. Đây là một con người cực kỳ dũng mãnh, nhưng lại hết sức hiền lành. Những kẻ ác, kẻ xấu thấy mọi người nể phục Giông thì ghen tỵ, đố kị, tìm mọi cách để hãm hại chàng. Nhưng với chân lý “cái thiện luôn chiến thắng cái ác”, ở đây Giông là người thông minh hơn nên thắng lợi cuối cùng đều thuộc về chàng và những người dân lương thiện.

Chính già A Lưu cũng không biết mình thuộc và có khả năng hát kể sử thi (Hơ mon) từ lúc nào. Nhưng trong tâm trí của ông vẫn nhớ hình bóng người mẹ Y Ngao thân yêu, nhất là những năm tháng nằm trên lưng mẹ, cùng mẹ lên nương rẫy. 

Để dỗ con, bà Y Ngao thường hát sử thi cho A Lưu nghe, cậu bé nghe rồi ngủ thiếp đi lúc nào không biết. Lớn lên một chút, A Lưu có thể thức thâu đêm nghe các già làng “Hơ mon”. Lên mười tuổi, A Lưu đã có thể “Hơ mon” thâu đêm mà không hề lẫn lộn, kể đến khi con gà gáy sáng, ông mặt trời nhô lên báo hiệu một ngày mới mà dân làng vẫn không dứt được để về nhà. Cả người lớn, thanh niên, tụi con nít trong làng đều mê A Lưu “Hơ mon”. Mỗi lần con trai, con gái “ngủ đoàn kết” ở nhà Rông lại đề nghị A Lưu “Hơ mon”, A Lưu vui vẻ nhận lời liền. Người Ba Na trong vùng mỗi khi có người thân qua đời lại tìm đến A Lưu, mời bằng được A Lưu về “Hơ mon” mấy đêm liền. Theo già A Lưu, khi được nghe sử thi thì người chết về với Yàng (trời) sẽ không còn buồn tủi. Cứ như vậy, bộ sử thi “Đăm Giông” đi cùng A Lưu và đồng bào dân tộc Ba Na trong vùng Kon Tum mấy chục năm qua. Đến năm 2001, Dự án “Điều tra, sưu tầm, bảo quản, biên dịch và xuất bản sử thi Tây Nguyên” do Trung tâm Khoa học xã hội nhân văn phối hợp với các tỉnh Tây Nguyên và một số tỉnh duyên hải miền Trung và Đông Nam bộ như Phú Yên, Ninh Thuận, Bình Phước… được triển khai và từ già làng A Lưu người ta đã sưu tập được bộ sử thi thuộc loại dài nhất thế giới. Để ghi âm hết bộ sử thi này già A Lưu đã phải kể triền miên nhiều tháng trời, ông già chỉ nhớ là những người sưu tầm sử thi đã phải sử dụng hàng nghìn cuốn bằng cát-xét để ghi âm lời kể của ông.

Bộ sử thi của ông đã có dịp được đi trình diễn tại Liên hoan dân ca, dân vũ các tỉnh Tây Nguyên tại Buôn Ma Thuột. Ông được Đài truyền hình Việt Nam tặng Bằng khen, Viện Khoa học Xã hội Việt Nam tặng Bằng khen bởi có thành tích sưu tầm, hát kể, truyền dạy sử thi. Ông chỉ lên mái nhà nói: “Mình xây nhà này cũng từ tiền hát sử thi để thâu băng đấy. Ti vi, đầu đĩa, bàn ghế, tủ và các vật dụng đắt tiền cũng từ sử thi mà có. Nhưng vui hơn là bà Y Pưi vợ mình đây, cũng vì mê mình hát sử thi, rồi quyết tâm “bắt” mình làm chồng!”. Già A Lưu cho biết, hiện nay ông đang thực hiện truyền “nghề” cho mấy thanh niên mê và có khả năng hát kể sử thi trong vùng.

Việt Dũng

[ Quay lại ]

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 61,895,252


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.2 secs