Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Đàn đá tiếng vọng đại ngàn

 16/04/2007

Các nghệ sỹ đang biểu diễn đàn đá

Ở nước ta, lần đầu tiên giới nghiên cứu được biết về đàn đá qua bộ Nduliêng Krat (Đăk Lăk) gồm 11 thanh, phát hiện vào năm 1949, hiện đang trưng bày ở Bảo tàng Con Người (Paris-Pháp). Bộ đàn đá thứ hai, một người Mỹ đã mang về trưng bày ở New York.

“Năm 1980, bộ đàn đá thứ ba được tìm thấy ở vùng dân tộc Mạ thuộc tỉnh Lâm Đồng’’- Giáo sư G.Condominas và Boulbet đã thông báo như vậy ở tạp chí Nhân chủng của Pháp. Còn nhiều ý kiến xung quanh việc khẳng định có hay không loại nhạc cụ trong hệ thống các loại nhạc cụ dân gian... Nhưng đối với các dân tộc ở vùng nam Trường Sơn- Tây Nguyên, những thanh đàn đá được coi là vật thiêng và được giữ gìn như của gia bảo và chỉ được dùng trong những dịp lễ hội lớn để cúng thần.

Những thanh đá  trở về từ lòng đất mẹ

Với bộ đàn đá thứ 3, ông Boulbet (chủ đồn điền trà Bảo Lộc) đã định thông qua việc làm rể dòng họ Ksiêng (người Mạ) để mang về Pháp nhưng không thành. Nó gồm 6 thanh được Condominas và Boulbet gọi là bộ đàn đá Bù Đơ- gọi theo tên địa danh phát hiện (buôn Bù Đơ, xã Lộc Bắc, huyện Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng). Bộ đàn này được lưu giữ qua 7 đời dòng họ Ksiêng thuộc dân tộc Mạ. Ông Krong, cháu đời thứ 7 của Ksiêng kể lại rằng: Ông Ksiêng, tổ phụ của ông, một hôm đi làm rẫy ở núi Dulang Krock, đang trỉa hạt tình cờ chạm phải một vật cứng, phát tiếng vang lạ. Ông đào lên và phát hiện có một thanh đá. Bảy đêm sau, ông mơ thấy có sáu người lạ khi đào đất dựng buôn làng gặp nhật thực nên sáu người hóa đá. Giấc mơ được coi là điềm lành của dòng họ. Từ đó, ông Ksiêng mang sáu thanh đá về nhà, để ở nơi thờ cúng, coi là báu vật của dòng họ và chỉ được đem gõ vào dịp đâm trâu cúng Giàng.

Năm 2003, cũng tại Lâm Đồng, một bộ đàn đá 20 thanh lại được ông K’BờRanh, ngụ tại thôn Bờ Nơm, xã Sơn Điền, huyện Di Linh đã tình cờ phát hiện khi đào hố làm chuồng heo tại vườn cà phê sau nhà, ông đã không biết nên dùng để lát đường đi. Đến đầu tháng 4/2004, trong lúc đi vận động giúp đỡ đồng bào, tổ thanh niên tình nguyện công tác tại xã Sơn Điền mới nghi đây là bộ đàn đá nên đã yêu cầu gia đình ông K’BờRanh bảo quản và đề nghị với chính quyền xã Sơn Điền báo cho cơ quan văn hóa huyện và Bảo tàng Lâm Đồng. Hiện tại chỉ còn 18 thanh đá có màu xám đen (do không biết nên gia đình ông K’BờRanh đã làm thất lạc mất 2 thanh). Hiện tại số thanh đá trên đang được bảo quản tại Bảo tàng Lâm Đồng, chờ các nhà chuyên môn nghiên cứu, đánh giá và phân loại.

Đến nay, đã tìm được gần 200 thanh đàn ở rải rác các tỉnh Tây Nguyên, Khánh Hòa, Đồng Nai, Ninh Thuận, Bình Dương, Lâm Đồng, Phú Yên. Trong quá trình sưu tập những bộ đàn đá, có thể nhắc đến các bộ đàn đá như đàn đá Khánh Sơn, Bắc ái, Tuy An (tên gọi những địa danh phát hiện được)… Riêng bộ đàn đá tìm được ở di chỉ khảo cổ học Bình Đa (Đồng Nai) được chế tác cách đây ước khoảng 3.000 năm…

Thiếu nữ Tây Nguyên trong ngày hội

Tiếng vọng của đại ngàn

Đàn đá là loại nhạc khí gồm nhiều thanh đá hợp thành. Mỗi thanh đá có hình dáng khác nhau, được chế tác bằng phương pháp đẽo thô sơ và có âm sắc riêng biệt. Khi được các nhạc công trình diễn bằng hình thức gõ, mỗi thanh đá sẽ phát ra các âm sắc, thang âm hòa trong giai điệu thánh thót, du dương người nghe có cảm tưởng như thấy hiện ra trước mắt dòng suối trong vắt đang róc rách chảy hay màu xanh ngắt thâm u của rừng già những đỉnh núi mù sương... 

Nghệ sĩ ưu tú Vũ Lan, Trưởng đoàn ca múa dân tộc tỉnh Đăk Lăk, người chuyên nghiên cứu và cải tiến nhạc cụ Tây Nguyên cho biết: các bộ đàn đá được phát hiện từ trước đến nay đều thuộc hai loại đàn đá là xa thạch (kát kết) và đá sừng, điều này cũng phù hợp với vùng đất Tây Nguyên, nơi còn lưu giữ nhiều dấu vết của núi lửa vốn là nguồn gốc tạo ra những loại đá này. 

Đàn đá như là biểu tượng cho tiếng lòng của người Tây Nguyên, mỗi âm thanh của nó khi được đánh lên người nghe có thể cảm nhận được người Tây Nguyên đang gửi lòng mình vào đá. Đó là lời kể, niềm an ủi, lúc vui lúc buồn của cuộc sống một nhóm người bản địa ở nam Trường Sơn-Tây Nguyên. Vấn đề hiện nay là cùng với nhiều di sản văn hoá vật thể, phi vật thể, các cơ quan chức năng, các nhà chuyên gia cần tiếp tục nghiên cứu về loại hình đàn đá này; tích cực tuyên truyền, nâng cao ý thức trách nhiệm giữ gìn bảo tồn các di sản văn hóa trong nhân dân, đặc biệt vùng đồng bào dân tộc – nơi lưu giữ nhiều kỳ bí của thiên nhiên và con người. Bên cạnh đó, thông qua các lễ hội, các buổi biểu diễn phục vụ cho tour du lịch - vốn là thế mạnh của vùng nam Trường Sơn–Tây Nguyên, để nhiều người được biết và thưởng thức loại nhạc cụ đàn đá độc đáo này. Hy vọng rằng, đến ngày nào đó đàn đá Tây nguyên cũng sẽ được lên đường đi dự thi để được công nhận là di sản văn hóa thế giới như Cồng chiêng Tây nguyên hay Nhã nhạc cung đình Huế. 

Thu Phương

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Một chút với rượu cần (01/2006)
  •  
  • Chủ nhân của hơn 3.600 hiện vật thuộc thời kỳ đồ đá (01/2006)
  •  
  • Mùa xuân Lục khu có hội chọi bò (01/2006)
  •  
  • Hội mừng nhà mới đầu xuân của người Lô Lô (01/2006)
  •  
  • Một vài phong tục độc đáo của người Hà Nhì (01/2006)
  •  
  • Lễ hội Xăng Khan của đồng bào Thái (01/2006)
  •  
  • Hương vị ngày Tết (01/2006)
  •  
  • Tết sớm ở Tak Vinh (01/2006)
  •  
  • Một nghi lễ giàu ý nghĩa của đồng bào Khmer nhân dịp đón xuân mới (01/2006)
  •  
  • Thần Si va trong các nghi lễ của đồng bào Chăm (01/2006)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 64,260,706


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs