Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Thần Si va trong các nghi lễ của đồng bào Chăm

 20/01/2006

Đền thờ của đồng bào Chăm ấp 4, xã Xuân Hưng, huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai mới được hoàn thành cuối năm 2005

Thần Siva là một trong 3 vị thần tối cao không những được đồng bào Chăm tôn thờ. Theo tín ngưỡng tâm linh của đồng bào Chăm, Thần Siva có nhiệm vụ trấn giữ đền tháp và giúp Vua Chăm cai quản chúng sinh.

Thần Siva từ xa xưa được tôn thờ với nhiều hình mẫu khác nhau, ví dụ như đồng nhất Siva với Linga (âm vật) hoặc Siva với vị vua Chăm Bhadravarman. Thần Siva còn được tạc trên các tấm phù điêu trang trí trên Tháp PôKlong Girai (Ninh Thuận), Tháp Mỹ Sơn (Quảng Nam) trong thế dáng thiếu nữ có 6 cánh tay đang nhảy múa. Tại Tháp Pô Rômê (Ninh Thuận), Siva lại hoá thân vào tượng thờ vua Chăm với 8 cánh tay: 2 tay úp lên bụng, 6 tay còn lại cầm dao găm, đinh ba, búp sen, lược, chén dầu dừa...

Trong các nghi lễ ở các làng Chăm thuộc các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận, Khánh Hoà...hiện nay, đồng bào thường dùng những vật biểu trưng có liên quan đến Thần Siva như trụ đá hình tròn, hình dương vật, hình bò Nandin (vật cưỡi của Thần Siva), hay dao găm, chùm hoa, chén dầu dừa...để cầu Thần Siva. Tuy nhiên, đối với những nghi lễ có quy mô lớn như Lễ Mở cửa tháp đầu năm, Lễ Cầu đảo, Lễ Katê, Lễ Nhập Kút... thì chỉ có thầy cả sư tu sĩ Bà-La-Môn (Pô Dhia) được phép hành lễ. Trong Lễ hội Katê, Siva là thần được thầy cả sư cúng đầu tiên. Lễ vật dâng cúng gồm 1 xị rượu, 3 quả trứng gà, 3 miếng trầu cau, 3 cây nến, 1 chén lửa để trên khay trầu có đốt trầm hương, 1 chén đồng có đựng nước dùng để tắm Thần Siva. Thầy cả sư Pô Dhia dâng lễ rồi ngồi vào bàn tổ tấu trình: “Hỡi Thần Siva- thần Huỷ diệt, anh của thần Sáng tạo. Chúng con đến đây cúng Thần để Thần ban cho nhân dân những điều tốt lành...” Trong lúc thầy PôDhia tâu lễ thì thầy hát lễ (Ôn Kathar) cầm đàn Kanhi hát bài Thánh ca. Kết thúc bài hát, thầy PôDhia cầm chén đựng nước tắm của Thần đổ tạt lên tượng Siva trong lời cầu nguyện của những người dự lễ. Sau đó, thầy PôDhia mới được phép mở cửa tháp để đi vào hành lễ vị vua mà đồng bào Chăm suy tôn.

Từ những tấm phù điêu trên đền tháp Chăm, Siva lại trở về những ngôi đền làng. Đền thờ làng được đồng bào Chăm xây cất đơn giản, cửa hướng đông. Bên trong ngôi đền, ngoài phiến đá đặt ở chính diện để thờ Vua Chăm còn có phiến đá khác nằm ở góc trái, có hình dạng như Linga (cao khoảng 0,4- 0,5 mét) để thờ thần Siva. Đây là loại đá sa thạch, không có dấu vết ghè đẽo, được lấy từ bờ sông, suối về. Người Chăm đã làm lễ nhập thần linh cho đá để đá có linh hồn, có khả năng phán xét cuộc sống trần thế. Tại đền, Thần Siva gần gũi hơn với cuộc sống đời thường của đồng bào Chăm, để rồi từ đây, Thần lại chuyển hoá vào các phiến đá ở Kút Chăm.

Bức phù điêu tạc Thần Siva đang múa

Kút Chăm là một dạng nghĩa địa thuộc dòng họ mẹ của Chăm Bà- La – Môn, trong đó lưu giữ những mảnh xương của người quá cố sau khi được hoả thiêu. Trong khuôn viên của Kút, người ta đặt những phiến đá biểu tượng cho Thần Siva (loại đá trơn tru hoặc đã qua đẽo gọt, chạm khắc hoa văn cách điệu thành hình ngọn lửa) theo một trật tự nhất định. Nghi lễ nhập Kút thường được đồng bào Chăm tổ chức vào ban đêm. Thành viên tham gia chỉ có thầy PôDhia và một vài vị tu sĩ giúp việc. Trong đêm thanh vắng, thầy Pô Dhia trong bộ đồ lễ, khăn trắng quấn thành những cuộn tròn nhô lên nhiều tầng trên đầu, tay cầm dao găm, lưỡi liềm, chùm hoa... miệng cầu khấn rồi từ từ đưa xương cốt người quá cố nhập vào tượng Kút. Theo quan niệm của người Chăm, hình ảnh PôDhia hành lễ ở Kút chính là biểu trưng cho hình ảnh Thần Siva đang dẫn dắt linh hồn người quá cố hoà nhập vào thực thể siêu hình của vũ trụ.

Thần Siva trong đời sống tín ngưỡng của đồng bào Chăm hôm nay vẫn luôn thể hiện trách nhiệm bảo vệ và phù hộ cho con cháu trong các thôn Chăm có cuộc sống yên bình, no ấm. Bởi thế, trong những nghi lễ được đồng bào tổ chức hàng năm, đồng bào Chăm đều dâng tiến lễ thờ Thần Siva.

Bài và ảnh: Sông Lam

(Bài viết có sử dụng một số tư liệu của: Văn Món - Nhà nghiên cứu văn hoá Chăm)

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Người "giữ hồn" dân tộc Pakô Vân Kiều (01/2006)
  •  
  • Hội hát đầu xuân của đồng bào Dao (01/2006)
  •  
  • Vài nét phong tục Tết của đồng bào Giáy (01/2006)
  •  
  • Thịt lạp món ăn độc đáo của người vùng cao Lào Cai (01/2006)
  •  
  • Một số doanh nhân Việt Nam tuổi Tuất (01/2006)
  •  
  • Năm Tuất kể chuyện loài chó (01/2006)
  •  
  • Ngày xuân tìm hiểu về ăn uống sao cho hợp lý nhất (01/2006)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 64,264,662


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs