Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Phạm Đức Sĩ và bộ tranh thờ các dân tộc miền núi phía Bắc

 08/09/2010

Trước thực trạng tranh thờ của các dân tộc ít người đang dần bị mai một thì có một người đang ngày đêm nổ lực sưu tầm, gìn giữ những giá trị truyền thống trong tín ngưỡng của một số dân tộc thông qua tranh thờ. Gia tài hơn 400 bức tranh thờ là công sức hơn 10 năm lặn lội, tìm hiểu của anh Phạm Đức Sĩ. Đây được xem là bộ sưu tập tranh thờ lớn nhất từ trước tới nay, được sưu tập một cách có hệ thống để có thể nghiên cứu đời sống tín ngưỡng, văn hoá, phong tục và lịch sử của nhiều dân tộc Việt Nam.

Bộ sưu tập có một không hai

Phạm Đức Sĩ sinh năm 1967, xuất thân là một thợ mộc không liên quan gì đến nghệ thuật. Công việc của anh là đóng khung và bục tượng cho trường Đại học Mỹ thuật. Nhờ đó anh có dịp được tiếp xúc với hội họa, đặc biệt là tranh thờ của các dân tộc miền núi và mê mẩn trước vẻ đẹp thô sơ mộc mạc nhưng chứa đựng hiều ý nghĩa tâm linh này. Ban đầu anh chỉ định mua một ít về chơi và tìm hiểu nhưng càng đi sâu tìm hiểu anh thấy một thực trạng đáng buồn là dòng tranh thờ các dân tộc Việt Nam đang bị mất rất nhiều và có nguy cơ thế hệ trẻ sẽ không biết đã tồn tại một nét tín ngưỡng văn hoá đặc sắc. Anh Sĩ tự mày mò, tìm hiểu ý nghĩa, niên đại tranh thờ qua sách vở, bạn bè và các nhà nghiên cứu để tìm ra cách sưu tầm và lưu giữ một cách có hệ thống nhất. Bộ sưu tập tranh thờ “có một không hai” là kết quả của gần mười năm lặn lội, mua bằng được những gì mình thích và học những vốn liếng văn hóa dân tộc chỉ qua kinh nghiệm sưu tầm. Và đến nay kho tàng tranh thờ của anh đã có trên 400 bức. Trong cuộc triển lãm Tranh thờ đạo giáo Việt Nam được tổ chức mới đây, anh chỉ mới công bố khoảng 150 bức tranh thờ, 4 loại áo thầy cúng, 30 mặt nạ gỗ dành cho thầy cúng, 3 khuôn in tranh, 4 loại giấy cấp sắc trong tổng số gia tài của anh. Nhứng bức tranh thờ anh sưu tầm chủ yếu là của các dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc: Tày, Nùng, Dao, Cao Lan, Giáy, Sán Dìu và Kinh.

Anh cho biết, hiện nay anh đang sở hữu bộ tranh thờ lâu năm nhất là của người Dao đỏ, có niên đại khoảng 200 năm. Những bức gần đây nhất cũng đã 30-40 tuổi. Thường thì mỗi bộ tranh thờ có từ vài ba tranh trở lên, có những bộ lên tới trên 30 bức.

Kho tàng văn hoá tín ngưỡng

Nhà nghiên cứu mỹ thuật Phan Cẩm Thượng đánh giá rất cao bộ sưu tập tranh thờ của Phạm Đức Sĩ trong việc tiến hành nghiên cứu đời sống tín ngưỡng, văn hóa, phong tục và lịch sử của nhiều tộc người và cũng rất có giá trị về mặt thẩm mỹ. Những bức tranh thờ trong bộ sưu tập của anh Sĩ cho thấy vốn văn hóa vô cùng phong phú của đồng bào các dân tộc vùng cao. Tranh thờ vốn do thầy mo, thầy tào tự vẽ lấy. Những nét vẽ tự nhiên thể hiện nội tâm cũng như quan niệm của họ, nhìn qua có vẻ vụng về nhưng xem kỹ thì rất có hồn mà không một hoạ sĩ nào làm được. Trong đời sống tinh thần của các dân tộc, tín ngưỡng thờ cúng rất phong phú nên các thầy tào không thể tự vẽ hết được đành nhờ những thợ vẽ trong dân gian. Trên một số tranh thờ m# anh sưu tầm được còn ghi tên tuổi của người vẽ, người làm lễ. Mỗi bức tranh thờ là một hay nhiều biểu tượng thần linh, là một câu chuyện mà thần linh muốn nói với con người và ngược lại. Bức tranh là nơi giao hòa giữa cõi âm và cõi dương, giữa con người và thần thánh.

Ngoài gia tài là một bộ sưu tập tranh thờ đồ sộ, bản thân anh Sĩ cũng rất am hiểu những phong tục tập quán tín ngưỡng của một số dân tộc qua tranh thờ. Theo anh, tranh thờ đối với đồng bào các dân tộc rất thiêng liêng, thể hiện tín ngưỡng văn hóa, được xem như là vật báu của dân tộc. Thường thì những bộ tranh thờ chỉ có thầy mo mới được sử dụng và bảo quản cũng bởi các thầy mo, khi họ chết đi thì mang theo cả tranh thờ đi theo nên bị mất rất nhiều. Tranh đạo giáo miền núi phía Bắc là loại tranh được sử dụng trong các lễ cúng kỳ yên, ma chay, cầu mùa… Các dân tộc Tày, Nùng, Cao Lan, Dao, Giáy và Kinh đều có loại tranh thờ cúng này. Các dân tộc này đều nằm trong đạo thờ thánh nên hình tượng thần thánh thường giống nhau nhưng cũng có một số chi tiết được thể hiện theo quan niệm riêng của từng dân tộc. Ví dụ tranh vua bếp của người Dao rất thanh thoát, đẹp nhưng tranh của người Giáy lại là quỷ với mong muốn là thần giữ nhà. Người Cao Lan có tranh “Dẫn hương lộ” vẽ đường về trời của người chết. Cũng với ý niệm đó, người Tày có tranh “Độ linh”, người Dao có “Tầm Toòng”, người Sán Dìu lại có “cung nghinh thánh đế”. Người Giáy cúng xúi quẩy có tranh “Bát quái vô danh” vẽ trên vải dài đến 5m, vẽ đến 32 khổ tranh kể lại cả một hành trình dẫn điều xấu ra khỏi nhà…

Có thể nói trong hoàn cảnh nhiều giá trị truyền thống đặc sắc của đồng bào các dân tộc thiểu số đang bị mai một, thì việc làm như Phạm Đức Sĩ góp phần kết nối văn hóa, giúp cộng đồng xích lại gần nhau nhau hơn khi thông hiểu văn hóa của nhau.


Đức Anh

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Khai mạc Giải vô địch bóng chuyền trẻ Đông-Nam Á tại Bắc Ninh (09/2010)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 59,903,798


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs