Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
 19/01/2006
Rượu xuân Tây Bắc


Khi mùa xuân gõ cửa, đất trời Tây Bắc hé mở những nụ đào luồng phơn phớt như gò má của các thiếu nữ Thái, Dao, Mông xinh đẹp đôi môi mọng đỏ như trái đào chín, ấy là thơ là xuân, là những chén rượu khai xuân được nâng lên chúc tụng.

Người dân tộc Thái gọi tục uống rượu xuân là “Kin Lảu”, dân tộc Dao gọi “Hấp tiu”, dân tộc Mông gọi “Hầu triêu”.

Để mở đầu một năm mới, sau tục uống rượu “xuối nả pi mớ” (tết rửa mặt trên suối) họ bắt đầu uống rượu, đây là một phong tục có nguồn gốc từ xa xưa các cụ già trong Mường kể lại rằng:


Xoè ô

Ngày xưa, ở một bản nọ có một ông cụ và 2 người con trai, để thử tài 2 con, xem ai thông minh, tài giỏi, một hôm ông cụ bèn gọi hai người con đến và bảo: “Bố đã già rồi mà chưa được ăn món gì nằm trong xương, chưa được uống loại nước gì chảy ngược cho ngọt ngào, ý vị. Các con có tìm cho bố ăn, uống như vậy bố mới khoẻ được”. Người con trai cả nghĩ mãi không ra. Người con thứ 2 cũng vậy, buồn quá chàng ra bờ suối ngồi nghĩ ngợi, bỗng nhìn thấy con ốc mềm nằm trong vỏ cứng, bám trên hòn đá cạnh bờ suối. Đúng rồi! ruột ốc mềm nằm trong vỏ cứng, thế mà nghĩ mãi không ra. Bên bờ suối ai đó lại cắm một cái vòi chuyển cho nước chảy, ngược vào máng. Muốn nước chảy ngược cũng phải làm như vậy anh ta bèn bắt một mớ ốc về nấu canh, lấy một ống nước chảy ngược mang về.

Chàng cũng không quên bỏ vào ống một nắm lá thuốc, kiếm được trên đường về. Khi về đến nhà ông bố đi vắng, chàng dấu kín những thứ đó chờ bố về. Người anh cả thấy em dấu diếm thứ gì trong góc bếp thì lấy làm bực mình, bèn bỏ vào ống nước một nắm lá trầu và bột tấm (gạo) không ngờ như lại làm cho ống nước thêm chất lạ, lá trầu- tấm gạo quyện lại với nhau lên men tạo thành thứ rượu thơm ngon, ngọt ngào. Ông bố ăn canh ốc rồi cầm cần hút nước. Đúng là được ăn món thịt nằm trong xương và nước chảy ngược có vị ngon ngọt, cay cay. Biết là người con thứ hai đã làm được ông bèn giao cả cơ nghiệp cho người em quản lý và rượu cần có từ đó. 

Ngày nay, người dân tộc Thái Tây Bắc không chỉ biết cất rượu cần mà còn biết chưng cất nhiều loại rượu khác như rượu sắn, gạo, ngô là nguồn lương thực sẵn có. Phong tục uống rượu đầu năm mới bắt nguồn từ đây và tục uống rượu đầu năm mới mỗi nơi mỗi khác, nhưng đều bắt nguồn từ những trật tự được thực hiện một cách bắt buộc. Khi khách đến chúc tết, chủ nhà bố trí cho khách ngồi phù hợp với vai vế chức vị của mỗi dòng họ. Người trong gia đình và khách đều được ngồi phía trên của mâm rượu đầu rồi mới đến anh em cháu chắt, nội ngoại. Thường đặt hai chén rượu ở phía đầu bàn, hai chén này không được uống mà để cúng tổ tiên trong suốt thời gian tiệc rượu diễn ra, hai đến ba ngày tết.

Hai chén rượu đó không được rót đầy, thể hiện sự công bằng trong khi ăn uống cũng được như mọi người. Những người có vai vế còn lại trước khi uống rượu phải rót sang chén thờ một vài giọt rượu gọi là kính mời tổ tiên chén rượu đầu tiên tất cả mọi người đều phải nâng chén (Hảo - chưn) hoặc (Khan khang) có nghĩa là chúc mừng năm mới, chúc sức khoẻ, khi nâng chén tay kia dùng ngón trỏ chấm vào chén rượu, rồi vẩy sang hai bên vai của mình, họ cho rằng: Trên đôi vai của mình luôn có hai vị thần, hai vị ấy phải làm những công việc nặng nhọc, khó khăn vất vả thì miệng mới được ăn uống. Cũng như quan niệm của người Kinh về thần thánh: Quỷ thần ở trên vai nên phải cho hai vị đó ăn uống trước. 

Khi mọi người uống rượu đều phải nghiêng chén để một ít rượu xuống sàn nhà, họ coi đây là việc mời thần linh thổ địa rồi cuối cùng mọi người mới được uống hết. Sau chén thể hiện sự tôn kính các vị thần, chén thứ 2 khách khứa và các vị vai vế trong dòng họ, trong làng bản rót riêng một chén chúc cho chủ nhà, chúc mừng một năm mới.

“Sức khoẻ đầy nhà/ Ngô lúa đầy bổ/ Trâu bò đầy mường/ Con đàn cháu đống/ Làng bản đông vui” - Thơ cổ người Thái.

Chén thứ 3 trở đi, mọi người uống tuỳ thích.

Đặc biệt trong mâm rượu đầu xuân, nếu có khách đến dự, để tỏ lòng kính trọng, chủ nhà thường dùng hai chén cùng lúc để mời mỗi khách, hai chén ấy họ phải uống cạn. Người Thái còn thể hiện mối quan hệ thứ bậc ở cách cụng chén, chạm chén khi được người cao tuổi, người ở thứ bậc cao hơn hoặc khách quý chạm chén với chủ nhà thì chén của chủ nhà phải thấp hơn chén của khách, nếu để cao thì coi là không tôn trọng, phạm thượng.
Tục uống rượu xuân của bà con dân tộc Thái (Mường Lò) Nghĩa Lộ rất quan trọng, rượu đầu xuân được đánh giá là ngon thì con cái và gia đình gia chủ sẽ hạnh phúc, sung túc và ngược lại nấu rượu kém ngon thì nương rẫy sẽ bị mất mùa gia đình gặp nhiều bất hạnh.

Tục uống rượu xuân ở Tây Bắc không chỉ thể hiện một truyền thống văn hoá lâu đời mà còn thể hiện một thế giới tâm linh phong phú được coi như là một tín ngưỡng. Vì vậy những con người ở vùng đất khác đặt chân đến nơi này cũng bị cuốn theo:

“Ai ơi chưa uống cạn chưa phải người Tây Bắc/ Cùng nhấm môi xin cạn chén ân tình”.

Tết đến xuân lại về xin mời bạn bè bốn phương cùng ghé thăm đất Mường Lò (Nghĩa Lộ) mảnh đất giàu truyền thống lịch sử văn hoá Tây Bắc và chớ quên hoà vào vòng xoè, tay nắm tay cùng uống chén rượu xuân, càng say men nồng sảng khoái và lãng mạn, mừng một mùa xuân đến.

Cá nướng cơm sôi em mời ta!/ Rượu cần ngọt giọng trẻ lẫn già/ Câu khắc em ngâm rừng cũng lặng/ Rượu say chếnh choáng tay trong tay/ Em mời ta cùng nối vòng xoè/ Đêm không tàn, xương giãy mờ/ Mai xa rồi/ Trăng Mường Lò ta mang về xuôi.

Đặng Phương Lan

[ Quay lại ]

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 61,863,112


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.2 secs