Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Mùa hoa bưng biền Nam bộ

 22/02/2012

Mới đây, ông Sáu Nguyền, quê ở xã Đốc Binh Kiều, huyện Tháp Mười (tỉnh Đồng Tháp) tập kết ra Bắc năm xưa khoe với tôi những bài thơ do ông sáng tác trong suốt “thời lính tráng”. Có một bài thơ với nhiều kỷ niệm mùa hoa xứ bưng biền. Ông viết bài thơ này khi đón Tết ở Lai Châu, vùng Tây Bắc. Bài thơ viết tay vào cuốn sổ giấy đã ố vàng, nhưng nét mực vẫn rất rõ.

Phía trên bài thơ, ông Tư còn tự giới thiệu xuất xứ cảm xúc để làm bài thơ này. Trong lá tấm thiếp, khi đó đất nước chia cắt, không được gửi thư, phải gửi thiếp cho người yêu ở lại miền Nam, chờ người đi tập kết ra Bắc: “Em, anh vẫn nhớ những bông so đũa trắng tinh khiết của quê mình. Anh đang ở vùng rừng núi Tây Bắc, nhìn núi nhớ rừng tràm ngập nước, nhìn suối nhớ sông quê. Ngày Tết ở xứ này có hoa ban nở trắng núi rừng, anh lại nhớ hàng cây so đũa mùa hoa trắng ở cuối ấp...”

“Xuân nhớ bưng biền”- đó là bài thơ xuân của ông viết từ tháng Giêng năm 1960. Tôi nhớ nhất 4 câu thơ gây ấn tượng:

Nơi anh ở mận, đào khoe sắc thắm
Nhớ mùa hoa ngậm nắng ấm quê mình
Bông so đũa vươn cành xanh hứng gió
Nhớ lục bình bung nở khắp dòng kênh

Nam bộ, xứ bưng biền dọc ngang kênh rạch quanh năm nắng sáng, hoa nở bốn mùa. Cũng là hoa, mà sao người đi xa nhớ thế. Du khách một lần đến cũng khó quên. Nhớ da diết làng quê, xóm ấp giữa vùng Cửu Long Giang dọc ngang kênh rạch. Nhớ màu xanh khỏa vào sóng nước, ướp vào gió, lan tỏa bát ngát đồng quê ruộng vườn. Nhớ những chiếc cầu khỉ chênh vênh, soi bóng trên dòng kênh tím ngắt lục bình trôi. Nhớ cả hương phù sa nửa quen nửa lạ, phảng phất đâu đây trong gió chiều. Chỉ màu hoa vậy thôi mà biết bao gợi nhớ về một vùng bưng biền đượm tình và thoáng đãng. Nơi đây, ngoài kênh rạch còn có lung, đìa, bưng lầy. Có nước là có các loài thực vật thủy sinh. Và như vậy là có những mùa hoa nở rộ trên sóng nước.

Ở xứ này, người ta thường thấy nhiều nhất là hoa lục bình, hoa sen, hoa súng, điên điển, thủy tiên... nhỏ li ti như hoa dệu, hoa sam nước, bông bần dây, hoa mác nổi. Hoa súng cánh tím, phơn phớt hồng. Hoa sen tím nhạt dịu dàng và thanh khiết. Hoa lục bình dường như bắt chước sen và súng, với màu cánh hoa cánh trắng dịu dàng có điểm xuyết những sắc tím nhạt, hồng tươi, xanh lơ. Hoa điên điển (người Nam bộ gọi là bông điên điển) lại ấm áp màu nắng, vàng rực như hoa mai mỗi độ xuân về...
Cũng vào trước Tết năm ngoái, tôi đến một đơn vị bộ binh của Đoàn B30 ở Hà Tiên. Phút giải lao giữa buổi tập, tôi cùng người lính trẻ ngắm hoa súng nở rộ trên mặt đìa. Anh kể: Hôm nhập ngũ, cô bạn gái tặng chùm hoa súng, lại kẹp thêm mấy bông lục bình. Các loài hoa thủy sinh sau khi hái rất chóng héo, nhưng ép trong sổ tay, để dưới đáy ba lô, màu hoa khô vẫn giữ sắc màu luyến nhớ. Tâm sự của anh lính trẻ bỗng gợi nhớ câu thơ về bông súng gắn với tình yêu người lính đồng bằng: Tay em tím chiều bông súng / Đi bên người lính đồng bằng / Mặt hồ mấy mùa hoa rụng / Tình em tròn mãi vầng trăng...

Những đóa hoa dìu dịu nhiều sắc màu dập dềnh trên sóng nước, lấp loáng trong nắng sớm đồng bằng. Hầu như nét riêng độc đáo của các loài hoa thủy sinh này chỉ dành riêng cho vùng sông nước miền Tây Nam bộ. Đó là mùa hoa bưng biền. Tôi đã thưởng thức các món lẩu cá. Lẩu mắm, lẩu thập cẩm ở TP. Cần Thơ, Vị Thanh, ở Cao Lãnh, với đĩa rau và gia vị ăn kèm có đủ mọi thứ hoa thủy sinh hái từ ruộng đồng, kênh rạch. Các vùng ngoại ô Cần Thơ như: Phong Điền, Thốt Nốt, Cờ Đỏ cũng có nhiều quán ăn có đĩa rau và hoa đồng nội hương vị khó quên. Hiểu ra, các loài hoa này không những tôn thêm nét đẹp thiên nhiên, mà con là thứ ẩm thực độc đáo, có thứ được coi như đặc sản hấp dẫn du khách gần xa.

Những mùa hoa thủy sinh xứ bưng biền, “ruộng sình kinh ngập”, không chỉ tôn thêm những nét đẹp quê nhà dân dã cho vùng sông nước, nó còn là thứ ẩm thực độc đáo. Một món ẩm thực đặc sản, hầu như chỉ ở vùng đất Nam bộ người ta mới ưa xài. Đặc sản lẩu mắm Tây Đô thường có nhiều loại hoa như: Bông súng, điên điển, ngó sen, so đũa, lục bình... Hoa điên điển mọc trên vùng ngập lũ. Cái loài hoa này cũng lạ, chỉ mọc hoang rất nhiều ở những vùng đất ngập nước vùng đầu nguồn lũ. Lũ lên cao, cành lại vươn cao nhanh, vượt lên trên mực nước lũ. Rồi điên điển nở rộ hoa cũng vào mùa lũ. Bà con Nam bộ gọi đó là “hoa cứu đói”. Các loại thủy sản mùa lũ đem nấu, xào, canh chua với bông điên điển trở thành món ăn ngon và nhiều dinh dưỡng. Đã có thơ: Vàng rực chùm hoa mùa lũ / Tên loài hoa chân chất quê nhà / Bông điên điển nở kỳ giáp vụ / Vượt lên ngầu đục phù sa / “Hoa cứu đói”- bà con thường gọi thế...

Đúng vậy! Điên điển là “hoa cứu đói”. Lũ dâng tràn, món ăn mùa lũ của người dân vùng là canh chua cá linh nấu với bông điên điển: Canh chua cá linh bông điên điển / Lão nông xởi lởi múc thêm đầy... Cả món lẩu mắm cũng ngon hơn nhờ bông điên điển. Không ít bữa ăn gia đình ở vùng rốn lũ Đồng Tháp Mười suốt 6 tháng mùa lũ là bông điên điển, bông súng, ngó sen, rau bần tía nấu với cá linh, cua, ốc, lươn, chạch… Bây giờ, trong các nhà hàng đặc sản ở các đô thị thường có món lẩu mắm, lẩu thập cẩm, mà các thứ rau ăn kèm toàn là những loài hoa, cỏ hoang dại thu hái từ vùng bưng biền ngập nước. Đồng Tháp Mười nổi tiếng món bông súng mắm kho: Muốn ăn bông súng cá kho / Thì vô Đồng Tháp ăn cho đã thèm.

Việc thu hái hoa vùng ngập nước cũng là một nghề kiếm sống. Có người dân chỉ sống bằng nghề thu hái các loại thực vật thủy sinh, hoa, cỏ giữa bưng biền mà đem lại thu nhập mỗi tháng mấy triệu đồng. Các nhà hàng, quán ăn tại nhiều đô thị ở Nam bộ chế biến các món ăn từ các loài hoa thủy sinh, coi là đặc sản, được khách hàng ưa thích. Thu mua các loài hoa, các loài thực vật thủy sinh đã thành vựa, thành nghề, có thu gom bán sỉ và bán lẻ. Hoa bưng biền, nét riêng độc đáo ấy đã từng gặp, đã thưởng thức, kể cả đã “xài”, thật là khó quên.

Đâu cứ phải hồng, lan, đào, mai, thược dược, mãn đình hồng hay hướng dương, hoa bưng biền vẫn luôn có chỗ đứng tin cậy và ấn tượng sâu lắng trong nỗi nhớ quê nhà. Nó là nét riêng sống động và độc đáo của miệt sông nước Cửu Long Giang. Trên dập dềnh sóng nước, trong xôn xao gió đồng và lấp loáng dưới nắng ấm ban mai, các loài hoa vùng bưng biền thân thương quá đỗi. Giản dị, mộc mạc, không sắc màu rực rỡ. Trừ hoa sen thì hầu như ít loài hoa thủy sinh có hương thơm, chỉ có sắc mà không hương. Nhưng cái vị hơi chát, ngọt hậu, có chút cay cay, đăng đắng trong các món ẩm thực, lại dính chút nhựa nơi đầu ngón tay mỗi khi ngắt, hái thì ấn tượng lắm. Hương đồng cỏ nội thân thương ấy, đi xa ai cũng nhớ về. Hương sắc đồng quê “thiên phú” ấy đã từng gặp thật khó quên.

- Bùi Văn Bồng      

[ Quay lại ]
Các tin khác

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 64,279,404


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.2 secs