Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Một số nghi lễ độc đáo của người Mảng

 25/03/2011
Tục xăm cằm: Tục xăm cằm là một trong những nét văn hoá cổ xưa và đặc sắc, là nghi thức không thể thiếu của dân tộc Mảng. Hình xăm trên cằm mỗi người không chỉ thể hiện cho sự trưởng thành của người đó mà còn thể hiện tâm linh, biểu tượng sức mạnh của đấng tối cao, cầu mong sự che chở, giúp đỡ cho con người chống lại những rủi ro của thiên nhiên và cầu mong về một đức tính hiền dịu, đảm đang của mỗi người.

Trong quan niệm của người Mảng, xăm cằm không chỉ nhắc nhở đến bổn phận của người vợ, người chồng mà còn là sự thiêng liêng, tôn kính. Nếu ai không xăm cằm ngoài việc không khẳng định được sự trưởng thành của mình mà khi chết sẽ không qua được cổng trời. Người không có hình xăm khi chết hồn sẽ không được nhập vào cùng dòng họ mà phải đi lang thang. Người không có hình xăm, nếu muốn vào cổng trời sẽ phải chịu hình phạt. Hồn phải đeo một cái cối giã gạo to, quai được làm bằng một con rắn hổ mang đeo quanh cổ và phải đi qua cây cầu nhỏ làm bằng một cây gỗ bắc qua khe sâu không có tay vịn… Bởi lý do trên, thanh niên Mảng khi đến tuổi trưởng thành đều được người già hay bố mẹ tổ chức xăm cằm. Tuy nhiên do quá trình sống rải rác xen lẫn với các dân tộc khác, văn hoá của người Mảng ít nhiều mai một theo thời gian, tục xăm cằm của người Mảng không còn được duy trì và đến nay đã mất hẳn.

Tục xăm cằm của người Mảng bắt nguồn từ truyền thuyết xa xưa của dân tộc mình. Ngày xưa, khi bộ tộc người Mảng còn ở vùng phương Bắc, có đôi vợ chồng trẻ dân tộc Mảng sống với nhau rất hạnh phúc. Hàng ngày họ vừa làm việc vừa ca hát nhảy múa, khiến chim muông cũng ríu rít kéo đến ngắm nhìn đôi vợ chồng hợp tính, hợp nết, lại yêu nhau thắm thiết. Nhưng sau khi sinh đứa con đầu lòng, chị vợ như biến thành người đàn bà khác, trở nên cay độc, luôn miệng mắng nhiếc chồng. Đã thế, chị ta lại lười nhác, tham ăn, bao nhiêu công việc đổ hết lên vai chồng. Mỗi lần lên nương về, trông thấy nhà cửa ngập ngụa, bếp núc lạnh lẽo, anh chồng buồn lắm. Nhiều lần anh góp ý với vợ, song vợ vẫn chứng nào tật ấy. Buồn chán, anh tìm đến hòn đá có tên Xôm Bai rồi ngồi khóc. Đang lúc buồn bã, thì vị thần coi sóc hạnh phúc tên là Trừ Giảng hiện lên bảo: “Ngươi về lấy lá xanh cắm ở hiên nhà, rồi dùng kim chỉ khâu mồm vợ lại, vợ ngươi sẽ chăm chỉ, hết tham ăn và không chửi bới nữa”.

Anh chồng nghe lời vị thần, lấy lá xanh cắm ở hiên nhà. Nhưng việc dùng chỉ khâu mồm vợ thì anh không nỡ làm. Thế là, anh dùng gai nhọn chọc quanh miệng vợ, rồi lấy nhựa chàm bôi vào. Nhựa chàm ngấm vào vết gai châm, tạo nên những vệt màu đen như chỉ khâu. Không ngờ, ngay lập tức người vợ thay tính đổi nết, lại hiền thục, chăm làm, yêu thương chồng như ngày xưa. Từ đó, vào những ngày đẹp trong tháng 10 âm lịch hàng năm, người Mảng mời thầy mo đến nhà, mổ gà cúng thần rừng, thần núi, rồi tiến hành làm lễ xăm cằm cho con cái khi đã đủ 12 tuổi thể hiện sự trưởng thành và tính tâm linh rõ rệt.

Tuy đến nay không còn được duy trì song xăm mặt vẫn là một tục lệ độc đáo của người Mảng, một trong số vài dân tộc ít người ở Việt Nam. Để bảo tồn, giữ gìn và phát huy nét văn hoá đặc sắc của dân tộc Mảng, mới đây tại xã Bum Nưa, huyện Mường Tè, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu phối hợp với huyện đã tổ chức phục dựng lại phong tục này.

Lễ cúng cơm mới:

Cũng như một số dân tộc thiểu số khác trong vùng Tây Bắc, vào mỗi mùa thu hoạch lúa, người Mảng thường tổ chức lễ cúng cơm mới. Lễ cúng cơm mới có thể tiến hành khi vừa thu hoạch hoặc đã thu hoạch xong lúa trên nương. Đồng bào coi việc cúng cơm mới của những nương lúa thu hoạch vụ đầu có ý nghĩa quan trọng, liên quan đến sản xuất, thu hoạch của những vụ tiếp theo. Nét độc đáo trong lễ cúng cơm mới của người Mảng là do phụ nữ đứng ra chủ trì, người nhà và anh em họ hàng của người phụ nữ cùng tham gia, riêng người chồng lại không được tham gia. Chủ cúng lễ có vai trò của Mẹ lúa (Ma lẳm) phải là người phụ nữ có tuổi, thường là mẹ chồng. Nếu mẹ chồng mất thì người con dâu lớn gánh vác trách nhiệm của Mẹ lúa và thực hành nghi lễ từ đầu đến cuối.

Để tiến hành lễ cúng cơm mới, người phụ nữ (Ma lẳm) lấy một ít thóc lúa mới gặt trên nương đem về phơi khô rồi giã thành gạo, đồ chín thành xôi, mổ một con gà to đem luộc chín, nhà có điều kiện thì mổ thêm lợn. Mâm cúng đặt trước cây cột chính trong nhà, đồ cúng gồm một bát xôi mới, một con gà luộc hoặc thêm đĩa thịt lợn, một hũ rượu cần và một số món ăn từ rau, củ, quả. Trong mâm cúng cơm mới, người Mảng cố gắng săn bắn hoặc đánh bắt để có thêm một món cá hoặc thịt thú rừng. Khi đồ cúng đã được chuẩn bị xong, chủ cúng (Ma lẳm) đứng trước bàn thờ hướng về mâm cúng và cây cột thờ, chắp tay trước ngực, mắt nhắm hờ, miệng đọc bài cúng. Bài cúng có đại ý mời ông bà tổ tiên, họ hàng về cùng con cháu ăn mừng bữa cơm gạo mới, cầu xin ma tổ tiên, ma nhà giúp cho gia đình năm sau trồng lúa được nhiều, mọi người khoẻ mạnh, no đủ.

Nghi lễ tiến hành xong, mọi người cùng vui vẻ ăn uống và ca hát.

Lễ cúng cơm mới của người Mảng tuy tổ chức ở từng gia đình, nhưng lại mang tính sinh hoạt cộng đồng truyền thống. Trước đây, người Mảng chưa có tập tục ăn tết Nguyên đán thì dịp cúng cơm mới hàng năm được coi là những ngày tết vui nhất của người Mảng trong năm.

Nghĩa Tân

[ Quay lại ]
Các tin khác

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 61,454,598


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.2 secs