Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
 04/10/2010
Nghệ sỹ Y Moan sinh ra là để hát
Nghe Y Moan hát, ta có cảm giác như đang thấy đại ngàn mênh mang, trùng điệp, thấy thác đổ sục sôi, cuộn trào, thấy những mùa màng, lễ hội, thấy những huyền thoại xa xưa của Tây Nguyên hùng vĩ, Tây Nguyên hoang dã, Tây Nguyên hừng hực của những năm tháng kháng chiến và trong công cuộc dựng xây hiện về.

Moan hát bao giờ cũng bốc lửa đắm say. Hát đến tận cùng cảm xúc, tận cùng sức lực, tận cùng tất cả những gì mà Moan có...

Cách đây hơn 20 năm, tôi từ xứ Nghệ chuyển vào Đắc Lắc làm báo. Một lần tôi về huyện M’Đrắc công tác, đi trên thảo nguyên mênh mang đồng cỏ, bao la gió trời và nắng ban mai rực rỡ, tôi bỗng nghe từ trong một trang trại nuôi bò vang lên tiếng hát từ cái máy cátsét: “Nơi đây thảo nguyên từng đàn bò đùa nắng tung tăng; mặt trời du dương kèn đing năm; xa xăm ngọn Chư Prông, xa xăm biển rộng...”.

Tôi bỗng như thấy mình rơi vào một giấc mơ, một giấc mơ thật gần gũi. Một giấc mơ có thực mà mắt mình thấy, tai mình nghe, tay mình có thể sờ mó được. Tôi lịm người đi, như rơi vào cõi mê. Và sau đó chỉ biết thốt lên: Thật tuyệt vời! Tuyệt vời bởi tiếng hát và hiện thực đã đan quyện vào nhau, để cho người nghe có được cảm giác thăng hoa giữa trời đất. Đấy là lần đầu tôi bị “kết dính” vào tiếng hát của Y Moan trên thảo nguyên M’Đrắc. Sau này, tôi đã nghe nhiều ca sĩ khác hát bài “Ơi M’Đrắc”, nhưng sự mê hoặc lòng tôi thì chẳng ai bằng được Y Moan. Từ đó, tôi quen thân với Y Moan. Không chỉ hiểu tiếng hát, mà còn hiểu cả phong cách sống, bước đi trong sự nghiệp của anh.

Hai người thầy đầu tiên phát hiện ra tài năng của Moan và đưa Moan đến với sự nghiệp ca hát (1975) là Ama Nô và Kpa Púi ở Đoàn Văn công Đắc Lắc. Nguyễn Cường là người chắp cánh cho Y Moan bay cao hơn. Có thể nói trong mấy chục năm qua, Tây Nguyên có 2 giọng ca nổi bật nhất, ấy là Y Moan và Siu Black. Ngoài 50 tuổi Y Moan vẫn hát bốc lửa như thời trai trẻ hai - ba mươi. Không chỉ bài “Ơi M’Đrắc”, Moan hát “Ngọn lửa Tây Nguyên”, “Đi tìm lời ru mặt trời”, “Giấc mơ chapi”, “Em muốn sống bên anh trọn đời”, “Xốn xang cao nguyên Đắc Lắc”... cũng đều khiến hồn ta bị hút vào trong giọng hát của Moan, một thứ giọng trời cho, có âm vực rộng, vang mà ấm, cao mà vẫn thiết tha gần gũi, vừa hoang dã, vừa hiện đại, dữ dội mà vẫn mượt mà. Chính vì vậy cách đây trên 20 năm, năm 1977, Y Moan đã giành được huy chương Vàng tại Liên hoan Ca múa nhạc toàn quốc tổ chức ở Quy Nhơn và sau đó liên tiếp gặt hái thành công trong các kỳ liên hoan hoặc hội diễn toàn quốc: Huy chương Bạc năm 1980, giải nhì năm 1983, huy chương vàng năm 1985, giải “Ca sĩ xuất sắc” năm 1989, giải nhì năm 1991, huy chương Vàng năm 1992, huy chương Vàng năm 1995, huy chương Vàng 2002, huy chương Vàng 2005...

Những năm sau này, dù tuổi đã nhiều (anh sinh 1957), nhưng ở đâu cần tiếng hát là ở đó có anh. Lễ hội nào ở Tây Nguyên cũng có anh. Đón đoàn khách quốc tế nào đến thăm Tây Nguyên cũng có anh. Y Moan trở thành một trong những “nhân vật” văn hoá tinh thần của đồng bào các dân tộc ở Đắc Lắc nói riêng và Tây Nguyên nói chung.

Không chỉ hát, từ năm 2005 Y Moan còn dụng công sưu tầm các đồ dùng của đồng bào Tây Nguyên. Không chỉ là các dụng cụ âm nhạc như chiêng, cồng, đing năm, tù và, đàn t’rưng, trống, tượng gỗ..., mà còn là các phương tiện sinh hoạt trong gia đình như gùi, ché, k’pal, xà gạc, dụng cụ bắt cá, quả bầu đựng nước, bát ăn, thìa bằng gỗ, cối, chày giã gạo... Căn nhà dài bằng gỗ của gia đình anh ở buôn Dhă Proong (xã Cư Ea Bua, Thành phố Buôn Ma Thuột) đầy ắp các vật dụng do anh sưu tầm. Anh bảo: “Tất cả những thứ này đã gắn bó với đồng bào mình từ bao đời nay, gắn bó với cha mẹ mình, với cả tuổi thơ cơ cực của mình, nó đã trở thành máu thịt với mình. Nhưng bây giờ nó đang bị mất dần. Mình không sưu tầm, giữ lại thì chỉ một thời gian ngắn nữa là mất hết. Con cháu mình sẽ không biết ngày xưa cha ông nó sống như thế nào. Nó sẽ càng nhanh quên nguồn cội...”. Y Moan đã nói với tôi như vậy, rồi anh rơm rớm nước mắt.

Tôi hiểu, tất cả những thứ đó, cả giọng hát của anh nữa, chính là tâm hồn Tây Nguyên, là gan ruột, máu thịt của Tây Nguyên. Và vì vậy, đi đâu, đến đâu anh cũng được mọi người quý mến, trân trọng. Hẳn vậy, nên khi Y Moan lâm bệnh trọng thì thông tin được lan truyền nhanh chóng khắp các buôn làng Tây Nguyên. Mỗi ngày có tới hàng trăm cuộc điện thoại gọi đến nhà để hỏi thăm sức khoẻ, cầu mong cho anh vượt qua được căn bệnh hiểm nghèo. Già Ma Ter ở buôn Kô Sia, Thành phố Buôn Ma Thuột nói với tôi: “Người Ê Đê tao mấy chục năm nay chưa thấy đứa nào hát hay hơn nó. Nên tao muốn Giàng hãy chầm chậm, khoan đưa nó về bến nước của ông bà...

Y Moan là người sống lạc quan. Lạc quan đến mức khiến người khác rơi nước mắt. Dù bệnh trọng, luôn luôn bị đau đớn, giày vò, nhưng khi được phút nguôi ngoai, Y Moan lại ngồi trò chuyện, lại hát. Thật kỳ lạ, như thể con người ấy có mặt trên đời là để hát, hát cho đến lúc tàn hơi.

Đặng Bá Tiến

[ Quay lại ]

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 60,577,843


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.2 secs