Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Về đất Tổ nghe hát Xoan

 22/02/2012
Sau hơn 3 năm tích cực chuẩn bị, hồ sơ di sản “Hát Xoan Phú Thọ” được xây dựng hoàn thiện, đệ trình và đã được Hội nghị lần thứ 6 Ủy ban liên chính phủ của UNESCO quyết định công nhận là “Di sản Văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của nhân loại” vào ngày 24/11/2011. Đây là niềm vui, niềm tự hào của văn hóa Việt Nam đồng thời chúng ta thấy rõ trách nhiệm công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản tiếp tục là nhiệm vụ không hề dễ dàng trong thời gian tới.

Hát Xoan lan tỏa trong cộng đồng

Hát Xoan là loại hình dân ca đặc sắc của người dân Phú Thọ, còn có tên gọi Khúc Môn Đình vì thường được biểu diễn ở đình làng mỗi dịp Tết đến, xuân về. Từ thời Hùng Vương đến nay, nhân dân tại các làng Xoan đất Tổ đã gìn giữ, bảo tồn các giá trị đặc sắc, độc đáo của hát Xoan. Cứ vào mùa xuân, người Văn Lang tổ chức các cuộc hát Xoan để đón chào năm mới, không chỉ để vui chơi, làm cho tinh thần đoàn kết cộng đồng tại các vùng xoan ngày càng bền chặt, mà còn để cầu trời cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng tươi tốt và chúc tụng Vua Hùng.

Trong những năm gần đây, hát Xoan đã được quan tâm nhiều hơn, có sức sống mạnh mẽ và lan tỏa trong cộng đồng. Bà Nguyễn Thị Lịch, 63 tuổi, trùm phường Xoan An Thái- xã Phượng Lâu, TP. Việt Trì khoe, bà có 6 cháu nội, ngoại hát Xoan thành thạo: “Phường Xoan chúng tôi hiện có 4-5 thế hệ. Trẻ nhất là 10 tuổi, già nhất 86 tuổi. Hát Xoan tác động rất tốt đến đời sống của nhân dân”. Bà Lịch là người có nhiều công lao trong quảng bá hát Xoan. Từ truyền dạy ở các lớp học hát, đi hội diễn, biểu diễn trong các dịp lễ hội đến việc tự mở lớp Xoan tại gia và viết lời mới trong các kỳ hội diễn... Trong bà luôn ngầm chảy một tình yêu Xoan đằm thắm, dù câu Xoan có lúc thăng trầm, lắm khi hao hụt...

Theo lời nghệ nhân Lê Xuân Ngũ, 75 tuổi, trùm phường Xoan Phù Đức, âm điệu trong hát Xoan hoàn toàn khác biệt không giống với bất cứ làn điệu dân ca nào, cho nên để hát Xoan đúng, đủ và mượt mà, cần phải có thời gian tập luyện rất công phu. Ông Ngũ hào hứng kể: “Ngày xưa, ông nội tôi cũng là trùm phường Xoan, đến đời ông cụ thân sinh tôi cũng vậy. Bởi thế, hễ phường diễn ở đâu, là ông lại được đi theo làm chân giữ trống, trông quần áo. Cũng vì thế, mà câu Xoan đã “ngấm” dần tự lúc nào không biết rồi trở thành niềm yêu thích. Ở làng Kim Đức bây giờ, nhiều cụ bà, cụ ông và đám thanh niên cũng háo hức học Xoan, với ước mong được đem Xoan đi biểu diễn. CLB hát Xoan Kim Đức (nay là phường Xoan Phù Đức) do ông Ngũ làm Trùm đã truyền dạy hát Xoan cho hàng trăm người yêu thích.

Nhà nghiên cứu văn hoá dân gian Nguyễn Khắc Xương nhận định: “Xoan là một thực thể nghệ thuật đa thành phần với diễn xướng, hội tụ nhiều thành tố dân ca, ca múa dân gian. Chính điều này đã gạt bỏ được tính đơn điệu và lặp lại để tạo nên sức hấp dẫn của Xoan... Điều khác biệt với các dân ca nghi lễ khác là Xoan đã cấy cắm hạt giống ở một số làng xã mà Xoan giữ cửa đình, tạo nên một sự nhân giống, phát triển vào địa phương, đem lại nét Xoan, chất Xoan cho văn hoá địa phương.”

Xoan không chỉ được biết đến trong nước mà còn vươn xa và hội nhập với các nước trong khu vực. Chương trình biểu diễn của Đoàn nghệ thuật hát Xoan Phú Thọ đã thu hút sự chú ý và cổ vũ nhiệt tình của giới nghiên cứu văn hoá dân gian quốc tế và khu vực cùng đông đảo khán giả các nước ghé thăm như Thái Lan, Hàn Quốc... Những giai điệu mượt mà, tươi vui, dí dỏm của Xoan đã chinh phục hàng ngàn khán giả bằng những tràng pháo tay không dứt và để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp trong lòng bạn bè quốc tế.

Ông Cherif Chikhi, Đại sứ Algeria tại Việt Nam cho biết: Hát Xoan của các bạn rất hay, thú vị, lãng mạn và giữ được nguyên bản sắc địa phương. Khi nghe hát, tôi cảm thấy được rất nhiều điều “pha trộn” trong đó, âm nhạc, làn điệu, cách thể hiện, ánh mắt mang đậm chất Việt Nam. Hát Xoan được trình diễn với cả 2 thế hệ, những nghệ nhân già và con cháu của họ, chúng tôi cảm nhận được sự giao hòa giữa các thế hệ. Tôi rất yêu thích những làn điệu cổ. Nếu hỏi tôi điều gì tôi mong muốn nhất khi xem hát Xoan của các bạn, tôi chỉ có thể trả lời: Ước gì tôi hiểu được tiếng Việt, hiểu được lời những bài hát để hiểu sâu hơn về văn hóa của các bạn. Dù vậy, âm nhạc, giai điệu của hát Xoan khiến tôi rất thích.

Xứng đáng với giá trị của nhân loại

Trao đổi về hướng bảo tồn, lưu giữ hát Xoan, ông Hà Kế San, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ cho biết: Duy trì và quảng bá giá trị di sản hát Xoan tới cộng đồng là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, là biện pháp để bảo tồn, gìn giữ, phát huy di sản văn hóa phi vật thể của thế giới có sức lan toả mạnh mẽ và trường tồn cùng thời gian, xứng đáng với vị trí của nó trong nền âm nhạc dân tộc; Kế hoạch trước mắt của tỉnh là đầu tư, duy trì thường xuyên tổ chức hoạt động của 4 phường xoan gốc: Kim Đới, Thét, Phù Đức và An Thái thuộc xã Kim Đức và xã Phượng Lâu, TP. Việt Trì; tổ chức các cuộc liên hoan, giao lưu, hội thi, hội diễn để giới thiệu hát Xoan tới đông đảo quần chúng nhân dân; lập các dự án phát triển du lịch, gắn hát Xoan với các tour, tuyến du lịch về với cội nguồn đất Tổ Hùng Vương...

Ông Phạm Bá Khiêm, Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL Phú Thọ cho biết: Thực hiện chủ trương của tỉnh, Sở đã có một chương trình hành động để bảo tồn và phát huy các giá trị của hát Xoan gồm điền dã và bổ sung tư liệu. Đã tìm được 31 cửa đình thuộc 2 tỉnh Vĩnh Phúc, Phú Thọ (9 huyện) và 18 xã có hát Xoan và đang tiếp tục sưu tầm, kiểm kê. Toàn tỉnh hiện có 4 phường Xoan gốc với 120 người hát và biết hát Xoan. Từ 80-104 tuổi có 30 người, 60-80 tuổi có 38 người, còn lại là dưới 60 tuổi, trong đó có 10 nghệ nhân. Sở đang sản xuất 2 chương trình đĩa CD và VCD giới thiệu hát Xoan Phú Thọ; sưu tầm, xuất bản 1 bộ tư liệu về hát Xoan Phú Thọ...

Từ nay, nghệ thuật hát Xoan, di sản văn hóa của cha ông để lại, được lưu truyền bao đời nay trên quê hương đất Tổ Vua Hùng đã được thế giới vinh danh, công nhận là di sản văn hóa của nhân loại. Đây vừa là niềm vinh dự, tự hào, vừa là trách nhiệm lớn lao của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Phú Thọ và nhân dân cả nước.

 Ngọc Tuấn    

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Vũ điệu trên vách đá (02/2012)
  •  
  • Làm phim về đề tài dân tộc (02/2012)
  •  
  • Cơ hội lớn để phát triển du lịch (02/2012)
  •  
  • Mùa xuân trên đỉnh Đông Trường Sơn (02/2012)
  •  
  • Giữ lại hồn chiêng (02/2012)
  •  
  • Cho chữ nét đẹp ngày Xuân của người Việt (02/2012)
  •  
  • 2 điều ước lớn! (02/2012)
  •  
  • Những người “truyền lửa” cho văn nghệ, thể thao Khmer (02/2012)
  •  
  • Những địa danh rồng tiên trên đất Lào Cai (02/2012)
  •  
  • Mùa hoa bưng biền Nam bộ (02/2012)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 64,280,335


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs