Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Một đời người với cây đàn tính và điệu hát then

 09/04/2009

Có bao nhiêu tiền thu được làm đàn tính, nghệ nhân Hà Thuấn đều dành cho thế hệ trẻ.

Đã có thời gian khá dài, điệu then đàn tính ở bản ông dường như bị quên lãng vì “làn sóng”nhạc trẻ, nhạc Tây lấn át. Đứng trước nguy cơ văn hoá truyền thống của dân tộc đang dần bị quên lãng, ông bắt đầu tìm tòi, nghiên cứu và tiếp ngọn lửa nhiệt huyết về điệu then đàn tính cho lớp trẻ. Ông là nghệ nhân Hà Thuấn-68 tuổi, dân tộc Tày, xã Tân An, huyện Chiêm Hoá, Tuyên Quang.

Sinh ra trên mảnh đất được ví là cái nôi của điệu hát then và tiếng đàn tính nên ngay từ nhỏ, ông Thuấn đã thấm đẫm từng câu hát ngọt ngào từ tiếng ru ầu ơ của ba và mẹ. Năm 12 tuổi, ông được cha dạy cho đàn hát. Tiếng hát mượt mà rung động lòng người cũng từ đó mà ngấm dần vào trái tim nhạy cảm của ông.

Rồi một chuyện xảy ra đã rẽ ngang cuộc đời của ông. Thời trẻ, Hà Thuấn đã yêu say đắm một cô gái làng bên. Chàng liền viết thơ “xin trầu”(người con trai có cảm tình với người con gái thì phải làm bài thơ này) và hy vọng sẽ được đón nhận tình yêu. Đêm ấy, Hà Thuấn thao thức chờ đợi nàng “thuý trầu” (người con gái ưng thuận thì đáp lại bằng bài thơ này). Nhưng trái tim Hà Thuấn nghẹn đắng khi nhận được thơ “chối trầu” của nàng (người con gái không ưng thuận hoặc bị gia đình ngăn cản sẽ đáp lại bằng bài thơ này). Ngậm ngùi chia tay với mối tình đầu nhưng những vần thơ của nàng vẫn đọng mãi trong ký ức: “Mùa xuân Tết đến rồi anh nhỉ/ Một mình em ở chốn xa xôi/Nhận được thơ của anh đến hỏi/Trái tim em lặng thầm chả nói/Em cầm bút gửi thơ cho anh/Xin chối trầu dù trầu kia xanh thẳm”.

Hà Thuấn không ngờ chính những vần thơ “chối trầu” ấy đã bắc nhịp cầu cho ông đến với tình yêu mới-tình yêu văn hoá văn nghệ dân gian của người Tày. Từ đó, ông bắt đầu sáng tác và sưu tầm những bức “phong slư”-một thể giao duyên được viết theo lối thơ 7 từ để thể hiện tình yêu giữa chàng trai và cô gái. Ông lặn lội đến những bản làng xa xôi, gặp những người già trong bản để trò chuyện và ghi chép cẩn thận những bức “phong slư” ấy. Điều đặc biệt là những bức “phong slư” do ông sáng tác, sưu tầm đã được chuyển thể thành điệu then, làn cọi hát trong những ngày hội xuân tìm bạn tình được lớp trẻ hào hứng đón nhận. Càng tìm hiểu ông càng đam mê, “thấm” sâu hơn văn hoá của dân tộc mình.

Ông Hà Thuấn tâm sự: ”Trước đây, tôi chỉ đàn và hát thôi, ít khi sáng tác vì việc này đã có anh trai tôi là nghệ nhân Hà Phan làm. Nhưng nay tôi vừa đàn vừa hát vừa sáng tác. Tôi đã có vài chục bài rồi đấy, chủ yếu là bài hát ca ngợi quê hương, tình yêu đôi lứa, tình yêu lao động”.

Tại Liên hoan dân vũ, nhạc cụ toàn quốc năm 2007, ông đã đoạt giải đặc biệt. Tại Liên hoan nghệ thuật hát then, toàn quốc lần thứ 2 với tiết mục “Tản Bióoc” ông cũng nhận giải A. Khắp căn nhà nhỏ của ông treo đầy những bằng khen của tỉnh, Trung ương.

Điều đặc biệt là ngoài việc sáng tác, hát các bài then mới, nghệ nhân Hà Thuấn còn là người làm ra những cây đàn tính. Đến giờ, ông cũng không nhớ mình đã làm bao nhiêu cây đàn tính nữa. Những cây đàn ông làm ra đã theo chân lớp diễn viên đi khắp nơi để biểu diễn. Với ông: “Tiếng đàn là cung bậc của tình yêu, là triết lý về đạo làm người”. Hiện, nghệ nhân Thuấn đã có một cửa hàng giới thiệu đàn tính “tại gia” và điểm du lịch thác Bản Ba xã Trung Hà. Cây đàn tính đã đi khắp mọi miền, tấu lên bài ca thắm tình duyên đồng loại.

Nghệ nhân Hà Thuấn luôn canh cánh trong lòng việc truyền nghề cho thế hệ sau để gìn giữ điệu hát then và cây đàn tính. Ông đã mở lớp dạy hát then và đàn tính miễn phí cho anh em họ tộc, bà con trong xã, trong bản. Có gia đình cả vợ chồng con cái cùng đến nhà ông học hát, chơi đàn. ”Tiếng lành đồn xa”, những người yêu đàn tính hát then ở các xã Hà Lương, Trung Hà (huyện Chiêm Hoá, Tuyên Quang)... cũng mời ông về dạy đàn, dạy hát. Những học trò của ông giờ đều là hạt nhân văn nghệ cơ sở. Các đội văn nghệ truyền thống trong huyện và các huyện lân cận đã biểu diễn tiết mục do ông dàn dựng trong ngày hội văn hoá các dân tộc toàn huyện, toàn tỉnh và hầu hết các tiết mục đều đạt giải cao.

Hiện nay, huyện Chiêm Hoá đang xây dựng đề án để bảo tồn và phát triển loại hình nghệ thuật mang đậm bản sắc văn hoá người Tày, người Nùng. Hi vọng với sự chung tay góp sức của chính quyền địa phương thì nỗi niềm đau đáu gìn giữ văn hoá dân tộc của người nghệ nhân một lòng tâm huyết với nghề như ông Hà Thuấn sẽ được đền đáp xứng đáng.


Bài, ảnh: Nguyễn Mai Hương

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Tục cưa răng, căng tai của người Tà-ôi (04/2009)
  •  
  • Đã chọn được 2.000 tình nguyện viên cho AIG 3 (04/2009)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 64,284,992


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs