Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Lễ thức Kéo Si của đồng bào Mường Hoà Bình

 17/04/2007

Nghi lễ Kéo cây si của đồng bào Mường

Trong đời sống tín ngưỡng, tâm linh của đồng bào Mường (Hoà Bình), hình tượng cây si được tôn vinh như một vị thần có sức sống kỳ diệu. Mỗi nhánh si tượng trưng cho một làng Mường.

Từ xa xưa, đồng bào Mường thường tổ chức lễ Kéo si nhằm cầu mong sức khoẻ cho người già, bởi theo quan niệm của đồng bào thì cây si sẽ truyền sức sống mạnh mẽ, kỳ diệu cho những người cao tuổi để họ luôn có sức khoẻ, không gặp ốm đau, bệnh tật, sống lâu trăm tuổi... Lễ Kéo si ở Hoà Bình của đồng bào Mường thường diễn ra với trình tự, nghi thức như sau:

Mỗi một gia đình người Mường trước khi tổ chức lễ Kéo si thường phải nhờ ông Mo lựa chọn ngày lành tháng tốt để tiến hành nghi lễ. Trước nghi lễ người con dâu cả đội nón, chống gậy tây, cầm ớp khọ (một dụng cụ để đựng các loại hạt) hoặc chiếc rá đi xin gạo của các gia đình trong xóm (thể hiện sự đùm bọc tình làng, nghĩa xóm). Số gia đình người con dâu vào xin gạo sẽ tương ứng với thứ tự ngày hôm đó. Ví dụ: ngày mồng 5 cô đi xin gạo thì sẽ vào 5 nhà, ngày mồng 7 thì vào 7 nhà. Số gạo các gia đình cho cô sẽ được mang về, đổ ra một cái nia. Phía trên đấu gạo, người con dâu xếp gối lên một bó lúa. Người con trai trưởng (là chồng cô, cũng là người chịu trách nhiệm hương hoả cho gia đình) mang từ rừng về một cành si xanh tốt cầm trên tay. Khi buổi lễ bắt đầu xuất hiện ba cô gái mặc trang phục truyền thống bưng ra 3 mâm cỗ. Người phụ lễ bưng theo sau một mâm gạo và các vật dụng làm lễ đặt ở vị trí trang trọng nhất trên sàn-nơi tổ chức nghi lễ. Hai nam thanh niên bưng hũ rượu cần đặt ở phía dưới mâm cỗ, ở giữa là chỗ thầy cúng (Mo) ngồi, dưới thầy cúng là họ hàng nội, ngoại, bà con làng xóm. 

Cỗ cúng trong nghi lễ này thường được sắp đặt từ 3 - 5 mâm. Trên mỗi mâm đều có xôi, rượu. Bên cạnh mâm cúng là rá hoặc nia đựng gạo, cành si và các vật dụng làm lễ khác như cuốc, nón, quần áo. Mâm bên phải sân khấu để cúng âm hồn họ nội. Mâm phía trái để cúng âm hồn họ ngoại. Họ hàng nội ngoại, con cháu cùng chia nhau ngồi sang hai bên sân khấu. Sau khi yên vị, thầy cúng sắp lại đồ dâng lễ, thắp hương rồi đọc bài “Đẻ si”. Lời bài hát như sau: “Cây si ra đời khi đất trời còn bạc lạc, bời lời. Mặt trời đánh rơi hạt mưa nuôi nấng cây si. Thẫm chẫm con si mới mọc. Thóc tróc con si mọc lên. Buổi sáng to bằng cán chày. Trưa ngày to bằng cái cối. Buổi tối mọc ra 40 cành ngang. Sáng ngày mọc ra 30 cành đứng. Phải năm có sâu đen cắn cành. Phải năm có sâu đen cắn gốc. Đổ cây si xuống rộc. Dậy dậy si hỡi. Dậy hết 40 cành chà. Dậy hết 30 cành đứng. Hứng nước mưa trên trời cho êm. Đất mềm cây si đã mọc. Vun gốc cho cây si mọc nhanh. Không còn sâu đen cắn cành. Không còn sâu xanh cắn gốc. Lộc si mọc ra xanh non. Ngọn si mọc ra tốt lành. Tươi hết lá cành, xanh lá gốc, lá ngọn..” 

Kết thúc bài “Đẻ si”, Mo gieo quẻ âm dương. Nếu công việc thuận lợi thì mới chỉ đạo thầy phụ lễ buộc chỉ vào cành si để tiến hành nghi lễ kéo si. Mo khấn: “Con cháu ở đâu hãy lại đây! Cầm dây chỉ kéo cây si dậy. Cho hồn người mạnh mẽ trở lại. Để người sống lâu nghìn năm, trăm tuổi. Buổi nào cây si đổ, người mới đổ. Chỗ nào cây si héo, người mới héo. Con cháu hỡi, con cháu hà! Ta cùng kéo cây si ta dậy! Để cây si mãi chắc gốc bền cành. Để người sống lâu ngàn năm. Để người sống lâu trăm tuổi. Dậy, dậy, si hỡi! Dậy dậy si hà!...”.

Ông Mo và người phụ lễ hướng dẫn hai nhóm thanh niên ở hai đầu dây chỉ kéo cành si đứng dậy. Mỗi nhịp kéo, mọi người lại đồng thanh hò “hơ...hơ…”. Cho đến khi cây si được dựng vững chãi trên sàng gạo. Dưới gốc si có bó lúa làm nền đỡ, mọi người vây quanh chiếc sàng vun gạo vào gốc si để cây được chắc gốc. Công việc hoàn thành, ai nấy đều cảm thấy trong lòng thư thái. Người già trong nhà thì cảm thấy yên lòng, yên dạ, tinh thần sảng khoái như được tăng thêm sinh lực của Thần si.

Người con trai cả trong gia đình thay mặt bố mẹ cảm tạ ông Mo. Ông mo lại thay mặt thân chủ, bà con làng xóm mời rượu tạ ơn thần linh. Mo tuyên bố: “Kéo si đã lành, xanh lá gốc, lá ngọn. Con cháu hãy lại đây cùng mời ông bà uống rượu, ăn uống no say. Con cháu lạy người. Sống lâu nghìn năm. Sống lâu trăm tuổi!”. Trong không khí hân hoan của bà con và gia đình làm lễ, ông mo cho phép mọi người uống rượu cần để hưởng lộc của thần linh. Tiếng cồng chiêng vang lên. Già, trẻ, gái, trai cùng nhau múa hát xoay quanh bình rượu cần. Lễ Kéo si kết thúc. 

Nghi lễ Kéo si của đồng bào Mường thể hiện sự gắn kết hoà đồng giữa thiên nhiên và con người. Con người vun đắp cho cuộc sống, cho thiên nhiên thêm tươi thêm đẹp; thiên nhiên tạo ra môi trường sống trong lành cho con người, đem lại cho con người nguồn sinh lực, sức khoẻ dồi dào để chúng ta vui sống, lao động tích cực, xây dựng bản làng no ấm./ 

Bài và ảnh: Sông Lam

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Bàn tay vàng dân tộc Cơ-Tu (04/2007)
  •  
  • Chiềng On ấm áp miền biên (01/2006)
  •  
  • Theo chân già Sùng Đại Dùng trên cao nguyên đá (04/2007)
  •  
  • Về với người bệnh nghèo ở vùng sâu (01/2006)
  •  
  • Chuyện học ở làng Chăm An Nhơn (01/2006)
  •  
  • Bác sỹ làng tôi (01/2006)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 64,286,924


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs