Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Tượng nhà Mồ của người Tây Nguyên

 02/04/2009

Tượng nhà mồ của người Jrai thường được tạc theo vóc dáng người phụ nữ chủ của dòng họ.

Hầu hết các nhóm dân tộc thiểu số bản địa vùng Tây Nguyên như Băhnar, Jrai, Giẻ triêng... đều có tập tục lập tượng nhà mồ. Đồng bào quan niệm, tượng nhà mồ là chiếc cầu nối giữa người sống với những người đã chết (thế giới âm). Nếu muốn gặp người chết (người âm) thì người sống chỉ cần ra nhà mồ khấn tượng, khi ngủ sẽ được báo mộng.

Tượng nhà mồ được làm bằng gỗ và được dựng trước một nhà mồ của một dòng họ hoặc một nhánh tộc nhỏ. Tuy nhiên không phải người chết nào cũng được dựng tượng mà mỗi nhà mồ (trong đó có 5-7 cái quan tài) thì cũng chỉ có một hoặc hai tượng mà thôi. Tượng thường có hình hài của người đàn bà, tóc để dài, ngồi trên một một phiến đá hoặc đứng. Theo những già làng người Jrai ở huyện Ayun Pa, tỉnh Gia Lai thì dân tộc họ theo chế hộ mẫu hệ nên tượng thường được tạc theo gương mặt, vóc dáng của người phụ nữ chủ một dòng họ hoặc chủ một gia đình lớn. Những tượng nhà mồ không phải do một thợ tạc nhưng đều có gương mặt và cái nhìn hư hư, ảo ảo rất bí ẩn.

Tượng được dựng sau khi đã chôn cất người xấu số ít nhất vài ba tháng. Gỗ đúc tượng thường là cây cam se (gỗ rất cứng, nặng và chịu được mưa nắng, mối, mọt). Khởi sự, người chủ cắt cử cả chục thanh niên cùng mình đi vào rừng tìm cho được một cây gỗ không bị sâu, cành lá phải tốt tươi mơn mởn. Sau đó, nhóm người đặt lễ vật dưới gốc cây rồi đốt lửa khấn Giàng, trong thời gian lửa cúng đang cháy, nếu không có điềm gở như chim chóc đánh nhau, thú dữ không cất tiếng kêu khắc khoải thì xin Giàng được hạ.

 Nhưng nếu có xảy ra những điều trên thì tất cả phải ngủ lại rừng để ngày mai tìm cây khác. Hạ cây rồi thì chặt một khúc tuỳ theo dài ngắn và dùng dây trão cột khiêng về, tới buôn phải làm gà cúng Giàng thêm lần nữa.

Ngay hôm sau, cây được lột bỏ vỏ, chất kín lá và củi khô đốt ròng rã một ngày, một đêm rồi mới đem phơi cho thật khô. Trong thời gian chờ đợi này, tất cả gia đình, dòng họ tập trung lại phác thảo gương mặt, vóc dáng của tượng, nếu đại đa số người trong dòng họ thấy giống “bậc trên’’ thì tiến hành đúc. Thợ cả phải là thợ chuyên nghiệp, có tay nghề lâu năm đã từng đúc nhiều tượng (nếu trong buôn không có thì rước thợ nơi khác về) sẽ chủ trì trong tất cả mọi công đoạn và chỉ đạo cho “thợ con” đục phác thảo các phần đầu, thân, chân tay. Phần chi tiết để tạo nét giống một người thật thì do thợ cả đảm trách. Thông thường, để làm hoàn thiện một tượng nhà mồ có thể mất cả tháng trời. Khi hoàn thành rồi, người thợ dùng một loại đá xanh rất mịn gần giống loại đá mài thời nay để đánh nhẵn lì thân tượng. Công đoạn cuối cũng là dùng một loại rễ cây rừng đập dập đổ thêm chút nước và chuốt nhiều ngày cho “da” bóng láng và “ăn màu” mới đem dựng. Ngày dựng tượng được tổ chức long trọng như lúc đám ma người mới mất, không chỉ con cháu ruột mà cả dòng họ, buôn làng đều khóc đưa tượng ra nhà mồ, có khi phải đâm trâu để cúng tượng nếu như thấy có điềm gở nào báo ứng.

Ama Trung

[ Quay lại ]
Các tin khác

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 59,884,408


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.2 secs