Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Tết Mùa của người Cadong

 22/12/2005

Thiếu nữ Ca Dong huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam trong ngày hội

Hằng năm, ở miền núi cao Trà My, tỉnh Quảng Nam, khi tiết trời se lạnh chuyển dần sang ấm áp, báo hiệu mùa xuân về trên dải đất Trường Sơn-Tây Nguyên, người Cadong (dân tộc Xơ-đăng) lại tổ chức nhiều lễ hội truyền thống - trong đó có Tết mùa- cầu cúng một năm an lành, hạnh phúc, mùa màng bội thu, khỏi ốm đau, bệnh tật…

Để được ăn Tết mùa, theo truyền thống của người Cadong thì trước đó, gia đình phải tổ chức làm lễ ăn trâu lá. Khi đã ăn được trâu lá thì mới được tổ chức ăn Tết mùa. Nên thường gia đình giàu có, thì mới có điều kiện tổ chức ăn Tết mùa. Trong một plơi (làng), tuỳ ở điều kiện kinh tế của mỗi gia đình, mỗi năm có thể có từ 1 đến 2 gia đình tổ chức ăn Tết mùa.

Tháng 9, tháng 10 khi lúa đã thu hoạch xong, phơi khô và đem cất hết vào nhà kho, gia đình trình báo với Hội đồng già làng để xin ngày tổ chức. Khi Hội đồng già làng ấn định được ngày tổ chức, (thường giữa tháng 12, tháng giêng âm lịch vì những ngày của tháng này thường ít mưa, trời nắng đẹp), gia đình tiến hành làm men ủ rượu, nấu bánh, lo heo, trâu, cá, thịt khô… Gia đình cử người đi thăm bà con, họ hàng, sui gia, bạn bè thân thuộc để mời và thông báo về ngày đến ăn Tết mùa của gia đình mình. Họ hàng, bà con, anh em… khi đến ăn Tết mùa, thường mang thêm ít rượu, gạo nếp, thịt, cá khô… để vui cùng gia chủ. Theo truyền thống của người Cadong thì Tết mùa thường tổ chức từ 9 đến 12 ngày đêm liên tục.

Khoảng 7 ngày trước khi diễn ra Tết mùa, gia đình làm một con gà, cơm nếp, ít rượu, trầu cau, một nải chuối cúng để báo với các Thần: thần lúa (Mó-pế), thần đất (Kará-Tơní), thần mặt trời (Kará-Mắt hy), thần nước (Kará-Mó huýt), ma tốt (Két-Kará), ông bà, tổ tiên biết gia đình làm lễ ăn Tết mùa. Cùng thời gian này, những thanh niên khoẻ mạnh vào rừng tìm cây về làm cây nêu. Những người lớn tuổi am hiểu phong tục tập quán của người Cadong hướng dẫn cho một số thanh niên tiến hành điêu khắc, trang trí cho cây nêu. Nghệ thuật tạo hình, trang trí cho cây nêu trong lễ ăn Tết mùa theo tín ngưỡng dân gian của người Cadong thường là những hình tượng tiêu biểu cho thế giới thiên nhiên như hình bông lúa, gùi, ché rượu, cá, ếch… biểu tượng cho một mùa bội thu là những chùm hoa được kết nối, treo từ ngọn cây phủ xuống thân cột. Trên cột cây nêu, họ còn thể hiện những đường hoa văn đỏ, đen. Màu đen biểu hiện cho sự nghèo đói, màu đỏ biểu hiện cho sự no đủ, ăn nên làm gia. Màu đỏ bao giờ cũng được họ thể hiện nhiều hơn và là màu chủ đạo có nhiều hoạ tiết sinh động. Khi cây nêu đã được trang trí xong, gia đình làm mâm cúng dựng cây nêu, cùng lúc đó con trâu hiến tế cũng được họ đem cột vào gốc cây nêu.

Vào ngày thứ 9, tiếng gà trong bản cất tiếng gáy ran báo hiệu một ngày mới, mọi người cơm nước xong chờ đến khi ánh nắng xuyên qua cửa sổ phía Đông của nhà thì tụ tập trước sân nhà và vây quanh cây nêu. Gia đình làm một mâm lễ gồm một con gà đã luộc chín, ít rượu, trầu cau và một nải chuối, cơm nếp cúng thần linh trước cột buộc trâu. Sau nghi lễ này, họ tiến hành đâm trâu, cồng chiêng, trống nổi lên, họ vui mừng nhảy múa, núi rừng vào hội. Trâu chết, họ đem đi xẻ thịt, chế biến các món ăn truyền thống như luộc nướng, hấp, xào… Riêng đầu trâu, họ đem treo ở cây nêu để chờ ngày hôm sau đem ra bìa rừng hoặc nương rẫy để cúng cầu mong cho linh hồn trâu được siêu thoát. Họ tụ tập ăn uống no say hỏi chuyện sức khỏe, công việc đồng áng… quên đi mệt nhọc, lo toan của ngày thường và họ vui cho đến hết ngày thứ 12 thì mới thôi.

Bài và ảnh: Nguyễn Văn Sơn

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Người con gái đất Tổ Hùng Vương vực dậy nghề dệt thổ cẩm trên đất Tây Nguyên (12/2005)
  •  
  • Bộ Văn hoá Thông tin công bố 10 sự kiện và 5 vấn đề nổi cộm năm 2005 (12/2005)
  •  
  • Hội Cựu chiến binh huyện Bác Ái: Những người giữ “lửa” Răglay (12/2005)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 64,264,400


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs