Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Dân tộc Mảng

 28/03/2011

Dân tộc Mảng còn có tên gọi là Mảng Ư, Xá Lá vàng. Theo số liệu thống kê năm 2009, người Mảng có 3.700 nhân khẩu, là một trong mười dân tộc có số dân dưới 1 vạn người trong cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam. Ngôn ngữ của dân tộc Mảng thuộc nhóm Môn - Khmer.

Người Mảng cư trú ở những địa bàn xa xôi, hẻo lánh, ít giao tiếp với cộng đồng xã hội. Trong quá trình thiên di và phát triển, dân tộc Mảng đã hình thành một nền văn hóa lâu đời và phong phú. Tuy sống xen kẽ với một số dân tộc khác nhưng người Mảng vẫn giữ được phong tục tập quán, những nét truyền thống của dân tộc mình. Người Mảng sống chủ yếu tại 22 bản, 8 xã thuộc 2 huyện vùng cao là Mường Tè, Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu và các huyện Phong Thổ, Mường Lay, tỉnh Lai Châu cũ (nay thuộc tỉnh Điện Biên). Xưa kia, người Mảng cư trú theo dòng họ, mỗi dòng họ sinh sống trong phạm vi riêng biệt thành từng “Muy” (làng, bản). Mỗi làng có Trưởng bản trông coi việc thu thuế, tạp dịch. Trong bản thường có một dòng họ lớn, các trưởng họ cùng với Hội đồng già làng điều hành mọi hoạt động xã hội, tôn giáo theo tập quán. Người Mảng có 5 họ chính, mỗi họ lấy một con vật làm vật tổ để thờ cúng.

Người Mảng thờ thần mặt trời, xem mặt trời như đấng sáng tạo tối cao của họ. Truyền thuyết của người Mảng cũng có hình tượng con người sinh ra từ quả bầu. Đây là một hình ảnh thường thấy trong truyền thuyết của nhiều dân tộc ở Việt Nam. Người Mảng quan niệm vũ trụ có bốn tầng: Trên trời là thế giới thần linh sáng tạo, mặt đất là thế giới của người và các loại ma, dưới mặt đất là thế giới của người lùn xấu xí và dưới nước là thế giới của thuồng luồng. Người Mảng tin có nhiều ma, trong đó ma nhà có vị trí đặc biệt quan trọng. Ma nhà được cúng vào dịp tết hoặc khi trong nhà có người đau ốm. Bên cạnh đó họ cũng thờ ma Đẳm, tức tổ tiên, dòng họ.

Trai gái người Mảng được tự do yêu đương, lựa chọn bạn đời và kết hôn. Nhà trai chủ động cưới hỏi cho con. Lúc đưa dâu, người Mảng có tục đánh nhau giả giữa họ nhà trai và nhà gái để giành cô dâu.

Đặc trưng văn hoá lâu đời và đặc sắc của người Mảng là tục xăm cằm. Ngoài ra còn có lễ thành đinh, lễ cúng cơm mới và các làn điệu dân ca rất đặc trưng. Mặc dù ít nhiều chịu ảnh hưởng của người Thái, người Hà Nhì, song dân tộc Mảng vẫn giữ được những đặc trưng văn hóa mang bản sắc riêng của dân tộc mình. Trước đây, người Mảng là cư dân “ăn nương”, sinh sống bằng nghề làm nương rẫy, theo lối sống du canh du cư với kĩ thuật canh tác lạc hậu, năng suất thấp, đời sống bấp bênh, thiếu ăn quanh năm, lúa ngô là nguồn lương thực chính. Phương thức canh tác của đồng bào còn lạc hậu, công cụ sản xuất rất thô sơ như: rìu, dao, gậy chọc lỗ…

Hiện nay, ở một số nơi, người Mảng đã biết làm nương cuốc, làm ruộng bậc thang giống người Thái, người Hà Nhì nên năng suất ổn định hơn. Chăn nuôi và nghề thủ công chưa phát triển. Hái lượm và săn bắt quanh năm là chủ yếu. Người Mảng nuôi lợn, gà, chủ yếu dùng tế trong các dịp nghi lễ tín ngưỡng, còn trâu, bò, ngựa, dê được nuôi không đáng kể. Nghề thủ công tiêu biểu nhất là đan lát, sản phẩm thường là cót, bem, gùi… để dùng hoặc bán và đổi lấy gạo, vải vóc với các dân tộc khác.

Y phục truyền thống của người Mảng vẫn được gìn giữ, mặc dù đã có nhiều người mặc giống người Thái, người Kinh. Nữ mặc váy dài, áo ngắn xẻ ngực. Nét độc đáo trong y phục phụ nữ Mảng là tấm choàng quấn quanh thân được cắt may bằng vải thô mầu trắng, ở giữa có trang trí hoa văn và thêu hàng chỉ đỏ. Đầu để trần, tóc buộc thành chỏm bằng dây có tua rua rất đẹp, chân quấn xà cạp. Nam mặc quần, áo xẻ ngực, đầu để trần, tóc buộc thành chỏm trên đầu cũng bằng dây có tua khá đẹp. Tập tục cũ có xăm mình với con trai, con gái từ 12 tuổi, sau đó mới được công nhận là thành viên của cộng đồng.

Tang lễ của người Mảng gồm nhiều nghi lễ cổ rất phức tạp, từ khâm liệm cho đến khi chôn cất, ngày xưa quan tài chủ yếu là dùng vỏ cây hoặc tre ghép. Sau này người ta dùng thân cây to khoét rỗng hay dùng hòm và ván gỗ. Mặc dù nhà ở của người Mảng rất tạm bợ, nhưng từ khâu chọn đất san nền, dựng cột cho đến lợp mái đều phải có thầy bói xem ngày giờ rồi mới tiến hành dựng nhà; lễ mừng nhà mới là ngày vui của cả bản. Lễ này gồm nhiều đặc trưng nghi lễ thể hiện rõ đặc trưng tộc người.

Ngoài tết nguyên đán, người Mảng còn ăn tết cơm mới sau vụ gặt tháng 10 âm lịch. Hàng năm dân bản còn cúng ma bản và ma nhà để cầu yên. Đặc biệt ở họ còn tồn tại hàng loạt nghi lễ liên quan đến nông nghiệp. Lễ gieo nương; cúng hồn lúa, mẹ lúa; cúng sau vụ thu hoạch… Vào dịp lễ Tết, trẻ em trong bản thường chơi đánh cầu lông gà, thanh niên nam nữ thì chơi ném còn.

Làn điệu dân ca “Xoỏng” được nhiều người biết và ưa thích. Các truyện dã sử, chuyện kể về lịch sử dân tộc thường được người già kể say sưa.

Thái Hà

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Tỉnh Phú Yên (03/2011)
  •  
  • Thực hiện công tác dân tộc ở tỉnh Phú Yên (03/2011)
  •  
  • Một số nghi lễ độc đáo của người Mảng (03/2011)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 59,898,247


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs