Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Một chút với rượu cần

 20/01/2006

Thưởng thức rượu cần

Từ Tây Bắc cho đến Tây Nguyên, dù đồng bào Ê-đê, đồng bào Mường hay đồng bào Thái thì cũng đều dùng rượu cần trong những dịp lễ, Tết. Bí quyết trưng cất rượu được giữ kín, chỉ biết rượu luôn phải ngâm ủ trong chum lớn; nước phải là thứ nước suối thượng nguồn tinh khiết nhất.

Việc ủ rượu phải là đàn ông trong gia đình, phụ nữ không được lại gần. Tìm hiểu ở vùng đồng bào dân tộc Thái Tây Bắc: Rượu cần theo tiếng Thái là Lâu xà, được ủ rất cầu kỳ toàn bằng những thứ lá quả của đại ngàn như bơ hình ho, khi mắc cái, củ riềng, lá trầu không, quả ớt... tóm lại là thứ men lá, men của núi rừng. Những thứ này lấy về được giã thật nhuyễn với gạo tấm, sau đó mang nắm thành từng miếng tròn dẹt, đem ủ ở nơi kín đáo, từng lớp từng lớp xếp đều lên nhau, giữa mỗi lớp lại ken rơm nếp vào (gọi là men). Sau 15 – 20 ngày men ngấu dậy mùi, người ta đem giãi ra mẹt lớn, hong lên gác bếp. Công đoạn tiếp theo là làm cái rượu. Cái rượu được làm từ sắn đã gọt vỏ (hay còn gọi là khoai mì theo cách gọi ở Tây Nguyên), được phơi khô và cũng hong trên gác bếp. Sau chừng 3 ngày ngâm nước cho hết độc tố của sắn và mùi bồ hóng gác bếp, sắn khô sẽ được trộn với trấu lẫn tấm rồi mang đồ chín, sau đó tãi ra mẹt hay lá chuối, để cho thật nguội rồi rắc men khô đã giã nhỏ lên trên đều từng lớp, tiếp tục ủ bằng lá chuối hoặc lá rừng cho đến lúc lên men, nghĩa là đã ngấu thì mới đem bỏ vào từng chum hay bình, lấy lá chuối bịt thật kín để từ 25 đến 30 ngày thì rượu mới có thể uống được; và càng để lâu càng ngon. Ngoài sắn khô, cái rượu còn có thể được làm từ các loại ngũ cốc như gạo, ngô, ý dĩ, rong riềng.... Rượu cần cất bằng cái rượu làm từ gạo nếp cẩm thì ngon và bổ nhất hạng chỉ thấy ở mạn Hòa Bình, đặc sản của dân tộc Mường...

Với đồng bào Thái Tây Bắc, rượu cần là thức uống quen thuộc của dân tộc có từ hàng ngàn đời nay, phổ biến nhất là những khi có lễ hội, tết cúng cơm mới, khách quý tới nhà... Vào cuộc rượu, chủ nhà mang bình rượu cần ra (ở Tây Nguyên, đôi khi là cả chiếc chum lớn dễ đến vài chục lít), bóc lớp lá bao kín bên trên, nhưng không bóc hết, chỉ để dễ cắm cần là được, chế đầy nước đã đun sôi để nguội vào. Chờ cho nước và men rượu hòa tan vào nhau (cũng phải chừng 15 đến 20 phút) rồi mới cắm từ 6 đến 12 cần trúc (tùy theo lượng người tham gia, nhưng không bao giờ quá đông hoặc quá ít) đã được thông mắt và làm rất cầu kỳ với những tua vải trang trí sặc sỡ. Bình rượu cần phải được đặt ở vị trí trang trọng nhất, thường là giữa nhà. Khách phải được ưu tiên trước nhất, hoặc người già cả, người đứng đầu cuộc vui... sau đó mới đến chủ nhà rồi lần lượt các thứ bậc khác vít cần trúc... 
Uống rượu cần cũng phải có một người chủ trì. Dân tộc Mường ở Hòa Bình gọi người chủ trì buổi thưởng thức rượu cần là Chú trám; tiếng Thái lại gọi là Nài láu. Những người này thường là người có uy tín, có địa vị chứ không cứ phải là chủ nhà. Nài láu có quyền ra những điều kiện quy định cụ thể trước khi vào cuộc, ai vi phạm sẽ bị phạt theo “luật định”. Trước cuộc rượu, Nài láu đứng lên với tác phong chững trạc, nói những lời tôn kính và trang trọng nhất. Thông thường người già, người có địa vị hay khách quý sẽ được mời trước. Nài láu là người đỡ cần cuối cùng của đợt khai cuộc, rồi lại tiếp đợt khác, hoặc bắt đầu thực hiện các quy định đã đưa ra từ trước. Cuộc vui cứ thế kéo dài cho đến khi rượu đã nhạt men, bình rượu được xếp sang một bên nhường chỗ cho hội xòe, cho cồng chiêng hay múa hát... 

Tôi đã tham dự nhiều buổi uống rượu cần với đồng bào dân tộc, và nhận thấy đâu đâu cũng có những cách thức na ná như trên. Sợi dây vô hình liên kết giữa các dân tộc kể cũng lạ, khó giải thích bằng lời. Như hương vị rượu cần, ngọt ngào mà ấm cúng… Khó quên được những buổi uống rượu cần như thế, bao giờ cũng đông vui đầm ấm, mang đậm tính cộng đồng./. 

Bài và ảnh: Đông A

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Chủ nhân của hơn 3.600 hiện vật thuộc thời kỳ đồ đá (01/2006)
  •  
  • Mùa xuân Lục khu có hội chọi bò (01/2006)
  •  
  • Hội mừng nhà mới đầu xuân của người Lô Lô (01/2006)
  •  
  • Một vài phong tục độc đáo của người Hà Nhì (01/2006)
  •  
  • Lễ hội Xăng Khan của đồng bào Thái (01/2006)
  •  
  • Hương vị ngày Tết (01/2006)
  •  
  • Tết sớm ở Tak Vinh (01/2006)
  •  
  • Một nghi lễ giàu ý nghĩa của đồng bào Khmer nhân dịp đón xuân mới (01/2006)
  •  
  • Thần Si va trong các nghi lễ của đồng bào Chăm (01/2006)
  •  
  • Người "giữ hồn" dân tộc Pakô Vân Kiều (01/2006)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 64,260,496


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs