Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Đồng Sơn, vùng đất “tuổi trời”

 20/02/2012

Cụ Hà Thị Noi hơn 101 tuổi vẫn lao động dẻo dai.

Một bên tiếp giáp với huyện Phù Yên của Sơn La, một phía gối đầu lên huyện Đà Bắc của tỉnh Hòa Bình, Đồng Sơn có lẽ là xã xa xôi nhất của huyện miền núi Tân Sơn (Phú Thọ). Từ lâu, người ta vẫn gọi mảnh đất cuối này là thung lũng... tuổi trời. Và không phải không có lí khi vị Chủ tịch xã Hà Trường Ngọt “bật mí” khoe với chúng tôi: “Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam đã xác định được nhiều địa phương có đông số người sống trên trăm tuổi như Mường Lựm (Sơn La), Bình Chuẩn (Nghệ An). Xếp đầu trong số đó là Đồng Sơn (Phú Thọ) chúng tôi...”.

Vùng đất lạ kỳ

Ngồi nói chuyện với chúng tôi ông Hà Trường Ngọt có sự so sánh rất vui rằng, trong toàn huyện, Đồng Sơn thuộc dạng nghèo nhất nhưng không hiểu sao “cái lộc giời” về sự trường thọ của con người nơi đây lại ấn tượng vậy. “Toàn xã chưa đầy 800 hộ dân nhưng đã có tới hàng chục cụ sống trên trăm tuổi. Còn tám mươi tuổi trở xuống thì không nhắc nhé, vì sợ đếm không hết đâu“.

Trời nhập nhoạng tối, sương mù giăng mắc khắp nơi, ông Hà Văn Nẩy, Phó Chủ tịch MTTQ xã Đồng Sơn vẫn nhiệt tình đưa chúng tôi xuống xóm Mít 2, một trong ba xóm có số lượng những người cao niên nhiều nhất. Ông Nẩy bảo, thời tiết ở Đồng Sơn nếu so với các nơi khác thì thật khắc nghiệt. Mùa đông, trong thùng nước đóng thành băng phải cho lên bếp đun cho tan chảy ra mới có thể sử dụng sinh hoạt được. Còn mùa hè thì chưa ở đâu nóng, gió Lào đã quăng quật vào đây ngay từ lúc chớm vào hè. Năm nào cũng một chu kỳ và vòng quay nóng lạnh ấy. Nhưng cũng chính điều đó, tự bao đời nay đã dũa mài cho con người nơi đây một sức đề kháng để chống chọi với thiên nhiên một cách lạ kỳ.

Người đầu tiên chúng tôi vào vấn an là cụ Hà Thị Noi, cụ Noi chính là bác ruột của ông Nẩy. Thật may cho chúng tôi, khi vừa bước lên thềm nhà thì cũng đúng lúc gặp cụ bà 101 tuổi này đang vác cuốc đi làm vườn. Dáng người nhỏ nhắn, mắt đã chân chim, da đã đồi mồi nhưng cụ chưa hề có dấu hiệu của sự chậm chạp. Cụ Noi hay chuyện, tính cởi mở. Khi tôi hỏi, cụ chỉ tủm tỉm bảo rằng, thực ra ở đất này, tuổi như cụ... vẫn chưa được coi là thượng thọ. Khi cái chân chưa mỏi, cái tay, cái đầu chưa mệt thì mình cứ phải đi làm thôi. Đi làm chính là một cách tập thể dục hữu hiệu nhất. Cụ Noi cho biết, trong dòng họ mình rất nhiều người sống đến ngoài 100 tuổi. Chỉ có bố mẹ cụ là chẳng may “mất sớm” ở tuổi 99.

Chân dung những bậc tu tiên

Cụ Noi dù đã trên trăm tuổi, chưa hề bước chân khỏi quê nhà một ngày nhưng cũng đúc kết với tôi rằng, trừ trường hợp gia đình nào có “truyền thống” sống lâu (khoa học vẫn gọi với cái tên gen di truyền) ra thì chi phối sức khỏe và sự trường thọ của con người vẫn là môi trường sống. Môi trường sống thì có nguồn nước, không khí (trong đó cụ Noi có nhắc đến cả “không khí sống giữa con người với nhau” và thức ăn hằng ngày).

Móm mém cười, lão bà tiếp tục câu chuyện dang dở rằng, ngày xưa, mỗi ngày cụ chỉ ăn hai bữa là bữa sáng và bữa tối. Trong đó bữa sáng dứt khoát phải là xôi nếp nương. “Đồng Sơn có nhiều loại nếp lắm, từ nếp đỏ, nếp ruốc, nếp cẩm, nếp nương, gié trắng, hạt dài... Có nhiều loại bây giờ không còn giống nữa đâu. Trước, ta hay được ăn loại nếp đỏ, tức là loại nếp bên ngoài vỏ thì đỏ tươi nhưng bên trong hạt gạo thì lại trắng. Xôi từ trong chõ cho ra nong, trẻ con có khi không bẻ ra được vì dẻo quá”.

Cụ Noi tiết lộ thêm, một trong những cách pha chế để có được món ăn tinh túy nhất của mảnh đất Đồng Sơn là, khi nấu cơm nếp gần chín, người dân nơi đây thường có thói quen bỏ vào nồi những loại lá cây lấy từ rừng về như cây co rich, cây mối rừng, cây nối côi... từ đó tạo ra một loại hương vị dễ chịu. Những tinh túy từ thiên nhiên cũng đã được hòa trộn vào thức ăn của con người.

Khi chúng tôi ngỏ ý thán phục cụ Noi, dù đã sang tuổi hạc từ lâu mà cụ vẫn có thể vác cuốc làm vườn thì cụ chỉ cười bảo: “Ở đây tóc bạc phơ mà vẫn cấy cày được thì nhiều lắm, có riêng gì tôi đâu. Nhìn phía xa xa kia, cái ông Hà Phúc Sinh con trai đầu của ông anh tôi năm nay 90 tuổi rồi mà vẫn vác cày ra bừa ruộng kia kìa”. Chúng tôi xuống sân chào cụ Noi và chúc cụ thượng thọ thêm nhiều năm nữa, ban phúc ban lộc cho con cháu thì cụ cười tít: “Chắt tôi vừa lấy vợ. Nó sắp cho ta thêm một đứa chít nữa rồi. Tôi phải sống để còn bế chít tôi nữa chứ!“

Vừa đi đường, ông Hà Văn Nẩy vừa chia sẻ thêm, ở Đồng Sơn, ngoài môi trường thiên nhiên tạo nên sự trường thọ cho con người, thì một “thế mạnh” rất đặc thù của dân tộc Mường nơi đây là tính cộng đồng. Hầu hết trong các gia đình có các cụ thượng thọ đều chung sống ba, bốn thế hệ, thậm chí là năm thế hệ trong cùng một mái nhà rất thuận hòa, yên ấm. Chưa có một thống kê, ở Đồng Sơn, bậc trưởng lão nào thực sự cao tuổi nhất, nhưng theo như ông Hà Văn Nẩy biết thì, mới năm ngoái, chính ông và Ủy ban xã đã đứng ra lo đám tang cho cụ bà Hà Thị Thẽm. Trong điếu văn, các ông đã xác nhận, cụ đã có 110 cái xuân xanh cùng cõi dương gian.

Tiện đường, ông Nẩy dẫn chúng tôi vào ngôi nhà sàn bên cạnh của gia đình cụ Hà Thị Khăn (năm nay đã 98 tuổi). Trong ngôi nhà sàn nhỏ này, đang có 4 thế hệ cùng chung sống. Vẫn còn rất tỉnh táo, cụ Khăn bảo cụ có 4 chị em, người chị đầu Hà Thị Thăn mãi đến năm 106 tuổi mới mất, hai người anh trai thì... “mất sớm” ở tuổi 92. Hỏi cụ ăn uống gì để có được sức khỏe đến nhường ấy thì cụ chỉ thủng thẳng: “Ta già rồi, một bữa ăn một bát cơm cùng vài miếng thịt nạc hay vài con cá bắt dưới suối lên, còn lại là rau rừng. Ta ăn nhiều rau quen rồi. Ngày xưa đói khổ thì ăn rau cả tháng trời ấy chứ...“

Khi có dịp ngồi và nghe mẹ Việt Nam anh hùng Hà Thị Yên, năm nay đã ngoài 90 tuổi kể chuyện, chúng tôi thấy có một điều rất đáng để ngẫm ngợi rằng, Đồng Sơn gạo trắng nước trong, thiên nhiên vừa ưu ái ban tặng những sản vật quy, vừa rèn dũa, tôi luyện sự đề kháng cho con người qua những đợt gió lạnh mùa đông, nắng rát mùa hè đã rõ. Nhưng một điều cơ bản nữa là sự hòa hợp trong tình cảm ấm cúng của gia đình, cộng đồng dành cho nhau. Cụ Noi, cụ Khăn, mẹ Hà Thị Yên đều là những người phụ nữ mà cả đời chưa làm một điều gì trái với lương tâm của mình. “Cái bụng cứ nghĩ về mọi người, đừng lo ai hơn mình, đừng làm điều ác cho người khác. Khi mình thanh thản, tự nhiên bệnh tật nó cũng tránh mình ra thôi”- mẹ Hà Thị Yên nói với như vậy. Hầu hết người già ở đây ít khi phải đi viện (cá biệt như cụ Hà Thị Noi thì chưa một lần đến bệnh viện, dù là bệnh viện huyện). Có đau nhức thì cứ dùng thuốc nam quanh nhà chữa rồi cũng khỏi.

Bài và ảnh: Văn Hương Khê 

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Bình Phước: Hơn 500 đồng bào và công nhân nghèo được khám chữa bệnh miễn phí (02/2012)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 60,490,460


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs