Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
 30/11/2010
Một số nghi lễ... của người Chu Ru

gười Chu Ru hàng năm tổ chức khá nhiều lễ cúng tập thể bởi tín ngưỡng của họ luôn tin rằng có rất nhiều vị thần ở gần con người và có ảnh hưởng tới đời sống, sinh hoạt, sản xuất của cộng đồng.

Do người Chu Ru sống chủ yếu ở vùng thấp và chuyên canh lúa nước nên việc cúng thần Mương Nước (Rơ Bông) được diễn ra ngay sau khi bắt đầu vào thời vụ làm đất. Một đường mương dài dẫn nước vào ruộng của nhà nào thì các nhà ấy cùng chung nhau sắm lễ cúng thần. Lễ vật cúng thần Rơ Bông chỉ đơn giản gồm một ché rượu cần, một con gà luộc, một con cá nướng, một đĩa cơm trắng đặt ở đầu mương dẫn nước vào ruộng. Sau khi cúng xong, chủ lễ bẻ đầu gà, đầu cá, vắt một nắm cơm nhỏ cùng một ly rượu đổ xuống mương. Số thịt, cá, cơm, rượu còn lại, các chủ nhà cùng bày ra ăn uống tại chỗ cúng chứ không đem về nhà.

Lễ cúng thần Lúa (Mơ Nhum) được người Chu Ru tổ chức khi ruộng đã được cày bừa xong. Lễ này được cúng tập thể trên những thửa ruộng liền nhau. Đồ cúng gồm một đĩa xôi dẻo, một miếng thịt heo luộc và 3 quả trứng luộc. Sau khi cúng xong, đồ lễ cũng được bà con ăn ngay tại bờ ruộng.

Lễ cúng mừng Lúa mới được diễn ra sau khi thu hoạch mùa màng. Lễ này được tổ chức khá linh đình, theo cụm 5-7 hộ. Tuỳ theo sản lượng thu hoạch lúa của từng nhà mà các gia đình tự giác đóng góp nhiều hay ít để có tiền mua lễ vật. Lễ cúng thần Lúa được tổ chức vào tháng 3 âm lịch. Ngày cúng thần cũng là lúc các cô gái trình cho buôn làng các loại bánh ngon như bánh tét, bánh ống, bánh dầy… Có thể coi hình thức này như là để ra mắt buôn làng của các cô gái đến tuổi cập kê. Vị trí cúng lễ thường là gốc cây cổ thụ trong làng, nơi mà người dân tin rằng Thần Lúa thường đến đó nghỉ ngơi.

Trong các lễ cúng thần của người Chu Ru, đáng chú ý nhất là lễ cúng thần Bơ Mung ( tức thần Đập nước-thần của các vị thần cai quản về nước). Đây là nghi lễ lớn nhất của người Chu Ru, thường được tổ chức vào tháng 2 âm lịch. Mỗi khu vực dân cư của người Chu Ru đều có một nơi dành riêng để cúng thần Bơ Mung. Lễ cúng thần Đập nước được tổ chức vào thời điểm gieo hạt đã xong, chuẩn bị đưa nước vào ruộng. Cả buôn cùng góp của để mua lễ vật nhưng ít nhất cũng phải giết một con dê và một con ngựa để tế thần. Theo tục truyền, thần Bơ Mung rất thích ăn thịt dê và cưỡi ngựa đi dạo. Con ngựa cúng thần được thắng yên cương và phủ lễ phục.

ở các buôn của người Chu Ru đều có một cây cổ thụ ở đầu, giữa hoặc cuối buôn. Hàng năm, dân làng phải cúng cây cổ thụ ấy vì đồng bào quan niệm đó là nơi trú ngụ của một vị thần có nhiều quyền phép (gọi là Yang Wer). Lễ cúng Yang Wer phải có rượu cần, thịt luộc, cá nướng, cơm dẻo, cháo gạo thơm và các hình nộm như: đầu voi, đầu ngựa, đầu heo… làm bằng rơm hoặc củ chuối đưa đến gốc cây cúng. Cúng xong đồng bào đặt một phần đồ cúng lên võng rồi theo đường chính khiêng đến một nơi cách gốc cây Yang Wer chừng 100m, rồi từ từ hạ võng xuống, bày đồ ăn ra đường với ngụ ý tiễn thần đi chơi. Sau đó, tất cả mọi người tham gia hành lễ trở lại gốc cây cùng ăn uống vui vẻ ngay tại đó, no say thì nổi cồng chiêng nhảy múa cho tới tối. Trước khi ra về, mỗi gia đình hái một nhánh cây cắm trước nhà. Cả làng kiêng cữ trong 15 ngày, không được ai ra vào làng.

Trong các lễ cúng, người Chu Ru không đốt hương như một số dân tộc khác mà chỉ đốt lên đống lửa. Khi nào lửa tàn cũng có nghĩa là thần linh đã ăn xong. Lúc ấy, mọi người mới dọn thức ăn xuống cùng ăn.

Tục “bắt chồng” và Lễ cưới của người Chu ru

Dân tộc Chu Ru theo chế độ mẫu hệ nên con gái phải đi hỏi chồng với chi phí khá tốn kém. Gồm các lễ vật mang sang nhà trai chi phí để làm tiệc chiêu đãi khách khứa, thân tộc trong đám ăn hỏi, đám cưới của hai bên gia đình. Vì vậy người Chu Ru có tục “bắt chồng” độc đáo. Ngày xưa, con gái Chu ru không có tiền để “bắt chồng” thì chỉ cần tự dệt 3 chiếc khăn thổ cẩm màu trắng, hồng, chàm sẫm, độ rộng 80cm, dài khoảng 3m để mang sang nhà trai dạm hỏi. Chọn một “đêm thiêng”, cô gái cùng khoảng 10 người trong thân tộc lặng lẽ mang lễ sang nhà trai. Cuộc nói chuyện giữa hai nhà kéo dài trong cả tiếng đồng hồ. Nếu nhà trai không đồng ý thì cũng phải có cách từ chối sao cho lịch sự với nhà gái. Tuy nhiên, hầu như các đám “bắt chồng” đều thành công bởi trước đó, đôi trai gái đã yêu thương nhau tha thiết nhưng vì nhà gái nghèo không có tiền đi của cưới cho nhà trai nên đành chọn cách “bắt chồng”. Khi nhà trai đồng ý thì gọi người con trai ra hỏi ý kiến lần cuối. Nếu chàng trai ưng thuận lấy cô gái thì ngay lúc đó, cô gái sẽ dâng khăn cho chàng trai. Chàng trai nhận khăn xong thì bỏ xuống bàn thờ chờ ý kiến của cha mẹ đôi bên. Chủ nhà trai tuyên bố: “Kể từ giờ phút này, cô gái là con dâu của gia đình”. Đại diện nhà gái cũng chấp thuận chàng trai là rể thì tiến hành ngay lễ hợp hôn. Cô dâu và chú rể được đứng kề nhau. Ông cậu ruột của cô dâu trùm chiếc khăn trắng lên đầu hai người. Cha chú rể đưa cho con một cây liềm với dụng ý để chém ma tà cản trở rồi cả hai bước vào phòng chú rể. Cô gái và chàng trai cứ ngồi trong đó đợi người lớn bàn tính chuyện tương lai. Đến khoảng 1-2h sáng thì nhà gái xin đưa chú rể cùng cô dâu qua nhà mình ngay trong đêm. Đêm đó được coi là “đêm thiêng”, đôi vợ chồng trẻ sẽ ghi nhớ suốt đời. Vợ chồng chỉ ở nhà gái từ đêm đó đến gần tối hôm sau thì trở lại nhà trai. Trong một tuần lễ ở nhà chồng, ngoài việc trổ tài nội trợ và làm các công việc nặng nhọc khác, cô dâu còn phải bỏ tiền túi tự sắm sửa một số đồ dùng cần thiết cho chồng. Đến ngày thứ 8 hoặc thứ 10 thì nhà gái mới đem lễ vật đủ để làm 5-7 mâm cỗ cho nhà trai để đãi thân tộc, họ hàng. Từ đây, cha mẹ hai bên mới chính thức kết nghĩa sui gia. Tàn cuộc vui thì nhà gái đưa các con về ở bên nhà nhà mình.

Đối với những gia đình nhà gái có điều kiện kinh tế, đến tuổi trưởng thành, khi thích một chàng trai nào đó, cô gái chủ động về báo cho gia đình và dòng họ biết. Gia đình sẽ đến nhà trai dạm hỏi và chấp nhận sự thách cưới của nhà trai. Nếu hai dòng họ đồng ý cuộc hôn nhân, cô gái sẽ đến đeo nhẫn cho người con trai. Chiễc nhẫn đó do người con gái đặt làm. Trường hợp chàng trai không thích, ngày hôm sau có thể tháo nhẫn trả lại cho gia đình nhà gái. Nhưng 7 ngày sau, cô gái lại tiếp tục đến đeo nhẫn cho người con trai. Việc này lặp đi lặp lại cho đến khi nào người con trai chấp nhận thì đám cưới sẽ được diễn ra. Ngày cưới, chàng trai và cô gái lại làm thủ tục đổi và đeo nhẫn cho nhau. Sau đám cưới 7 ngày, cô dâu cởi nhẫn trao cho mẹ chồng cất giữ, nhẫn của chú rể do mẹ vợ cất giữ. Nếu cuộc sống vợ chồng không hợp, ai đề nghị ly hôn trước người đó phải đền 1 con trâu đực từ 3 tuổi trở lên. Trường hợp người vợ hoặc chồng ngoại tình thì người đó phải đền 3 con trâu. Con cái càng đông thì số trâu phải đền sẽ tăng theo cấp số nhân, nhà nghèo thì ít nhất cũng phải đền một con lợn.

Ngày nay, tuy người Chu Ru vẫn sống và làm việc theo pháp luật nhưng bên cạnh đó vẫn bảo lưu những tập tục rất riêng của mình. Điều này làm nên một nét văn hoá độc đáo của dân tộc thiểu số có số dân không còn nhiều hiện đang cư ngụ tại tỉnh Lâm Đồng của nước ta.

Hoàng Thu

[ Quay lại ]

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 61,899,108


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.2 secs