Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Dây Brăt Bung

 08/06/2011

Động tác quăng tròng bắt voi.

Dân tộc Mnông có nghề săn bắt và thuần dưỡng voi rừng nổi tiếng. Đồng bào đã sáng tạo ra nhiều giá trị văn hóa vật chất và tinh thần liên quan đến nghề mưu sinh đặc biệt này. Bộ dụng cụ săn bắt và thuần dưỡng voi rừng là vật dụng quý giá của các gru- thợ săn. Nếu tính đầy đủ, người Mnông có đến 17 dụng cụ khác nhau, nhưng quan trọng nhất là dây buộc voi bằng da trâu (brăt bung).

Các dụng cụ đều được phối hợp sử dụng một cách nhịp nhàng, ăn ý, hỗ trợ nhau tạo ra hiệu quả cao cho người thợ săn. Trong bộ dụng cụ ấy, dây brăt bung là quan trọng nhất, được chuẩn bị rất kỳ công, thường là vài năm trước khi được sử dụng để săn bắt voi rừng. Mỗi khi “ăn trâu” trong các lễ hội lớn như lễ cưới, lễ mừng mùa, lễ mừng nhà mới..., người Mnông để dành lại bộ da trâu. Sau khi phơi khô vài nắng, người ta dùng con dao thật bén để cắt vòng quanh miếng da trâu, biến nó thành một sợi dây dài từ 50 đến 80m. Sợi dây da trâu được căng ra cho thẳng và se xoay về một bên theo chiều tay phải. Khi da trâu đã được se tròn, người ta kéo căng ra phơi nắng cho thật khô rồi để dành. Đợi đến khi nào tích luỹ đủ được từ 3-4 sợi, người ta sẽ se chung thành một sợi thật chắc chắn.

Sợi dây da trâu dùng để buộc voi nhà vào gốc cây trong quá trình chăn giữ. Về sau, để đảm bảo hơn, đồng bào thay dây da trâu bằng dây xích sắt dài cả chục mét để buộc voi. Voi chỉ quẩn quanh gốc cây ăn lá tre, cỏ cây, chuối rừng. Tuy nhiên, khi đi săn voi, đồng bào không mang theo sợi dây xích mà chỉ mang vài cuộn dây da trâu. Lúc vào rừng săn voi, sợi dây được khoanh tròn đặt trên lưng voi nhà, ngay sau lưng thợ săn voi. Cuộn dây được nối với dây tròng dùng để bắt voi con. Khi phát hiện voi rừng, nài voi nằm sát xuống lưng voi, tay nắm chắc dây chằng, nhanh chóng tiếp cận đàn voi. Các con voi rừng to chạy loạn, voi con chạy theo không kịp nên bị lạc đàn, bị voi thợ chặn lại. Ngay lúc ấy, thợ săn nhanh tay quăng dây brăt bung xuống đất, chờ khi nào voi con đạp chân sau vào vòng dây bung thì giật mạnh, voi con sẽ bị buộc chặt nơi chân sau. Nhờ sợi dây dài nên voi rừng càng chạy càng bị vướng và tự trói mình vào những gốc cây sau khi bị đuổi bắt kiệt sức. Voi con vừa bắt được cánh thợ săn tóm được dẫn về làng để thuần dưỡng.

Dụng cụ săn bắt voi là tài sản qúy giá của mỗi gia đình, được cất giữ cẩn thận và luôn tu bổ, sắm sửa thêm sau mỗi mùa săn voi. Đồng bào Mnông thường tiến hành các lễ nghi cúng các công cụ mỗi khi sử dụng để cầu mong sự phù hộ của thần linh trong chinh phục các con voi hoang dã. Ngày nay, nghề săn voi rừng không còn nữa, đồng bào chỉ sản xuất và sử dụng những công cụ chăn nuôi, thuần dưỡng voi nhà. Dây bắt voi và những dụng cụ khác nói lên chứng tích, kể lại câu chuyện của các gru săn voi một đời gắn bó với rừng thiêng, làm nên những huyền thoại, truyền thuyết Tây Nguyên. Những chủ voi ở Buôn Đôn đều sở hữu bộ dụng cụ thể hiện nghề săn bắt voi “cha truyền con nối”. Ama Kông, vua săn voi nổi tiếng khi rời bỏ nghề cũng đã trao lại bộ dụng cụ săn bắt voi rừng cho con trai là Khăm Phết (Lào). Người con trai này đã trưng bày nó tại nơi trang trọng nhất của gia đình như kỷ vật và hiện vật bảo tàng về “vua voi” Ama Kông, trong đó cuộn dây brăt bung là bảo vật gia đình được ông và khách quan tâm nhiều nhất.

Trong những năm gần đây, các bảo tàng lớn trong nước như Bảo tàng Dân tộc học, Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam và Bảo tàng Đăk Lăk, cũng như một số khu du lịch ở Buôn Đôn cũng mua lại bộ dụng cụ săn bắt voi, trong đó có bộ dây da trâu quý hiếm để trưng bày, giới thiệu khách tham quan tìm hiểu về nghề săn bắt và thuần dưỡng voi rừng.

Bài và ảnh: Tấn Vịnh 

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Phát triển du lịch cộng đồng: Cần làm mới mình (06/2011)
  •  
  • Rơ Châm Tih: Làm sống lại nghề làm nhạc cụ dân tộc (06/2011)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 61,468,364


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs