Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Để cồng chiêng bản Mường vang mãi

 14/09/2010

Thiếu nữ Mường chuẩn bị tấu chiêng. Ảnh: Sông Lam

Cồng chiêng là nét sinh hoạt văn hóa đặc trưng của dân tộc Mường ở xã Ba Trại, huyện Ba Vì, Hà Nội.

Nhiều năm nay, nét văn hóa này đang được duy trì và phát triển, góp phần làm phong phú thêm bản sắc các dân tộc Việt Nam.

Ngôn ngữ bản Mường

Cho tới nay, những người Mường ở Ba Trại không ai còn nhớ rõ được nguồn gốc của cồng chiêng nơi đây có từ khi nào. Chỉ biết rằng, những người Mường đầu tiên di cư từ Hòa Bình sang chân núi Ba Vì đã mang theo những chiếc cồng, chiêng và sử dụng trong mỗi dịp lễ hội, mừng xuân, việc cưới, việc tang ở bản Mường. Do các gia đình trong bản sinh sống cách xa nhau, đường sá đi lại khó khăn nên mỗi khi có tiếng cồng chiêng vang lên, người Mường biết đó là thông báo về những công việc của làng, của bản để mọi người tập trung lại. Từ đó, cồng chiêng được xem là nét đẹp trong sinh hoạt văn hóa của dân tộc Mường.
 
Dàn cồng chiêng của bản Mường ở đây có 12 chiếc và được 12 người lập thành đội để chơi. Những chiếc cồng, chiêng được sắp xếp thành dàn và từng loại, có các tên gọi khác nhau. Đầu tiên là chiêng đôi (gồm 2 chiếc chiêng nhỏ gắn trên thanh cầm), còn có tên là “chiêng gọi” và được coi là nhạc trưởng của dàn cồng chiêng. Thứ hai là chiêng mẹ (chiêng cái) có âm thanh lớn, vang xa, có thể nghe được ở phạm vi 3km. Tiếp đến là 4 chiêng đối năm, 1 chiêng chót và 3 chiếc cồng (người Mường gọi là khồng).

Nét đặc sắc cồng chiêng Ba Trại

Ba Trại là xã có nét sinh hoạt văn hóa cồng chiêng nổi bật trong 7 xã miền núi của huyện Ba Vì. Bây giờ, cả bản Mường ở đây chỉ còn lại duy nhất một bộ cồng chiêng mà những người yêu thích trước đây đã đi sưu tầm mua từ Hòa Bình về. Để giữ gìn và phát huy nét văn hóa đặc sắc này, năm 1986, những người biết chơi loại nhạc này đã thành lập Đội cồng chiêng xã Ba Trại.

Hiện nay, đội có 18 người tham gia tập luyện. Người cao tuổi nhất là nghệ nhân Đinh Công Nghĩa, 74 tuổi- đội trưởng và người trẻ nhất là cô gái Mường, 15 tuổi. Bây giờ ở Ba Vì chỉ còn 3 xã (Tân Dân, Ba Trại, Quang Minh) có đội cồng chiêng, trong đó đội cồng chiêng xã Ba Trại là đơn vị được đánh giá cao về giá trị văn hóa và tham gia tích cực nhất vào các phong trào văn hóa ở địa phương.

Gặp nghệ nhân Đinh Thị Lan, 72 tuổi, Đội phó đội cồng chiêng Ba Trại, với nét mặt tươi vui, bà nhớ lại những ngày đầu thành lập đội, nhất là khi đội được nhận bằng khen của Bộ Văn hóa Thông tin trong “Liên hoan văn hóa âm nhạc cồng chiêng năm 1987” tổ chức tại Thanh Hóa, đạt Huy chương Vàng và Huy chương Bạc trong “Liên hoan nghệ thuật quần chúng các xã miền núi tỉnh Hà Tây năm 2004, năm 2006”… Đây là sự ghi nhận về giá trị to lớn của văn hóa cồng chiêng Ba Trại và là động lực để đội cồng chiêng giữ gìn, truyền lại cho con cháu đời sau.

Bà Lan cho biết: “Điều quan trọng nhất là người đánh chiêng đôi (thường là những người lớn tuổi) phải biết giữ nhịp, dẫn dắt âm thanh của những chiếc chiêng còn lại và những người múa (thường là người trẻ) phụ họa theo những âm thanh đó”. Điệu múa truyền thống của người Mường nơi đây là điệu “xin tiền”, thường được biểu diễn trong các Lễ hội, vào dịp Tết đến xuân về. Tiếng cồng chiêng vang lên cũng là lúc thiếu nữ Mường mặc bộ trang phục truyền thống: áo ngắn, váy đen, đầu đội khăn trắng, cổ đeo vòng bạc và thắt lưng ra múa.

Được biết, khác với cồng chiêng của dân tộc Ê-đê, Băhnar ở Tây Nguyên, cồng chiêng của người Mường có kích thước nhỏ hơn một chút. Người Tây Nguyên đánh cồng chiêng bằng tay, dân tộc Mường sử dụng dùi. Trang phục biểu diễn ở hai nơi cũng khác nhau, người Ê-đê sử dụng trang phục truyền thống của dân tộc mình là đóng khố, còn người Mường thì mặc váy”.

Anh Đinh Tuất Thiện Vương, cán bộ quản lý văn hóa xã Ba Trại cho biết: “Hoạt động của đội cồng chiêng có vai trò quan trọng trong hoạt động phong trào văn hóa văn nghệ ở địa phương. Đây không chỉ là nét văn hóa đặc trưng của bản Mường, mà còn của cả huyện Ba Vì. Vì vậy trong thời gian tới, địa phương sẽ tạo điều kiện thuận lợi để đội tham gia sinh hoạt trong các lễ hội nhiều hơn nữa, làm cho nhiều người có cơ hội biết đến cồng chiêng Ba Trại”.

Bên cạnh các hoạt động văn hóa, các trò chơi dân gian ở địa phương được đông đảo đồng bào tham gia trong mỗi dịp lễ hội như: bắn nỏ, ném còn, chọi gà... thì số lượng người biết chơi cồng chiêng còn rất khiêm tốn. Vì thế, để giữ gìn và phát huy văn hóa cồng chiêng cần có sự tham gia của cả cộng đồng. Không chỉ dạy cho thế hệ sau cách biểu diễn mà còn cần chỉ cho họ cách thưởng thức, để có thể hiểu hết được ý nghĩa sâu xa của ông cha đã gửi gắm trong mỗi bản chiêng, điệu múa. Từ đó lớp trẻ tự hào và có ý thức trách nhiệm bảo tồn nét đẹp văn hóa của dân tộc mình.

Năm 2010 là năm Du lịch Ba Vì, mong rằng các hoạt động văn hóa cổ truyền như cồng chiêng bản Mường sẽ hoạt động sôi nổi hơn nữa. Và các thế hệ dân tộc Mường hôm nay và mai sau giữ mãi được âm thanh của cồng chiêng nơi núi Tản, sông Đà.

Phúc Anh

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Những khoảnh khắc qua ống kính của Đào Hoa Nữ (09/2010)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 64,280,298


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs