Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Đua bò vùng Bảy Núi - say mê và hấp dẫn

 18/04/2007

Trường đua chùa Tà Miệt xã Lương Phi (Tri Tôn) năm 2004

Thuở xưa, người Khmer ở vùng Thất Sơn tụ tập lại để đua bò theo thời vụ sản xuất nông nghiệp. Kết thúc vụ mùa, gặt hết lúa trên đồng khô chở về nhà thì bà con thường đua xe bò trên lộ đất. Chờ mưa xuống cày cấy vụ tới, bà con trong các phum sóc đem đôi bò khoẻ đến cày bừa những mảnh ruộng trên của chùa.

Dịp ấy, bà con rủ nhau thi đua bừa nhanh để chọn ra đôi bò khoẻ nhất, rồi trở thành thông lệ, được sư cả từng chùa đứng ra tổ chức và tặng thưởng cho đôi bò thắng cuộc. Từ đó, khi cày cấy xong thì người Khmer ở vùng Bảy Núi thường tổ chức đua bò vào dịp lễ Sêne Đon ta cổ truyền, cùng lúc nước lũ đầu nguồn đổ về mang phù sa bồi đắp cho những cánh đồng trong vùng thêm trù phú. Để duy trì môn đua bò truyền thống này, từ năm 1992 hai huyện Tri Tôn và Tịnh Biên (An Giang) thay phiên hàng năm tổ chức ngày hội đua bò với mục đích chọn những con bò khoẻ, bò tốt để nâng cao chất lượng đàn bò địa phương, lấy sức kéo phục vụ sản xuất nông nghiệp, phát huy sức mạnh đoàn kết trong cộng đồng phum sóc, đồng thời quảng bá môn thể thao truyền thống của đồng bào Khmer để thu hút khách du lịch.

Cứ cách cuộc đua 3 ngày, ông Chau Chiêu ở xã Tân Lợi lại háo hức đem đôi bò của mình đến trường đua (dài 160m, rộng 60m, bờ đất bao quanh cao gần 1,5m) để tập dượt cho quen với đường đua, duy trì thực lực cho bò, vì đợi tới ngày đua chính thức mà đưa bò đi đua thì khó thắng cuộc. Là người điều khiển bò đua từ năm 1992 tới giờ, ông Chiêu có nhiều kinh nghiệm, đã từng đoạt giải 3 vào năm 1994. Mỗi năm, ông Chiêu đều mua bò mới để thay thế bò cũ, sau buổi tập dượt ông cho bò uống sô đa hột gà và ăn cơm, quyết tâm của ông sẽ đoạt giải cao trong cuộc đua bò năm nay. Còn ông Chau Vol ở xã Vĩnh Trung tuy gia đình chưa khá giả gì, nhưng từ khi có ngày hội đua bò truyền thống tổ chức vào dịp lễ Sêne Đon ta, năm nào ông cũng tham gia. Đôi bò đua của ông từng đoạt giải nhất vào năm 2003, còn năm 2004 chỉ đoạt giải tư. Rút kinh nghiệm trong cuộc đua những năm trước, thấy đôi bò cũ có thể lực không đồng đều nhau, nên ông đã mua một con bò khác ưng ý để thay con bò cũ, ông đang tập dượt cho đôi bò mới quen đường đua trước ngày thi đấu chính thức hơn 1 tháng. Ông Chau Vol cho biết: “Lựa bò đua thì chân có nhiều gân, móng chân phải dài và khít nhau, móng sau dài hơn móng trước một chút là bò tốt. Đầu có xoáy thẳng ở mặt và 2 xoáy gần hai bên lỗ tai, đôi mắt sáng. Thân có xoáy ngay giữa lưng và cái đuôi cứng, bộ lông của nó khi tạt nước thì không thấm vào da. Con bò có bộ lông ngắn và cứng thì bò mới khoẻ, gặp trời mưa hay trời nắng thì bò cũng không sao”. Chọn được đôi bò có sức khoẻ tốt chưa hẳn thành công trên trường đua. Điều quan trọng là quá trình chăm sóc, tập dượt đôi bò đua cho quen với người điều khiển, quen với đường đua. Chủ bò phải chọn người gan dạ để điều khiển đôi bò đua và biết cách đứng vững trên cái bừa không răng, một tay cầm dây cương một tay cầm cây xà lun (dài 6 tấc, ở một đầu có gắn cây đinh thép nhọn dài 8 phân) để kích đôi bò tăng tốc vượt qua đôi bò trước ở vòng thả về đích mà không chạy ra khỏi giới hạn đường đua. Ngoài ra, chủ bò phải chuẩn bị một giàn bừa thật ưng ý, ách làm bằng gỗ mít để có độ dẻo cho bò không đau, đòn phải chắc chắn để nối bừa với ách, đầu ngọn đòn uốn cong vút có treo hai tấm vải nhỏ màu xanh đỏ. Nếu đôi bò bị sức niêm, hư cái bừa đang kéo trong lúc đua thì coi như bị loại.

Từ xã Vĩnh Trung chúng tôi đến xã Núi Voi để xem đôi bò của ông Trần Văn Tài được xã chọn đi thi đấu chính thức. Là người Kinh, nhưng ông Tài rất mê môn thể thao đua bò truyền thống ở vùng này. Năm 17 tuổi ông tham gia đua bò, vừa là chủ bò vừa là người điều khiển đôi bò tại trường đua. Nay tuổi già sức yếu mà ông vẫn còn say mê đua bò, ông tìm mua đôi bò mới với giá 25 triệu để thay thế đôi bò cũ, các con thay ông làm người điều khiển. Mỗi ngày, đôi bò đua ăn chừng 100kg cỏ, ông cho bò ăn vừa phải, mỗi lần cho ăn từ 2-3 bó nhỏ, cho ăn nhiều như lúc đi kéo xe và cày bừa thì bò mập quá không đua nổi. Người nhà của ông phải đi cắt cỏ ở trên núi gánh về, đôi khi chèo xuồng đi cắt cỏ trong bưng gần nhà để cho bò ăn có sức chạy nhanh, còn ăn rơm thì bò ốm yếu chạy không nổi…

Mỗi môn thể thao đều có nét văn hoá độc đáo riêng. Đối với đua ngựa thì người ta dàn hàng ngang cùng xuất phát, còn đua bò thì xếp thứ tự đôi trước và đôi sau, mỗi đôi bò đua lôi theo một cái bừa không có răng. Tuỳ theo trường đua lớn hay nhỏ mà người điều khiển cho đôi bò đua chạy bình thường từ 1-2 vòng hô, mục đích làm nóng bò và lấy trớn trên đường đua, đến vòng thả thì người điều khiển kích cho đôi bò chạy hết tốc lực để về đích trước. ở vòng thả, nếu đôi bò sau đuổi kịp đôi bò trước và dẫm lên bừa của đôi trước trong khoảng cách từ cờ vàng đến cờ xanh (đoạn dài 20m) thì coi như thua cuộc, nếu đôi bò sau đuổi kịp dẫm được bừa của đôi bò trước trong khoảng từ cờ xanh đến cờ đích đen trắng (đoạn dài 90m) thì coi như thắng cuộc. Ông Trần Hoàng Việt-Giám đốc Trung tâm TDTT huyện Tịnh Biên, cho biết: Ngày hội đua bò Bảy Núi lần thứ 14 vào dịp lễ Sêne Đon ta năm nay có 45 đôi bò của 5 huyện tham gia: Tịnh Biên 20 đôi, Tri Tôn 18 đôi, Châu Phú 3 đôi, Thoại Sơn 2 đôi, Châu Thành 2 đôi. Chương trình lễ hội chia ra, buổi chiều ngày 2/10 tổ chức trò chơi dân gian và văn nghệ Khmer tại sân chùa Thom Mít xã Vĩnh Trung, sáng ngày 3/10 tổ chức cuộc đua bò truyền thống. Từ vòng loại đến vòng chung kết trong ngày đua chính thức, các đôi bò phải chạy đủ 1,5 vòng hô rồi chuyển sang vòng thả, trọng tài quyết định đôi bò thắng cuộc để trao giải.

Bài và ảnh: Tất Cang

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Tưng bừng lễ hội Tết Ka Tê (04/2007)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 59,950,616


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs