Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
 01/06/2011
Thị trưởng Trần Văn Lai với địa danh Ba Đình và tên phố của Hà Nội


Với một nhiệm kỳ thị trưởng vỏn vẹn ba chục ngày (từ 20/7 đến 19/8/1945), vị đốc lý người Việt đầu tiên của Hà Nội-bác sĩ Trần Văn Lai đã thay tên hầu hết các con đường, vườn hoa ở thủ đô, xoá bỏ “dấu nô lệ”, để Hà Nội là một thành phố hoàn toàn Việt Nam.

Trân trọng lắng nghe báo giới

Ông Trần Văn Lai sinh ra trong một gia đình làm nghề khảm trai, cha là Trần Văn Phương. ông theo học ngành y và trở thành bác sĩ có tên tuổi, làm việc tại Nhà thương Phủ Doãn (nay là bệnh viện Việt-Đức). Năm 1938, ông được bầu vào Viện Dân biểu, nhưng lại từ chức ngay vì thấy vai trò bù nhìn của chức nghị viên đó. Cũng năm này, ông theo một phái bộ nghiên cứu khí hậu Phi Châu và lập bản nghiên cứu xem người Đông Dương có thể thích hợp với khí hậu bên đó không. Mục đích của thực dân Pháp là di dân Đông Dương sang các thuộc địa của chúng ở Châu Phi. Tuy nhiên, nghiên cứu của bác sĩ Trần Văn Lai cho thấy người Đông Dương không thể chịu nổi khí hậu khô, nóng ở đây, vì thế ông kiên quyết phản đối chương trình di dân ấy, khiến người Pháp không hài lòng... Ngày 27/10/1943, ông bị thực dân Pháp bắt, giam giữ tại nhà tù Sơn La. Đến đầu 1945, khi Nhật đảo chính Pháp, ông mới được trả tự do và được mời ra giữ chức Đốc lý Hà Nội (tương đương với chức thị trưởng). Nhận nhiệm kỳ từ 20/7 và kết thúc khi Cách mạng Tháng Tám bùng nổ, Trần Văn Lai là thị trưởng người Việt đầu tiên và duy nhất của Hà Nội.

Trong những bài phát biểu đầu tiên của mình, ông đã bày tỏ mong muốn quần chúng lao động: Đừng chia đảng phái, giai cấp để chẳng bao lâu Hà Nội yêu quý của chúng ta sẽ to, đẹp mạnh, giàu như kinh đô các đại cường quốc. Tại buổi nói chuyện đầu tiên với các nhà báo, Trần Văn Lai nói: “Sau Hoàng Diệu, ngày nay thành phố Hà Nội mới lại trở về tay người Việt Nam, tôi ước mong được dân phố cộng tác với tôi để mở mang cho Hà Nội to và đẹp hơn bây giờ nhiều”.

ông chú ý tới việc lắng nghe ý kiến đóng góp của quần chúng và sử dụng báo chí như một công cụ hữu ích như chính ông nói trên tờ Tin Mới (số thứ bảy năm 1945): “Trong một tuần lễ, tôi chia thời giờ để tiếp đại biểu các giới, trưng cầu ý kiến. Ngày thứ hai, tôi hội kiến với các nhân viên Toà Đốc lý. Ngày thứ ba với các ông phố trưởng. Một ngày khác với các nhà kỹ nghệ và thương mại. Và tôi muốn sáng thứ sáu hằng tuần là buổi hội kiến giữa tôi với các nhà báo”. Chính nhờ việc tiếp xúc rộng rãi và thu nhận ý kiến của quần chúng mà những công việc của Toà Đốc lý đã thu được nhiều kết quả.

Một tầm nhìn xa cho Hà Nội

Một trong những việc đầu tiên sau khi lên nhậm chức là ông Trần Văn Lai cho kéo đổ bức tượng toàn quyền Paul Bert trước cửa Toà Thị chính. Tượng đầm xoè ở vườn hoa Cửa Nam, tượng Sĩ, nông, công, thương ở vườn hoa Canh Nông (là bức tượng thực dân Pháp dựng để kỷ niệm cuộc Đại chiến thế giới lần thứ nhất 1914-1918)... Tất tật đều bị kéo đổ, chỉ trừ tượng hai nhà khoa học Yersin và Pasteur. ông cũng đổi một loạt tên đường mang tên thực dân thành những tên đường mang tên những danh nhân người Việt. Những đại lộ đẹp nhất Hà thành như Briére de L’isle trở thành Hùng Vương, Carnot thành Phan Đình Phùng, Gambetta trở thành Trần Hưng Đạo. F. Gamier - viên quan ba chết trận ở Cầu Giấy-thành đường Đinh Tiên Hoàng... Những võ tướng với chiến công hiển hách trong lịch sử dân tộc như Ngô Quyền, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Trần Nhật Duật, Hoàng Hoa Thám, những danh sĩ nổi tiếng như Lê Quý Đôn, Nguyễn Gia Thiều, Nguyễn Du... cũng được đặt tên đường phố Hà Nội. Tên của 36 phố phường được trả lại tên cũ như Hàng Bông, Hàng Đường, Hàng Than... Các vườn hoa cũng lần lượt được đổi tên. Đặc biệt, ông Trần Văn Lai đã đặt tên cho bãi đất trống bên cạnh Phủ Toàn quyền Đông Dương (nay là Phủ Chủ tịch) là Quảng trường Ba Đình-lấy theo tên căn cứ nghĩa quân Đinh Công Tráng chống Pháp ở huyện Nga Sơn (Thanh Hoá).

Thị trưởng Trần Văn Lai còn ôm ấp một kế hoạch cải tạo, mở mang thành phố thể hiện rõ tầm nhìn xa. “Đường phố sẽ rộng ít là 50 thước, ở giữa để 10 thước trồng cây mát, có ghế cho du khách ngồi. Các cửa ô cần phải sửa sang như trong thành phố để cho cảnh trí được đẹp mắt du khách ngoại quốc... Hà Nội sẽ được chia ra làm hai mươi khu cho dân chúng tiện việc giao dịch. Điện và nước sẽ tính rẻ cho ai dùng cũng được. Xe kéo rồi cũng phải thay bằng một thứ xe khác”.

Trong kế hoạch mở mang thành phố của mình, ông Trần Văn Lai đặc biệt chú ý đến những người công chức và xóm lao động. “Thành phố Hà Nội ngang dọc sẽ mở rộng ra 50 cây số nữa, khu Gia Lâm sẽ là trung tâm điểm cho đại công nghệ... Còn khu phía nam như làng Bưởi là trụ sở cho thủ công nghệ; máy bãi Cơ Xá, Phúc Xá sẽ được sửa sang thành những sân vận động và lập thành khu dân cư cho người lao động với những nhà cửa cao ráo, hợp vệ sinh”.

Mặc dù những ý định mở mang thành phố của bác sĩ Trần Văn Lai chưa được thực hiện, nhưng trong một nhiệm kỳ ngắn ngủi, những việc ông làm đã thể hiện được tinh thần dân tộc của một người trí thức yêu nước, đặt nền móng cho việc cải cách Hà Nội trong giai đoạn sau. Sau ngày hoà bình lập lại, ông đã được mời giữ chức Phó Chủ tịch ủy ban Hành chính thành phố (Chủ tịch là bác sĩ Trần Duy Hưng), rồi Thứ trưởng Bộ Lao động-Thương binh trước khi ông qua đời vào tháng 11/1975.

Hoàng Giang

[ Quay lại ]

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 61,454,573


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.3 secs