Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Người "giữ hồn" dân tộc Pakô Vân Kiều

 20/01/2006

Vỗ Hôm (người bên trái) biểu diễn đàn ống Pluar

Từ thị xã Đông Hà, vượt chặng đường gần 60 km đầy nắng gió của miền trung, chúng tôi trở lại bản Kợp, xã Húc Nghì, huyện Đakrông (Quảng Trị). Mùa này núi rừng Trường Sơn được tô điểm bởi rất nhiều loài hoa dại. Khe suối đã bắt đầu cạn nước để lộ những bãi cuội trắng, những bờ đá chênh vênh, sắc nhọn…tạo nên vẻ đẹp kỳ bí, hoang sơ, quyến rũ.

Đón chúng tôi tại chân cầu thang, Vỗ Hôm kéo ngay lên nhà sàn. Vỗ Hôm người dân tộc Vân Kiều, dáng người chắc đậm, nhưng cử chỉ lại rất mềm mại và khéo léo, do đó nhiều người ước đoán ông không quá 60, nhưng thực tuổi ông đã ngoài 70. Hình như tình yêu âm nhạc, sự gắn bó say mê với các loại nhạc cụ độc đáo và luôn sống với một tâm hồn rộng mở nên dòng thời gian cũng đã hào phóng bớt đi cho ông đến cả chục tuổi đời! Bên ly rượu nếp rẫy trong vắt như nước suối, câu chuyện của Già làng Vỗ Hôm đã giúp chúng tôi có dịp được đi sâu tìm hiểu, khám phá và thưởng thức nét đẹp văn hoá độc đáo của đồng bào dân tộc Vân Kiều, Pa Kô ở miền tây Quảng Trị.

Nặng nợ với nhạc cụ truyền thống

Trong những năm chiến tranh chống Mỹ cứu nước, cuộc sống của đồng bào Vân Kiều, Pa Kô trên dãy Trường Sơn ở miền Tây Quảng Trị hết sức gian khổ nhưng cũng rất đỗi tự hào. Đồng bào vừa lao động sản xuất để duy trì cuộc sống, vừa tích cực phục vụ cách mạng. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, nhiều loại nhạc cụ, nhiều hình thức sinh hoạt văn hoá, lễ hội truyền thống đã bị thất lạc và mai một. Số nghệ nhân biết trình diễn và am hiểu sâu sắc về nhạc cụ, về các làn điệu dân ca cũng trở nên thưa vắng dần. 

Chuyện trở thành Nghệ nhân của Gìa làng Vỗ Hôm thật tình cờ. Năm 18 tuổi, do phải lòng một thiếu nữ Vân Kiều và thấy nàng thích ca hát, ông đã âm thầm cất công tìm thầy học cách biểu diễn nhạc cụ để lấy lòng người yêu…Chuyện tưởng chỉ có vậy, nhưng không ngờ tình yêu đã giúp ông gắn bó duyên nợ dài lâu với âm nhạc và nhạc cụ dân tộc. 

Nhà của Vỗ Hôm nằm trên một quả đồi lớn, hướng mặt về phía Tây- nơi có suối Ta Ling uốn lượn, rì rào suốt ngày đêm. Ngôi nhà sàn khá rộng. Trên các bức vách chỗ nào cũng có treo các loại nhạc cụ, như sáo Khui, Taril, Amam, đàn ống Pluơ hai dây, kèn môi Ngakưai làm bằng tre, làm bằng bạc, bằng đồng và ở gian giữa là bộ trống, cồng, chiêng …Cầm trên tay chiếc kèn môi Ngakưai, Vỗ Hôm say sưa nói về các loại nhạc cụ. Theo ông, chúng có cấu tạo khá đơn giản, thường được làm bằng các loại vật liệu quen thuộc như cây tre nứa, cây gỗ, xương và sừng gia súc, hoặc bằng đồng, bạc… Nhưng việc sử dụng chúng để có thể tạo thành âm thanh, điệu nhạc lại là chuyện chẳng hề đơn giản. Nó đòi hỏi người sử dụng phải thực sự có năng khiếu, sự kiên trì dài lâu và trên hết là tình yêu âm nhạc đích thực!  

Suốt đêm bên bếp lửa nhà sàn, hoà trong men rượi nồng đến mềm môi chúng tôi được thưởng thức thầy trò Vỗ Hôm cùng trình diễn các loại nhạc cụ, các làn điệu như: Oát đi kèm với sáo Taril được cất lên khi lần đầu đôi trai gái hẹn hò tình tự; làn điệu Ta oat kể về thân phận lứa đôi khi tình yêu trắc trở; làn điệu Zau cùng sáo Amam để cho đôi trai gái mới yêu nhau trong những đêm đi “sim” cùng thổi, ví như một hình thức cách điệu của nụ hôn tình yêu-nụ hôn của núi rừng; làn điệu Sanớt và kèn Khui dùng cho người lớn tuổi nói về nhân tình thế thái trong đêm vắng; làn điệu Aroal hát tiễn đưa người xấu số về với “thế giới bên kia”…


Vỗ Hôm biểu diễn khèn Bè

Nỗi lòng nghệ nhân

Các loại nhạc cụ, làn điệu dân ca và hình thức lễ hội của đồng bào Vân Kiều, Pa Kô rất phong phú đa dạng, vừa có sự khác biệt lại vừa có điểm tương đồng… Đó là những tinh hoa trong đời sống tinh thần của đồng bào được kết tinh từ quá trình lao động sáng tạo và đấu tranh vượt lên sự khắc nghiệt của thiên nhiên để tồn tại và phát triển. Để bảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá của dân tộc mình, Vỗ Hôm đã dành tâm huyết để đào tạo thế hệ trẻ, giúp chúng không chỉ biết sử dụng thành thạo nhiều loại nhạc cụ, mà quan trọng hơn là khơi dậy và thắp lên ngọn lửa tình yêu âm nhạc, nhạc cụ truyền thống đích thực trong mỗi đứa trẻ Vân Kiều, Pa Kô. Giờ đây tuy đã ngoài 70 tuổi nhưng ông vẫn tích cực tham gia vào các đội nghệ nhân để trình diễn vào những mùa lễ hội.

Chia tay Võ Hôm chúng tôi trở về xuôi với nhiều cảm xúc lâng lâng, đâu đó, niềm tin mách bảo rằng, dưới chân dãy Trường Sơn, dưới chân của đại ngàn hùng vĩ vẫn luôn tồn tại một con người không chỉ biết làm cho cái cây biết hát, mà còn là một tấm lòng với niềm đam mê giữ hồn của núi, hồn của chính dân tộc mình./. 

Bài và ảnh: Phan Thiên Sơn

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Hội hát đầu xuân của đồng bào Dao (01/2006)
  •  
  • Vài nét phong tục Tết của đồng bào Giáy (01/2006)
  •  
  • Thịt lạp món ăn độc đáo của người vùng cao Lào Cai (01/2006)
  •  
  • Một số doanh nhân Việt Nam tuổi Tuất (01/2006)
  •  
  • Năm Tuất kể chuyện loài chó (01/2006)
  •  
  • Ngày xuân tìm hiểu về ăn uống sao cho hợp lý nhất (01/2006)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 64,260,000


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs