Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Từ Chi nhà dân tộc học bậc thầy

 17/11/2005

Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đang tổ chức cuộc trưng bày giới thiệu về nhà dân tộc học danh tiếng Từ Chi nhân kỷ niệm 10 năm ngày mất của ông (1995-2005). Đây là cuộc trưng bày đầu tiên về một nhà khoa học ở nước ta. Thông qua hàng trăm hiện vật giấy được lấy từ di cảo và đồng nghiệp, học trò của Từ Chi cung cấp, khách tham quan có cơ hội hiểu biết thêm về sự nghiệp, cuộc đời của nhà khoa học uyên bác nhưng sống rất mực giản dị này. 

Con đường dẫn tới nghiên cứu Dân tộc học

Nguyễn Từ Chi sinh năm 1925, trong một gia đình có truyền thống học thuật và yêu nước thuộc dòng họ Nguyễn Đức ở xã ích Hậu (huyện Can Lộc, Hà Tĩnh). Từ Chi thừa hưởng ở ông nội Nguyễn Hiệt Chi (một sỹ phu yêu nước từng tham gia thành lập Trường Dục Thanh ở Phan Thiết) và cha Nguyễn Kinh Chi (dược sỹ, tác giả cuốn sách “Mọi Kon Tum”) tính ham hiểu biết và say mê nghiên cứu ngay từ những năm còn ngồi trên ghế nhà trường. Mẹ ông là Tôn Nữ Thị Vân thuộc dòng dõi hoàng tộc ở Thừa Thiên- Huế. Ông sinh ra tại Quảng Bình nhưng theo học phổ thông ở quê ngoại. Trước khi theo học Khoa Lịch sử (niên khoá 1957 - 1960) tại Trường Đại học Tổng Hợp - Hà Nội, ông từng làm biên tập viên tin tức tuyên truyền vùng Trung Bộ. Nhiều năm cọ sát thực tế, ông tích luỹ được nhiều vốn sống, kinh nghiệm thực tiễn, từ đó vận dụng linh hoạt, sáng tạo vào trong quá trình học tập, nghiên cứu ở trường đại học cũng như về sau.

Từ Chi bước vào nghề dân tộc học khi đã sang tuổi 35. Đó là vào khoảng năm 1960, khi ông đang dạy lịch sử tại Kôn-na-kri ở Ghi nê. Được sự khích lệ của cha Kinh Chi qua những lá thư từ quê hương, ông tìm hiểu dân tộc học và bước đầu nghiên cứu cư dân bản địa nơi đây. Tranh thủ những ngày nghỉ và thời gian rảnh rỗi, ông đi du lịch nhiều nơi và tìm cách trò chuyện, chụp ảnh người dân bản địa. Những kỹ năng nghiên cứu thực địa, đặc biệt là kiến thức về lý thuyết dân tộc học phương Tây tích luỹ được trong thời gian này có vai trò không nhỏ trong suốt sự nghiệp dân tộc học của ông sau này.

Bản thảo và cuốn người Mường

Từ Chi bước vào nghề dân tộc học khi đã sang tuổi 35. Đó là vào khoảng năm 1960, khi ông đang dạy lịch sử tại Kôn-na-kri ở Ghi nê. Được sự khích lệ của cha Kinh Chi qua những lá thư từ quê hương, ông tìm hiểu dân tộc học và bước đầu nghiên cứu cư dân bản địa nơi đây. Tranh thủ những ngày nghỉ và thời gian rảnh rỗi, ông đi du lịch nhiều nơi và tìm cách trò chuyện, chụp ảnh người dân bản địa. Những kỹ năng nghiên cứu thực địa, đặc biệt là kiến thức về lý thuyết dân tộc học phương Tây tích luỹ được trong thời gian này có vai trò không nhỏ trong suốt sự nghiệp dân tộc học của ông sau này.

Tài năng bọc trong lớp “bụi trần”

Trong bức phác hoạ chân dung trưng bày tại Bảo tàng Dân tộc học của hoạ sỹ Trần Duy, Từ Chi toát lên vẻ phóng khoáng, cởi mở với mái tóc xoã, áo mở phanh, quần ta, phơi bụng, 2 tay buông xuôi. Trần Duy giải thích: “Từ Chi là vậy, rộng mở với đời, chẳng có gì giá trị trên người ngoài một tấm lòng”. Hồi tưởng về người bạn thân thiết của mình, Giáo sư- Tiến sỹ Phạm Đức Dương (Viện trưởng Viện nghiên cứu Đông Nam á) tâm sự: “Tưởng niệm về anh Từ có bao nhiêu điều phải bộc bạch, vì cuộc đời anh, nếu ta biết dỡ bỏ lớp bụi trần bên ngoài, ta sẽ đi sâu vào một thế giới thánh thiện, một di sản đáng giá”. Quả vậy, trong suốt thời gian mười mấy năm làm cán bộ nghiên cứu dân tộc học tại Viện Sử học và Viện Dân tộc học Việt Nam, Từ Chi không có tài sản gì đáng giá trong nhà ngoài mấy quyển sách và một số đồ dùng thiết yếu do bạn bè hoặc học trò tặng. Nhưng ông không mấy quan tâm về cuộc sống nghèo khổ luôn thiếu thốn của mình mà dồn hết tâm huyết vào nghiên cứu dân tộc học. Từ Chi không bao giờ ngồi yên một chỗ. Người đương thời thường thấy ông trong bộ dạng râu tóc xoã dài, bận áo chàm cũ cùng vật bất ly thân khoác vai là chiếc túi, bên trong đựng vài tập bản thảo đang viết, một quyển sách đang đọc dở, một bài biên tập chưa xong, một bản dịch chưa hoàn thành và cái điếu cày không chứa nước, lúc ông ở Viện nghiên cứu Đông Nam á, lúc ở tạp chí Văn hoá Nghệ thuật, khi lại ở quán cà phê vừa trò chuyện với mọi người, vừa làm việc. Có thời gian ông lên Hoà Bình ăn, ở với đồng bào Mường mấy tháng liền để điền dã, nghiên cứu. Sau thời gian thực địa và làm việc nghiêm túc, Từ Chi đã hoàn thành công trình “Hoa văn Mường” - một trong 4 công trình nghiên cứu được Nhà nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh , bao gồm “Người Mường ở Hoà Bình” “Cơ cấu tổ chức của làng Việt cổ truyền ở Bắc Bộ”, “Hoa văn các dân tộc Giarai- Ba na”. Trong công trình “Hoa văn Mường”, từ việc phân tích, so sánh những môtíp hoa văn và đặc điểm bố cục các đồ án trang trí, Từ Chi đã khám phá ra mối liên hệ tương đồng giữa hoa văn trên cạp váy phụ nữ Mường với hoa văn trên trống đồng Đông Sơn hàng nghìn năm trước. Đồng thời, ông cũng khám phá ra mạch văn hoá nghệ thuật Đông Sơn vẫn chảy trong nghệ thuật trang trí hoa văn thổ cẩm Thái và thổ cẩm cư dân bản địa Tây Nguyên. Đây cũng là một minh chứng sinh động cho tính bản địa của nền văn hoá Đông Sơn và cứ liệu củng cố quan điểm khoa học cho rằng tổ tiên cư dân Việt - Mường là một chủ nhân quan trọng của nền văn hoá này. 

Những công trình khoa học của Từ Chi đã được ghi nhận như là di sản vô giá cho ngành dân tộc học./. 

Sông Lam

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Cô giáo của buôn làng (11/2005)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 59,951,540


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs