Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
 26/12/2005
Cồng chiêng Tây Nguyên


Già làng Păng Ting Póh (dân tộc Lạch - Lạc Dương - Lâm Đồng) gìn giữ 2 bộ chiêng quý gia truyền từ năm 1993

Tây Nguyên bao gồm các tỉnh: Kon Tum, Gia Lai, Đắc Lắc, Đắc Nông và Lâm Đồng. Đây là vùng đất cư ngụ lâu đời của gần 20 dân tộc khác nhau. Họ sống thành buôn làng ở các vùng núi non và các cao nguyên phía Tây Trung bộ.

Với các dân tộc Tây Nguyên, tiếng cồng chiêng được coi như ngôn ngữ để con người giao tiếp với thế giới siêu nhiên (trời - đất - nước và tổ tiên). Đồng bào cho rằng, trong chiêng có Thần Chiêng (Yang chêng) vì thế tiếng chiêng có ý nghĩa thiêng liêng. Theo tập quán cổ truyền, cồng chiêng chỉ được dùng trong các lễ nghi, lễ hội cần thiết, nếu không có lý do thì không ai được vô cớ đêm cồng chiêng ra đánh. Đồng bào Tây Nguyên coi cồng chiêng là báu vật, người có nhiều cồng chiêng được coi như trong nhà có nhiều Thần chiêng, sau đó được coi là có nhiều của cải vật chất trong nhà. Mặt khác, các dân tộc Tây Nguyên quan niệm cộng đồng gồm hai nửa: hôm qua và hôm nay mà cồng chiêng với âm thanh, âm nhạc và sức mạnh thiêng sẽ là cầu nối cộng đồng hôm qua (tổ tiên) với cộng đồng hôm nay, những người đang sống. Chẳng hạn, ở lễ Thổi Tai của dân tộc Gia Rai. Khi đứa trẻ sơ sinh đầy cữ (đầy tháng), người lớn đem cái chiêng quí, tương truyền là di vật của người anh hùng trong H’Ri (trường ca) đến bên đứa trẻ. Già làng sẽ dóng lên ba hồi chiêng theo nhịp xung trận nếu là bé trai hoặc ba hồi chiêng theo nhịp mùa gặt nếu là bé gái. Người Gia Rai quan niệm rằng, trẻ sơ sinh là tặng phẩm của trời đất ban cho nên tai đứa trẻ còn kín đặc, muốn đứa trẻ thành người của buôn làng, của dân tộc phải thổi tai cho bé thông suốt. Việc đó chỉ có cồng chiêng làm được qua sức mạnh thiêng liêng của Thần chiêng. 

Như vậy, tín hiệu, sự tiếp nối văn hoá truyền thống đã được dóng lên, truyền thụ cho đứa trẻ ngay từ khi mới chào đời qua tiếng cồng chiêng. Ba hồi chiêng chính là sự gieo mầm văn hoá dân tộc trong các thế hệ người tiếp nối.

Trong kho tàng văn hoá Tây Nguyên, nghệ thuật âm nhạc cồng chiêng được hình thành bởi các bộ cồng chiêng có số lượng khác nhau, cách đánh của mỗi địa phương, mỗi dân tộc khác nhau. Song tựu chung lại, đánh cồng chiêng mang tính tập thể và sự phối tấu rất cao. Bộ cồng chiêng của người Gia Rai - Ba Na rất bề thế, có từ 12 đến 18 cái. Cách đánh, âm luật theo từng loại lễ hội, song cồng chiêng Gia Rai - Ba Na thiên về chỉ điệu. Một bè trầm, âm sắc đầy đặn, vững chãi, hùng tráng vang lên từ các cồng (có núm). Nổi trên bè trầm là giai điệu thánh thót, âm sắc đanh, gọn, lảnh lót của chiêng (không có núm). Dàn cồng chiêng ÊĐê có nét riêng, gồm Goong Pế (có núm đánh bằng dùi, gồm 3 chiếc); Goong Ca (chiêng đánh bằng tay, gồm 6 chiếc) và có thêm bộ Goong Lú (đàn đá). Âm thanh của dàn cồng chiêng ÊĐê mang đậm tính tiết tấu phức hợp, tốc độ nhanh, cường độ lớn, âm sắc đan xen nối tiếp nhau. Dàn cồng chiêng ÊĐê thường được ngồi tấu trên chiếc Kpan (ghế dài) truyền thống. Chiếc chiêng bằng lớn nhất (chiếc Sar) giữ nhiệm vụ bè trầm, hai chiếc chiêng núm còn lại là chiêng Mdú và chiêng Ana Chinh đảm nhiệm phần tiết tấu, sáu chiếc còn lại đảm nhiệm phần giai điệu. “Phong cách” đánh cồng chiêng của dân tộc M’nông lại khác với các dân tộc trên và có sắc thái riêng. Cồng chiêng M’nông cường độ không lớn, tốc độ âm thành khá nhanh nhưng bản nhạc lại là một cuộc đối thoại vui vẻ của những cái chiêng. Khi thì cái này, khi cái kia, sóng lên, đan xen nhau, gọi đáp nhau nghe như tiếng gió thổi, tiếng nước chảy, tiếng rừng cây xào xạc, tiếng gia súc dưới sàn nhà và trên hết là tiếng người. Cồng chiêng M’nông giàu chất tự sự. Dàn cồng chiêng của người Xơđăng một bộ có tám chiếc, của người Giẻ Triêng một bộ có ba chiếc, người Brâu có Chiêng Tha gồm 2 chiếc hoà tấu cùng đàn T’Rưng. Về địa điểm nơi sản xuất và chế tác ra cồng chiêng, cho đến nay ở Tây Nguyên vẫn chưa tìm thấy và đồng bào cũng công nhận như vậy.
Có thể nói cồng chiêng là tâm hồn, tình cảm, tính cách người Tây Nguyên, dường như dân tộc nào sống trên vùng cao nguyên này cũng đều có cồng chiêng của dân tộc mình, tuy nhiên những năm gần đây nạn “chảy máu” cồng chiêng đã ở mức báo động. Mong rằng, ngành Văn hoá Thông tin và các cơ quan chức năng nên có kế hoạch điều tra, khảo sát xác định số lượng và hiện trạng cồng chiêng. Đề xuất các biện pháp hữu hiệu để giữ gìn cồng chiêng cũng tức là giữ gìn bảo tồn, phát huy bản sắc “văn hoá cồng chiêng” trong việc xây dựng, nâng cao đời sống văn hoá tinh thần của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên và đại gia đình các dân tộc Việt Nam.

Lương Hùng

[ Quay lại ]

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 61,462,392


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.2 secs