Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
 27/07/2006
Mấy suy nghĩ về dạy, học tiếng và chữ dân tộc Thái, Mông ở tỉnh Sơn La hiện nay


Dệt thổ cẩm nghề thủ công truyền thống của đồng bào Thái vùng Tây Bắc

Mỗi dân tộc trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam đều có nền văn hoá phong phú, đặc sắc, trong sự đa dạng mà thống nhất của nền văn hoá Việt Nam. Đó là niềm tự hào, là tài sản vô giá của mỗi dân tộc và của nhân loại. Chữ và tiếng các dân tộc là hành trang, là nguồn sức mạnh nội sinh to lớn của đại gia đình các dân tộc Việt Nam trong quá trình dựng nước, giữ nước và xây dựng đất nước từ xưa đến nay.

Ở Sơn La có nhiều dân tộc, trong đó dân tộc Thái chiếm trên 54%, dân tộc Mông chiếm 13% dân số trong tỉnh. Thực hiện sự chỉ đạo của Trung ương, từ những năm 1960-1975, việc dạy và học chữ Thái, Mông ở Sơn La đã được tiến hành, nhất là đưa vào chương trình dạy, học ở các trường tiểu học. Các cháu vừa học chữ phổ thông, vừa học chữ của dân tộc mình. Do có nhiều lý do khác nhau, từ đó đến nay việc học chữ Thái, chữ Mông tạm dừng lại để rút kinh nghiệm. Có 2 lý do chính: Một là, các cháu vừa học tiếng, chữ phổ thông theo chương trình giáo dục, vừa học tiếng, chữ của dân tộc mình nên bị “quá tải”, không theo được mặt bằng chung. Hai là, dân tộc Thái ở các tỉnh, các vùng khác nhau có chữ viết, cách phát âm cũng không hoàn toàn giống nhau (chữ Thái cổ, các bộ chữ Thái nhiều lần cải tiến ở nhiều vùng) do đó chưa thống nhất được cách viết và đọc chung. Nhiều tỉnh có dân tộc Thái cũng ở tình trạng này. Trong thời gian qua, các địa phương, các cơ quan chức năng ở Trung ương đang tiếp tục nghiên cứu, thể nghiệm nhưng còn rất chậm trễ. Ông Cầm Trọng - nhà trí thức dân tộc Thái đã phải thốt lên: Người Thái cho tới nay có ít nhất là 5 thứ chữ mà người Thái vẫn mù chữ Thái.

Những năm gần đây, việc sử dụng tiếng, chữ dân tộc đang được đẩy mạnh. Điều đó đã được Nhà nước thể hiện trong Hiến pháp, pháp luật và trong chỉ đạo thực tiễn. Bộ Giáo dục - Đào tạo đã có hướng dẫn dạy chữ dân tộc trong hệ thống giáo dục quốc dân. Hệ thống phát thanh, truyền hình, báo chí bằng tiếng dân tộc đang được đẩy mạnh trên cả nước, các vùng và các tỉnh có đồng bào dân tộc. ở Sơn La, nhiều bộ phim được lồng tiếng Thái, Mông phục vụ kịp thời ở cơ sở. Chương trình phát thanh, truyền hình bằng tiếng Thái, Mông, Dao được chú trọng, đi vào đời sống nhân dân có hiệu quả. Các cơ quan tiếp xúc nhiều với dân đã chú trọng cho cán bộ, chiến sĩ học tiếng, chữ dân tộc. Trong lực lượng vũ trang đã tổ chức thi tuyên truyền bằng tiếng dân tộc. Nhiều đề tài nghiên cứu khoa học cấp tỉnh về chữ Thái được xúc tiến. Phong trào dạy, học chữ Thái ở nhiều xã, bản đang đẩy mạnh với phương châm: “Người biết chữ dạy người chưa biết chữ”. Các bộ sách chữ Thái cổ đang được lưu giữ và khai thác. Tạp chí “Suối reo” của Hội văn nghệ tỉnh Sơn La có nhiều tác phẩm phiên âm tiếng dân tộc và dịch sang tiếng phổ thông…

Tuy vậy, còn một số vấn đề cần phải suy nghĩ: Nhiều cán bộ, kể cả con, cháu là người dân tộc lại không biết hoặc biết rất ít tiếng, chữ dân tộc mình. Việc tổ chức học chữ, tiếng dân tộc chưa có tính hệ thống, đồng bộ. Sự cụ thể hoá của cơ quan chức năng ở Trung ương, ở tỉnh còn chậm trễ. Nhiều cán bộ đến công tác và làm việc với dân lại không biết tiếng của dân, v.v. Trong khi đó thế lực xấu luôn lợi dụng, xuyên tạc chủ trương của ta. Hệ thống phát thanh, tuyên truyền bằng tiếng dân tộc được chúng sử dụng khá mạnh. Một số nơi kẻ xấu còn lợi dụng “xoá mù chữ Mông” để làm một số việc trái pháp luật ở vùng dân tộc Mông.

Từ thực trạng trên xin nêu một số kiến nghị:

1. Tỉnh chủ động phối hợp với cơ quan chức năng của Trung ương để sớm có một số bộ chữ Thái, chữ Mông phù hợp với các vùng mà đa số dân có thể tiếp thu được. (Năm 2006, Bộ Giáo dục - Đào tạo có văn bản cho phép trong một tỉnh đối với một dân tộc có thể dùng các bộ chữ khác nhau).

2. Tổ chức phong trào học chữ, tiếng dân tộc rộng rãi, phù hợp với từng đối tượng, trước hết là trong các trường phổ thông, chuyên nghiệp, đào tạo cán bộ. (Trọng tâm là học chữ và tiếng Thái vì tiếng Thái có tính phổ thông cho nhiều dân tộc ở Sơn La).

3. Khôi phục lại việc dạy chữ Mông trong cộng đồng dân tộc Mông, nhất là trong các trường phổ thông vùng dân tộc Mông, các trường phổ thông dân tộc nội trú huyện, tỉnh, trong lực lượng vũ trang.

4. Ở một số báo, tạp chí phục vụ cán bộ, nhân dân dân tộc Mông cần khôi phục lại chữ Mông có dịch sang chữ phổ thông như trước đây đã làm.

5. Khuyến khích sáng tác, nhất là các bài hát nhạc mới, song ngữ, có lời tiếng dân tộc và tiếng phổ thông.

6. Phải đưa vào tiêu chuẩn biết tiếng dân tộc để tuyển dụng, đánh giá cán bộ công chức thuộc diện thường xuyên tiếp xúc với nhân dân các vùng dân tộc.

7. Tỉnh giao trách nhiệm cho ngành giáo dục - đào tạo chủ trì, phối hợp với các ngành, nhất là Ban Dân tộc tỉnh để tham mưu thực hiện các nội dung trên, kể cả chế độ, chính sách. Cần phải có dự án hoặc đề tài nghiên cứu khoa học cấp tỉnh về dạy, học tiếng dân tộc của tỉnh. (Hiện nay ngành văn hoá thông tin tỉnh Sơn La đang tham mưu cho tỉnh về dự án sưu tầm, bảo quản, sử dụng các pho sách chữ Thái cổ).

Tiếng nói, chữ viết là hồn cốt văn hoá của một dân tộc. Việc dạy, học tiếng, chữ dân tộc góp phần thực hiện chủ trương lớn của Đảng: “Các dân tộc đoàn kết, bình đẳng, tôn trọng, giúp nhau cùng tiến bộ” góp phần “Xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc” trên quê hương Sơn La.

Trần Đại Tạo
Phó Giám đốc Trường Chính trị tỉnh Sơn La

[ Quay lại ]

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 64,217,289


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.2 secs