Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Người duyên nợ với văn hóa Tày

 08/06/2011
Hoàng Thị Cấp, nguyên là Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Hà Giang. Chị sinh ra và lớn lên ở xã Xuân Giang, huyện Bắc Quang (nay là huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang – một vùng quê giàu truyền thống cách mạng và truyền thống văn hóa, nổi tiếng với những làn điệu dân ca của dân tộc Tày: cọi, then...

Bước vào nghề văn chương, chị thử nghiệm thể loại truyện ngắn cho thiếu nhi. Tác phẩm đầu tay “Hoa mơ và đen tuyền” của chị đã đoạt giải C Cuộc thi sáng tác truyện ngắn cho thiếu nhi, do Nhà Xuất bản Kim Đồng và Báo Thiếu niên Tiền phong phát động năm 1994. Tác phẩm đoạt giải đã tiếp thêm nguồn động viên, khuyến khích chị viết tiếp 2 tập truyện ngắn: “Thác Chuột đỏ” và “Những chú khỉ” (NXB Kim Đồng). Chị đã được đồng nghiệp, giới văn nghệ sỹ đánh giá là cây bút trẻ có triển vọng trong làng văn xuôi Việt Nam khi viết về đề tài dân tộc, miền núi.
 
 Ngoài mảng truyện ngắn viết cho thiếu nhi, chị còn dành rất nhiều thời gian và tình cảm cho việc sưu tầm những làn điệu dân ca cổ của dân tộc Tày bởi Bắc Quang quê chị trước đây thường diễn ra các lễ hội: Lồng tồng (Xuống đồng), Khẩu mấu (Cơm mới), Keẻng loảng (Lễ hội Giã cốm), lễ hội rằm tháng Giêng, rằm tháng Bảy... Tại các lễ hội này, những chàng trai, cô gái vừa vui chơi, vừa tìm bạn để hát giao duyên, hát đối đáp bằng thơ hoặc hát theo làn điệu cọi. Là một người con của đồng bào Tày, chị luôn đau đáu làm sao sưu tầm, biên soạn những làn điệu iếu, cọi... đặc sắc của dân tộc mình để nâng những giá trị văn hóa ấy thành kho tàng văn hóa dân tộc. Nếu cứ để mai một dần, thế hệ sau sẽ mất đi một di sản văn hóa vô cùng quý giá. Với những trăn trở ấy, chị đã trở về quê thả hồn với mây trời, gió núi, ăn cơm nếp ở nhà sàn, ngày ngày lên chín bậc thang, đến từng bản làng xa xôi tìm gặp các già làng, trưởng bản, gần gũi các nghệ nhân cao tuổi trong làng để tìm hiểu, sưu tầm, học hỏi các làn điệu iếu, cọi. Hơn ai hết, chị hiểu được ngôn ngữ của dân tộc mình, cảm thụ được cái hay, cái đẹp, cái tinh tế, lối hát ví von mang đậm bản sắc dân ca của dân tộc.
 
 Sau một thời gian dài dày công sưu tầm, nghiên cứu, đến nay, Hoàng Thị Cấp đã sưu tầm được trên 150 bài thơ Tày lời cổ. Chị chia thành các chủ đề chính, lần lượt xuất bản, giới thiệu cùng bạn đọc. Tập thơ Tày đầu tiên có tựa đề “Chồm bióoc mạ” (Ngắm hoa mạ) với 41 bài thơ song ngữ: Tày cổ- Tiếng Việt. Mỗi bài thơ đều biểu đạt một sự việc, một hiện tượng, dù chỉ là một động thái là “chồm” (ngắm, xem) cũng đã đưa người đọc trở về với cội nguồn: Chồm mường (ngắm mường, bản), Chồm lườn mấu (ngắm nhà mới), Chồm nà (ngắm ruộng)... Những bài thơ là những cảm xúc, biểu cảm của chị với cuộc sống đang ngày ngày diễn ra xung quanh, thể hiện tình yêu lao động, yêu thiên nhiên, cỏ cây hoa lá, yêu con người, đồ vật... Và đó cũng chính là nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Tày. Trong bài “Ngắm nước máng”, chị đã nói lên hình ảnh quen thuộc, đời thường của cuộc sống đồng bào Tày khi khách đến chơi nhà, đó là rửa chân: “Đầu máng vẽ Kỳ Lân/ Giữa máng vẽ hình cá/ Giữa máng vẽ đôi hoa thiên lý/ Cạnh máng vẽ cốc chỉ hoa chanh/ Đuôi máng vẽ người chèo mảng qua nước/ Ai ai đến cũng đều được rửa chân...” Lời thơ cổ của chị được thể hiện rất tinh tế, nhẹ nhàng, trong trẻo, thanh thoát, giàu tính hình tượng, đầy chất trữ tình. Đây cũng là tình yêu, sự tâm huyết của chị đối với việc nghiên cứu, bảo tồn những giá trị văn hóa của dân tộc Tày nói riêng, của nền văn hóa các DTTS nói chung.
 
 Hai tập thơ Tày: “Phặt thoòng” (Quấn quýt) và tập hát thơ dành cho tang lễ “Những bài luyện trống trong tang lễ của người Tày Hà Giang” cùng tập truyện ngắn dành cho thiếu nhi “Cửa Đá” vừa xuất bản cho thấy thái độ làm việc nghiêm túc, đam mê và sức sáng tạo không ngừng của chị.
 
 Sau khi rời cương vị Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Hà Giang, chị vẫn miệt mài cùng đồng nghiệp nghiên cứu, sưu tầm những làn điệu ca cổ và viết sách về văn hóa của các dân tộc. Thời gian tới, chị sẽ xuất bản 3 cuốn sách: Văn hóa truyền thống của người Clao; Then cúng lễ của người Tày ở Quang Bình (Hà Giang) và Văn hóa ẩm thực của người Tày ở Xuân Giang (Quang Bình, Hà Giang).

Bài và ảnh: Hà Linh Ngọc

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Bún nước lèo của đồng bào Khmer (06/2011)
  •  
  • Đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng học nghệ thuật (06/2011)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 64,260,134


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs