Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
A Lưới - Thừa Thiên-Huế: Thầy Ku Nô sáng chế bộ chữ Pa Cô - Tà-ôi đầu tiên

 09/04/2009

Thầy Ku Nô.

Năm 1983, Viện Ngôn ngữ học tiến hành nghiên cứu và hoàn thiện bộ chữ viết Pa Cô -Tà -ôi với sự cộng tác của thầy Ku Nô để làm hệ thống chữ chính thức. Và đến năm 1986, công trình chữ Pa Cô -Tà-ôi chính thức được nghiệm thu và công bố. Trong lời giới thiệu cuốn sách có viết: “Chữ Pa Cô - Tà-ôi ra đời đã góp phần tuyên truyền, giác ngộ cách mạng, là phương tiện mang ánh sáng cách mạng đến với đồng bào”.

Trình độ chỉ mới ngang cấp một và đứng lớp ở trường làng, vậy nhưng thầy giáo Hồ Ngọc Mỹ (còn có tên khác là Ku Nô, sinh năm 1925 ở làng Phổ Lại, Quảng Vinh, Quảng Điền, Thừa Thiên-Huế) đã tự mình mày mò và sáng chế ra bộ chữ viết Pa Cô - Tà-ôi đầu tiên cho đồng bào dân tộc ở A Lưới. Từ đây, đồng bào đã biết đến chữ viết...

 “Thai nghén” mười năm ròng

Thầy giáo làng năm xưa nay đã ngoài 80 nhưng hằng ngày vẫn dành thời gian “tập viết” bộ chữ viết cho đồng bào Pa Cô-Tà-ôi để khỏi quên. Dừng nét chữ đang viết, thầy trầm ngâm: “Chữ viết này một thời là cầu nối giữa cách mạng với đồng bào Tra Hy, Pa Cô, Ta-ôi ở A Lưới, là cầu nối để đào tạo bao nhiêu thế hệ cán bộ cơ sở”...

Học hết cấp một, Hồ Ngọc Mỹ là người rất hiếm hoi có “trình độ” cao trong làng nên ông được cách mạng giao nhiệm vụ dạy lớp nha bình dân học vụ để xoá mù chữ cho người dân. Từ đó mà nhiều người nông dân đã biết đến mặt chữ. Với thành tích phổ cập mù chữ, ngày 20/6/1945, Hồ Ngọc Mỹ vinh dự được đứng vào hàng ngũ của Đảng. Nhưng đến tháng 11/1947, Mặt trận Cách mạng ở đây bị vỡ, Hồ Ngọc Mỹ được tổ chức điều lên A Lưới dạy chữ quốc ngữ để tuyên truyền và gây dựng cơ sở cách mạng. “Thời đó, đồng bào còn nghèo đói, lạc hậu lắm. Đẻ con ra không làm giấy khai sinh mà còn tính tuổi theo mỗi mùa rẫy. 100% là mù chữ, 99% không biết đến tiếng Kinh. Một đảng viên đầu tiên như tui chỉ là hạt muối giữa núi rừng. Tui biết cái gì thì dạy cho họ vậy thôi” - ông hồi tưởng lại.

Ông Mỹ cùng ăn, cùng ở và gắn bó với đồng bào từ những ngày đó. Từ buổi học đầu tiên ở lán học nằm bên dòng suối A Xà, ông nghiệm ra một điều rất... ngược đời: “Mình phải là học trò của đồng bào trước mới có thể làm thầy dạy chữ cho họ được”. Không biết tiếng, hằng ngày đến lớp, thầy Mỹ đề nghị học trò dạy tiếng dân tộc cho mình. “Thấy cán bộ cách mạng lên dạy chữ mà lại đi học tiếng của đồng bào nên họ thương mình lắm. Cả làng, cả bản kéo nhau ra lớp học. Dù lớp phải lấy lá chuối rừng làm vở, que củi làm bút, than làm mực nhưng mà vui” - thầy Mỹ xúc động. Sau mấy tháng trời được đồng bào “phụ đạo”, “trò” Mỹ đã nói được tiếng của đồng bào. Ông bắt tay vào công việc dạy chữ quốc ngữ và tuyên truyền cách mạng. Sau 10 năm trời “đánh vật” để mang từng con chữ đến cho học trò, nhưng chỉ một số thanh niên là học khá. “Ngay lập tức, tui đưa các cháu thanh niên này trở về bản làng để họ tự mở lớp dạy chữ”. Rồi thầy Mỹ có ý tưởng sáng tạo ra bộ chữ Pa Cô-Tà-ôi để thuận tiện cho việc tuyên truyền cách mạng. Ông chọn 2 học trò xuất sắc là Cu Pông và Cu Tích phụ giúp và bắt tay vào sáng chế bộ chữ viết cho đồng bào. Cật lực trong vòng nửa năm trời, bộ chữ viết đầu tiên trong lịch sử người Pa Cô – Tà-ôi ra đời vào tháng 7/1958. “Do phát âm của đồng bào không có dấu nên phải sử dụng mẫu tự latinh để phiên âm, đặt dấu”- thầy Mỹ cho biết.

Cái chữ soi đường tương lai

Lứa học sinh “nguồn” mà thầy Mỹ chọn để phổ cập bộ chữ viết Pa Cô – Tà-ôi đầu tiên là những học trò xuất sắc mà ông đã cử về các bản để xoá mù. “Lạ lùng lắm, học chỉ một vài buổi mà ai cũng hiểu như đã từng có thứ chữ ấy trong bụng rồi. Sau chỉ 3 tháng là họ có thể đọc thông, viết thạo chữ viết của chính dân tộc mình” - thầy Mỹ sung sướng cho biết. Lớp trước tốt nghiệp lại tiếp tục về công tác ở vùng xa, còn thầy Mỹ lại đón lớp học sinh khác vào. Thấy học sinh kéo đến học không chỉ có thanh niên mà cả ông, bà già, trẻ con, thầy Mỹ liền xin cấp trên cho mở lớp ở gần suối Pây Hây (xã Hồng Quảng), rồi Hồng Thượng, Hồng Hạ, Hồng Kim... Cả vùng đồng bào hình thành nên phong trào đi học chữ Pa Cô -Tà-ôi. Và những học trò xuất sắc, giác ngộ lý tưởng cách mạng của thầy Mỹ lần đầu tiên được đứng vào hàng ngũ của Đảng như Ăm Mật, Ku Dung, Ăm Mít, Ăm Quan, Ăm Đay. Huyện A Lưới lần đầu tiên có chi bộ đảng do thầy Hồ Ngọc Mỹ là Bí thư Chi bộ.

Rồi những thế hệ học trò của thầy Ku Nô nhanh chóng trở về làm cán bộ cấp cơ sở, rồi họ xung phong vào bộ đội Cụ Hồ. Ngay những lá thư của người lính Pa Cô – Tà-ôi gửi về cũng chính là thứ chữ viết mà họ đã được thầy Ku Nô truyền thụ.

Bà Kăn Lịch – Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân vẫn thầm cảm ơn thầy Ku Nô mỗi khi nhắc đến bộ chữ mà thầy đã sáng chế dành riêng cho đồng bào mình: “Ngày trước, người Pa Cô không có chữ viết nên không thể đọc, không thể viết cái thư. Thầy Ku Nô có công nhiều lắm với người Pa Cô, với A Lưới. Mình cũng nhờ học cái chữ đó mà đến được với cách mạng, nhiều người khác cũng vậy!”. Còn bà Hồ Thị Kăn Mìn- một lão thành cách mạng ở A Lưới cũng tâm sự: “Chúng tôi được học cái chữ của đồng bào từ năm 1957 do thầy Ku Nô dạy. Từ đó mà giúp các đảng viên thâm nhập dễ hơn vào cuộc sống của đồng bào để vận động họ tham gia kháng chiến”. Rồi những học trò như Ku Pông, Ku Tích, Ku Pooc... đều trở thành những lãnh đạo xã có uy tín trong các cuộc kháng chiến. Đến năm 1959, lần đầu tiên trong lịch sử, người Pa Cô- Tà-ôi đã có bản tin tiếng dân tộc Pa Cô ra đời. Cùng thời gian này, những giáo viên được điều động lên A Lưới làm “cố vấn” cho các cán bộ đều phải học chữ Pa Cô – Tà-ôi mới có thể giao tiếp được với đồng bào.

Phó Chủ tịch UBND huyện A Lưới- Nguyễn Thị Sửu cho biết: “Từ năm 2002, bộ sách dạy chữ cho đồng bào Pa Cô -Tà-ôi đã được lồng ghép vào chương trình dạy từ mẫu giáo đến lớp 1, lớp 2 các trường trên địa bàn. Đến năm 2004, các cán bộ, lực lượng vũ trang... đều phải học bộ chữ này để hoàn thành tốt nhiệm vụ. Công lao của thầy Ku Nô rất lớn đối với đồng bào chúng tôi”.

Đoàn Văn Cường

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Chị Thiếc của bản Tăng cô (04/2009)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 61,437,773


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs