Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Tục cưa răng, căng tai của người Tà-ôi

 09/04/2009

Hai người phụ nữ Tà-ôi này đã được cưa răng, căng tai từ thủa bé để làm đẹp.

Những năm 1960 trở về trước, hiếm thấy người Tà-ôi nào (kể cả nam lẫn nữ) dưới 13 tuổi mà không bị cưa răng và không xâu lỗ tai, bởi đó là tập tục văn hóa của đồng bào.

Đồng bào quan niệm cưa răng, căng tai là cách làm đẹp. Nam hay nữ đến tuổi 13 là bắt đầu có ý thức làm đẹp cho bản thân và đó cũng là mốc đánh dấu sự trưởng thành về giới tính: trai có thể lấy vợ, gái có thể được gả chồng. Mọi thành viên đúng tuổi đều nghiêm túc thực hiện tục lệ mà cộng đồng đặt ra. Nếu ai đó từ chối việc cưa răng, căng tai thì lập tức bị dân làng xa lánh, ghét bỏ. Người đó có thể lấy được vợ hoặc chồng nhưng bị dân làng cô lập.

Đồng bào Tà-ôi tổ chức cưa răng theo tập thể, mỗi một lần cưa thường có 3 người, không phân biệt giới tính. Người cầm cưa phải là đàn ông đã có gia đình, sức khoẻ tốt và không sợ máu. Đồng bào thường dùng loại kiếm có lưỡi như răng cưa để cắt 6 chiếc răng ở hàm trên trước rồi đến 6 chiếc răng ở hàm dưới, chỉ chừa lại 16 cái răng để nhai vật cứng. Địa điểm cưa là bờ suối, nơi có tảng đá lớn, bằng phẳng. Người cưa răng bị kẹp que ở hai hàm răng và được 3 người khác giữ chặt đầu, ngồi lên bụng và chân. Sau khi cưa xong, người cưa răng được ngậm nước ấm đã nướng sẵn bằng ống nứa khoảng một tiếng, sau đó cho ăn cháo loãng. 2 ngày sau khi cưa thì phải nhuộm răng thành màu đen bằng nước vỏ cây cỏi.

So với cưa răng, thủ tục căng tai đơn giản hơn nhiều. Người được căng tai không phải chịu nhiều đau đớn như cưa răng. Trước hết là dùng gai nhọn của cây bưởi xâu lỗ và luồn một sợi tơ qua lỗ, 5 ngày sau đó phải rửa bằng nước muối hoặc nước rễ tranh để sát khuẩn, tránh nhiễm trùng. Sau khi lỗ tai đã lành, đồng bào sẽ đeo vào tai cái tằm bằng bạc có cấu tạo hình que, dài khoảng 1cm. Tiếp đến là đeo hoa tai bằng bạc nén. Loại này to gấp 3 tằm bạc. Nó được cấu tạo như hình con thoi, hai đầu hẹp, ở giữa phình ra. Đồng bào luồn phần to nhất vào lỗ tai. Hai loại này được dùng cho thiếu nữ chưa chồng, thiếu nữ đang yêu. Còn khi về nhà chồng, để chứng tỏ mình đã có nơi có chốn thì phải chuyển sang đeo vòng tai bằng bạc. Loại này có dạng hình tròn như vòng đeo tay nhưng hai đầu mút có cái móc để nghoéo vào nhau cho khỏi tuột. Đến khi đứng tuổi (30 tuổi) thì chị em phụ nữ lại đeo một loại khác nặng gấp đôi loại trước đó (khoảng 25 phân). Nó cũng được làm bằng bạc và cấu tạo theo hình tròn, đường kính 3 cm, to bằng ngón tay út nhưng hai đầu mút bằng và chạm sát vào nhau chứ không làm nghoéo như trước. Đeo tằm lâu ngày và thay đổi trọng lượng vòng tai theo thời gian thì lỗ tai sẽ rộng ra. Đồng bào Tà-ôi cho rằng, lỗ tai rộng là sự biểu hiện vẻ đẹp quý phái, sang trọng, nhân hậu. Lỗ càng rộng càng tốt. Song, dù đeo tằm nặng đến đâu cũng không được để đứt dái tai.

Thông thường, trẻ em lên 6 đã được xâu lỗ tai rồi nhưng căng tai thì phải đợi đến 13 tuổi. So với con gái thì con trai tự do hơn. Luật tục không yêu cầu họ nhất thiết phải căng tai.

Người nào thực hiện sớm những tập tục trên thì được đứng vào hàng ngũ danh dự của làng, bản và được tín nhiệm giao phó công việc quan trọng, phức tạp. Hơn thế nữa, họ được cộng đồng khen ngợi.

Bên cạnh làm đẹp bằng cưa răng, căng tai, người Tà-ôi còn thích xăm lên thân mình và các cánh tay, thậm chí cả ở khuôn mặt với những biểu tượng trăng lưỡi liềm, cầu thang, chữ thập, chim đại bàng, hình đầu rồng, dấu ba chấm, hình thoi và còn dùng các vật dụng trang sức như nhẫn, vòng tay, vòng cổ.

Ngày nay, sống trong thời đại văn minh tiến bộ, rất ít người Tà-ôi còn giữ tập tục cưa răng, căng tai, nhưng đồng bào vẫn xem đó là một nét đẹp văn hoá của dân tộc mình.


Sửu Lan

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Đã chọn được 2.000 tình nguyện viên cho AIG 3 (04/2009)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 64,278,049


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs