Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Làng tranh đá quý giữa vùng cao

 25/05/2006

Gần 10 năm trở về trước, vùng đá quý Lục Yên (Yên Bái) đã để lại trong ký ức của những ai từng đặt chân tới đây sự sôi động của những đoàn người đi khai thác, buôn bán đá quý. Một ngày gần đây chúng tôi có dịp trở lại thăm vùng đất này.

Từ chợ đá…

Trời vừa tảng sáng, chúng tôi vội vàng cuốc bộ từ nhà khách UBND huyện men theo bờ hồ đến chợ đá quý. Sáng ngày hè ở thị trấn vùng cao thật đẹp, trong làn sương se lạnh. Những tốp người gồng gánh đang đổ dồn về chợ huyện. Các chàng trai, cô gái người Dao, người Tày với áo váy màu sắc rực rỡ gùi những bó củi cao quá đầu. Mải ngắm phong cảnh chân chúng tôi đã đến cổng chợ. Ngước nhìn chữ biển hiệu rất to: “Chợ đá quý Lục Yên”. Với khoảng rộng hơn 1000m2 được láng xi măng sạch sẽ, nằm giữa toà nhà trung tâm thương mại 2 tầng và hồ Yên Thế, đây chính là nơi diễn ra các hoạt động mua bán đá quý đã tồn tại suốt gần 10 năm nay. 

áng chừng chỉ khoảng 10 phút đồng hồ chúng tôi đã đi khắp được một vòng chợ đá. Vào khoảng từ 8-9 giờ sáng là lúc chợ đá cao điểm nhất, cả thảy cũng chỉ ngót ngét trăm người bán mua. 

Những công đoạn làm tranh tại cơ sở Mạnh Min, Lục Yên

Việc mua bán cũng rất đơn giản. Mỗi người chỉ cần một chiếc bàn con con như kiểu bàn học sinh, đơn giản hơn nữa là chỉ cần một tấm nilon hay một bao tải trải ngay ra sàn là đã thành một “sạp” hàng. Nhìn những mẩu đá lớn nhỏ, đủ các màu sắc được phân loại cẩn thận bày trên các mặt bàn, nếu không phải là dân đá chính hiệu thì chẳng thể nào phân biệt được loại nào vào với loại nào, giá trị của chúng là bao nhiêu. Chị Lan, quê gốc Kim Sơn (Ninh Bình) lên đây đã gần 20 năm và làm cái nghề buôn bán đá quý này gần chục năm bảo với tôi: “Chú có tìm cả chợ này cũng chẳng có nổi viên đá có giá trị từ năm, bảy triệu đồng trở lên. Không phải là đất Lục Yên không còn đá quý nữa mà những viên có giá trị như vậy đã được dân buôn đá từ dưới xuôi lên chặn mua ngay từ khi nó còn chưa ra khỏi bãi”. Chị Lan cho biết thêm: Ngày trước chợ đá quý ngày nào cũng họp rất đông từ tờ mờ sáng cho tới tận quá trưa mới tan. Nhưng bây giờ thì khác, nó đã trở nên vắng vẻ đi nhiều, bởi hàng quý rất ít. Hiện nay hàng bán chủ yếu là phục vụ cho dân địa phương làm tranh đá thôi. Vì thế những loại đá ở chợ hiện nay chủ yếu là đá rẻ tiền, đá sỉ. Đa số dân đi đào đá quý trước kia giờ chuyển sang lượm nhặt, bới mót mặt hàng này từ các bãi đá. Qua tiếp xúc với người dân nơi đây được biết, những loại đá sỉ, đá loại… mà trước đây bị coi là đồ bỏ đi thì nay chúng là nguyên liệu để làm tranh đá, một loại hàng hoá mới đang thịnh hành mà chưa mấy người biết tới.

…Đến tranh đá

Nghề làm tranh đá quý mới ra đời và tồn tại được vài năm, nhưng không ai có thể biết chắc được người đầu tiên du nhập cái kỹ thuật làm tranh này về địa phương. Người ta chỉ biết rằng, cách đây chừng 5-6 năm những chủ buôn đá mang hàng sang Thái Lan tình cờ thấy và mua về những bức tranh đá được gắn trên gỗ trông thật đẹp. Trên những bức tranh này, chất lượng đá thì không bằng đá ở Lục Yên mà giá thành thì cao ngất ngưởng. Từ đó một vài người mầy mò bắt trước làm thử. Những bức tranh nhỏ bằng bàn tay được ra đời nhưng hoàn toàn không hề đơn giản chút nào. Đầu tiên phải có nguyên liệu thô là đá màu to nhỏ khác nhau, ngâm trong nước có pha một ít a xít rồi đánh sạch bằng xà phòng, tiếp đến chúng được phân loại, rồi đem nghiền thành những kích cỡ mắt cua, mắt tôm. Sau đó bức tranh được tạo bằng cách dùng kim khắc đính chìm lên tấm phoócmica. Đặt những viên đá to hơn vào làm đường viền, đổ keo để cố định nét vẽ. Tiếp đến trộn nhiều loại đá có màu sắc khác nhau để hình thành nên những mảng màu theo ý muốn và rắc lên trên những phần đã cố định, dùng keo dán cố định lại. Cuối cùng là hoàn thiện bức tranh với công đoạn làm nền cho cả bức vẽ. Để có được một bức tranh cỡ bằng bàn tay có khi phải dùng tới hàng vạn viên đá nhỏ từ hàng chục loại đá màu khác nhau. Vì thế giá thành của mỗi bức tranh có thể khác nhau do từng chất liệu đá.

Trước đây ở Lục Yên đã từng có bức tranh (khổ 0.9x1.2m) giá bán tới gần 20 triệu đồng cho một khách hàng ở Hà Nội đặt mua. Sở dĩ nó đắt như vậy là do sử dụng rất nhiều đá rubi và saphia. Chỉ riêng tiền keo gắn đá đã hết gần 500 nghìn đồng. Theo nhiều người làm tranh ở Lục Yên thì cái khó nhất vẫn là làm sao để bức tranh có hồn và có nét riêng. Người mua thường rất thích những bức tranh mang phong cảnh núi rừng, tranh tứ quý và tranh dân gian… Ngày mới du nhập về, nghề làm tranh đá quý ở Lục Yên đã có lúc thu hút đến hàng trăm gia đình tham gia. Nhưng rồi, tranh làm ra nhiều mà không bán được, đọng vốn nên nhiều người đành bỏ nghề. Theo nhẩm tính của một chủ cơ sở sản xuất tranh thì hiện nay chỉ còn khoảng hơn 30 gia đình là còn theo đuổi nghề này. Trong đó có những cơ sở lớn như gia đình chị Tạ Thị Gái, cơ sở làm tranh Mạnh Minh… nhiều khi có được những hợp đồng lớn ngoài số lượng công nhân thường xuyên, họ còn phải thuê thêm các gia đình khác làm tranh cho mình. Hiện tại gia đình chị Gái đã mở được cửa hàng giới thiệu tranh đá quý Lục Yên ở Hà Nội, Hải Phòng và thường xuyên đổ hàng cho các đại lý ở thành phố Hồ Chí Minh… Cũng giống như cơ sở sản xuất của chị Gái, nhiều cơ sở sản xuất khác cũng muốn có kế hoạch phát triển sản phẩm tranh của mình ra thị trường cả nước và quốc tế, song cái khó là mình họ thì không thể thực hiện được. Khi được hỏi về những mong muốn để phát triển nghề, đa số họ đều rất mong được tỉnh quan tâm và có những chương trình quảng bá, giới thiệu sản phẩm tranh đá quý của Lục Yên tới các địa phương trên toàn quốc, cũng như bạn bè quốc tế.

Tiếp xúc với chúng tôi, ông Phạm Văn Lái, Chủ tịch UBND huyện Lục Yên khẳng định: “Huyện sẽ tạo điều kiện hết sức để các cơ sở sản xuất tranh phát triển. Trước hết huyện sẽ không đặt nặng thuế khoá và tạo điều kiện để các hộ được vay vốn phát triển sản xuất. Riêng vấn đề đào tạo nghề cho con em địa phương hoặc mở xưởng thì huyện còn phải xem xét…”. Quả thực nếu tới đây được tỉnh, huyện quan tâm nhiều hơn nữa thì rất có thể không bao lâu nữa, ngay tại thị trấn vùng cao này, một làng nghề với những sản phẩm mang thương hiệu Lục Yên sẽ được đông đảo mọi người biết đến!. 

Bài và ảnh: Trịnh Văn Tuyến

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • AAR nghệ nhân hát (05/2006)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 64,621,575


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs