Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Rơ Châm Tih: Làm sống lại nghề làm nhạc cụ dân tộc

 08/06/2011

Rơ Châm Tih luôn trăn trở truyền nghề và giữ nghề.

Người già ở làng Jút (xã IaDêr, huyện Iagrai, Gia Lai) vẫn còn nhớ như in cậu bé dân tộc Ê-đê Rơ Châm Tih từ thuở ấu thơ đã đam mê những thanh âm phát ra từ ống tre, ống nứa... Ngày ấy, gia đình Rơ Châm Tih nghèo lắm, trong nhà không có cồng, chiêng, cũng không có đàn t‘’rưng, đàn goong hay krong put, nhưng Rơ Châm Tih lại có được sự khéo léo và tài thẩm âm khi chế tác ra những nhạc cụ từ tre, nứa. “Hồi nhỏ, thấy các cụ già trong làng vót những ống tre, ống nứa làm đàn là mình cũng vót theo. Dần dần, mình cũng làm được những loại nhạc cụ đơn giản”, Rơ Châm Tih nhớ lại.

Sinh ra trong một gia đình nghèo, dù không được học qua trường lớp về âm nhạc, nhưng Rơ Châm Tih rất am hiểu về nhạc cụ của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên. Anh cho biết: “Một dàn nhạc của đồng bào Jrai, Băhnar phải có đến 15 nhạc cụ. Trừ nhạc cụ cồng chiêng chế tác bằng đồng phải đi mua, còn các loại nhạc cụ làm bằng tre, nứa, Rơ Châm Tih đều tự làm được”. Từ năng khiếu tự nhiên và những hiểu biết về âm nhạc, nhạc cụ dân tộc, Rơ Châm Tih thường được mời tham gia các cuộc hội diễn nhạc cụ dân tộc từ cấp huyện đến cấp tỉnh. Vì thê, tên tuổi của anh ngày càng được nhiều người biết đến.

Năm 2000, trong một lần Rơ Châm Tih vào TP. Hồ Chí Minh tham gia Hội diễn “Gặp gỡ đất phương Nam”. Sau khi biểu diễn xong, có người hỏi mua lại cây đàn t’rưng của anh với giá 300.000 đồng về làm kỷ niệm, anh đã nảy ra ý tưởng làm những sản phẩm nhạc cụ từ vật liệu sẵn có của địa phương để phục vụ khách có nhu cầu mua làm kỷ niệm. Sau chuyến hội diễn, Tih trở về làng rủ bạn thành lập HTX sản xuất hàng mỹ nghệ Tây Nguyên.

Lúc đầu, mỗi ngày xưởng của Tih chỉ chế tác được hơn 20 đàn t’rưng, loại nhỏ có giá 25.000 đồng/chiếc, loại lớn giá 50-250.000đồng/chiếc. Sản phẩm làm ra đến đâu tiêu thụ hết đến đó. Nhờ vậy, các xã viên trong HTX đều có mức thu nhập từ 1,5-2 triệu đồng/tháng. Chị K’Pã H’mir, xã viên HTX cho biết: “Trước kia, cuộc sống của gia đình mình phụ thuộc vào làm nương, làm rẫy, thu nhập bấp bênh lắm. Từ khi hai vợ chồng vào làm tại HTX này, con cái có cái ăn, cái mặc, cuộc sống của gia đình đổi thay ít nhiều”.

Tiếng lành đồn xa, đơn đặt hàng tới tấp, nhưng xưởng của Tih cũng chưa đảm bảo được, phần vì thiếu nguyên liệu, thiếu người làm “các loại đàn được coi là “tiếng tơ đồng”, vật “tâm linh” của đồng bào các DTTS ở Tây Nguyên không thể làm nhanh, làm ẩu mà phải làm bằng chính sự rung động của bàn tay và tâm hồn người nghệ sĩ” Rơ Châm Tih tâm sự.

Theo Rơ Châm Tih để làm được một cây đàn t’rưng không đơn giản. Tre được mang về phải ngâm bùn dưới ao đến 3 năm mới mang lên để làm đàn. Giờ, việc làm đó được đơn giản hơn. Tre chặt về phải phơi nắng 3 tháng rồi đem luộc, sau đó lại đem sấy trên dàn bếp. Có 3 công đoạn ấy, những đoạn tre thẳng nhất, già và vàng nhất mới được đem làm đàn. Một cây đàn t’rưng làm chỉ trong một ngày là xong nhưng vật liệu để làm nó phải chuẩn bị trước hơn 4 tháng. Để làm được một cây đàn t‘rưng ba giàn có giá bán 1,5 triệu đồng thì, riêng tiền làm vật liệu đã lên đến 500-600 ngàn đồng rồi.

Một điều khiến Rơ Châm Tih muốn khôi phục lại nghề làm nhạc cụ là vì trong ký ức từ thuở bé luôn vang lên tiếng cồng chiêng, tiếng đàn goong, đàn krông put, t’rưng...Rơ Châm Tih cũng từng chứng kiến mỗi dịp lễ tết, trai làng này thể hiện tài làm nhạc cụ, đánh nhạc cụ với trai làng kia trước mặt các cô gái. Nhưng giờ đây, người trẻ không còn cầm dao, không đan gùi, không biết làm nhạc cụ nữa. “Mình muốn tụi trẻ con nhìn thấy anh làm, sẽ có nhiều đứa theo học, yêu mến nghề này và làm theo”.

Trao đổi với chúng tôi về những dự định sắp tới, Tih cho biết: “Mình mới mở lớp “huấn luyện” cho 45 học sinh là người DTTS trên địa bàn. Các học sinh vừa học vừa làm, sau khi tốt nghiệp sẽ ở lại cùng “thầy giáo” làm việc. Một số em còn lại về các làng, bản là những hạt nhân vừa truyền đạt vừa bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa của các loại nhạc cụ cổ truyền trong đời sống cộng đồng các dân tộc...”.

Bài và ảnh: Văn Thông - Quang Thái

[ Quay lại ]
Các tin khác

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 61,438,267


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.2 secs