Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
 30/08/2010
Một số lễ hội độc đáo của người La Ha
Dân tộc La Ha hiện vẫn giữ những nét văn hóa đặc trưng thông qua những lễ hội tiêu biểu được tổ chức hàng năm.

Lễ hội “ Dâng hoa măng”: Lễ hội “Dâng hoa măng” được tổ chức vào mùa xuân hàng năm khi cây măng vầu đắng đội đất mọc lên. ở Tây Bắc thường ít mưa, nên khi măng đội đất lên thì ăn rất đắng. Sau khi gặp mưa đầu mùa thì loại măng này chuyển dần sang ngọt. Trùng vào mùa măng đắng mọc còn có hoa Mạ Rệ nở trong rừng.

 Đây là họ cây cổ thụ to cao, lá to dài, hoa thành từng chùm màu vàng đỏ. Loại hoa này ăn được và có mùi thơm như nước hoa. Cả măng đắng và hoa Mạ Rệ đều là loại “dược liệu” quý mà các thầy lang bản địa ngày xưa dùng để chữa bệnh cho dân bản, khi các hoạt động y tế hiện đại chưa có. Do vậy trong lễ hội dâng hoa măng nhất thiết cần phải có măng đắng và hoa Mạ Rệ. Lễ hội được tổ chức trước tiên là để tỏ lòng cảm tạ, tri ân thầy lang có công vì sức khỏe cộng đồng, thứ đến là tổng kết khả năng cứu chữa bệnh tật của thầy lang, rồi là truyền lại cách thờ cúng tổ tiên cho con cháu. Lễ hội được tổ chức vào dịp đầu xuân năm mới, việc trên nương chưa nhiều, việc dưới ruộng không có, để con cháu, bà con bản dưới, mường trên có thời gian gặp nhau giao lưu văn hóa, văn nghệ, cùng nhau gìn giữ vốn văn hóa dân tộc và tiếp nhận nền văn hóa các dân tộc anh em khác trên địa bàn. Việc khám chữa bệnh của các thầy lang không bó hẹp về mặt không gian, vậy nên, lễ hội “ Dâng hoa măng” không chỉ quy tụ những bệnh nhân trong một làng, bản hay một xã mà nhiều khi có tới hàng trăm người tham gia đến từ các xã, thậm chí là huyện khác.

Lễ hội Dâng hoa măng được tổ chức vào trước ngày rằm hàng tháng trong ba tháng mùa xuân với sự tham gia tự nguyện của các con bệnh đã được thầy lang chữa khỏi bệnh. Lễ hội gồm hai phần: lễ và hội. Phần lễ để cảm tạ đất trời tổ tiên, sông núi đã phù hộ cho dân tộc La Ha mạnh khoẻ, ít ốm đau và mách bảo cho dân tộc La Ha có các loại thuốc lá chữa bệnh. Phần hội sôi động, vui vẻ, khẳng định tính sáng tạo của tộc người này. Các điệu múa được biên đạo có nội dung cảm hứng xuất phát từ lao động, những công việc hàng ngày rất gần gũi với dân tộc La Ha, đồng thời khẳng định dân tộc La Ha luôn cầu cho mưa thuận gió hoà, cây cối tốt tươi, bản làng ít bệnh tật, dòng tộc phát triển hạnh phúc. Địa điểm tổ chức lễ hội tại nhà thầy lang. Ngày khai lễ hội do thầy lang quyết định được thông báo cho làng bản gần xa, chính quyền sở tại được biết. Thầy lang là người chủ trì chuẩn bị ngày hội về thủ tục, các loại con vật sống cần có trong lễ hội, các loại hoa rừng trang trí và các dụng cụ cần thiết khác để tổ chức. Khi cúng xong, thầy lang cho các con nuôi về dâng lễ, cúng mời các vị thần đã che chở cho người La Ha để có được sức mạnh như Thần Hổ-chúa Sơn Lâm thắng mọi dã thú, bảo vệ cuộc sống cho dân bản. 3 vị thần được cúng gồm: con nhím tượng trưng cho thần đất, phải cúng để nó không cắn phá lúa; con chim cu gáy-thần của các loài chim hay ăn lúa trên nương cũng phải cúng để nó bảo vệ lúa nương. Cuối cùng là cúng con ma cang cói, một thú rừng to như con mèo, phải cúng để nó không quấy rầy sức khỏe nhân dân. Cúng các thần xong, thầy lang biểu diễn các trò mà ông đã chữa khỏi cho “bệnh nhân”. Ông giả làm người bị bướu cổ khi buộc cái bát ăn cơm vào cổ mình. Ông diễn các trò làm người què chân, người ngớ ngẩn, hình ảnh người đi coi nương vung cây sào, hú đuổi lũ chim, sóc cút khỏi nương nhà. Cuối cùng là trò giả làm con khỉ (tô rôốc), ông bò quanh cây móc giữa nhà, vừa bò, vừa kêu chí chóe, mắt đảo nhìn rất nhanh, để tìm hoa, ngô, chuối lộc ở cây móc, lúc thì gãi tai, gãi bụng, lúc thì nhảy nhót, chộp lấy bắp ngô. Khi màn độc diễn của thầy lang kết thúc, dân bản vào ngay màn múa “tăng bu”, một điệu múa độc đáo của người La Ha rộn ràng, mạnh mẽ. Đạo cụ chỉ là 1 ống tre trổ xuống tấm ván theo nhịp “chát chát”, người múa lúc thì tay vung ra sau, khi thì 2 tay cầm ống tre nghiêng sang bên trái, nghiêng sang bên phải một cách say sưa; đặc biệt phụ nữ múa rất mềm dẻo, khỏe khoắn, linh hoạt. Điệu múa này đã được các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp dàn dựng trình diễn nhiều nơi, được khán giả ngoại tộc hoan nghênh từ khi giải phóng Tây Bắc. Sau “tăng bu” là các điệu múa cày bừa, cầu mưa, múa khăn, múa kiếm, múa trống. Cuối cùng là điệu múa “A sừng lừng”, một điệu múa độc đáo ở miền núi nhiều nơi, tuy về hình thức có vẻ thô tục, nhưng lại xuất phát từ thực tiễn cuộc sống quá nghèo thuở xưa, nạn hữu sinh vô dưỡng rất phổ biến, người La Ha nghĩ ra phải thờ “dương vật” để hy vọng con đàn cháu đống, mẹ tròn con vuông.

Lễ mừng xuân: Hàng năm, vào dịp hoa mai nở rộ, người La Ha tiến hành lễ “mừng xuân” (le đắm phịng man) để đền ơn cha nuôi nấng. Sáng hôm đó, chủ nhà mời bà con trong bản đến mừng lễ. Họ đồ một chõ xôi trắng và một chõ xôi cẩm; đồ các con vật săn bắt đã sấy, khoai sọ, bầu bí, và một vài loại rau trồng trên nương. Sau đó, bà chủ gói mỗi thứ bằng lá chuối tươi đặt lên mâm cúng ra bếp. Đồng bào gọi đây là lễ tạ ơn cha mẹ.

Đến gần trưa, chủ nhà bắt một con lợn to đến đặt trước nơi thờ cha mẹ. Người La Ha ủng dùng lợn nái, người La Ha cạn dùng lợn bột. Sau đó họ đem lợn ra mổ và luộc chín ngay ở cạnh gian thờ trong khi bà chủ nhà tiếp tục đồ một gói xôi nếp cẩm. Khi xôi sắp chín, bà chủ đem hạt thóc, hạt bông quãi khắp nhà, biểu thị việc gieo giống ở nương. Xôi cẩm chín được đổ ra mâm để mọi người xô lại tranh nhau lấy ăn, tỏ ý chúc cho vụ sản xuất năm mới của củ nhà được kết quả. Trong lúc đó, ông chủ đặt thủ và thịt lợn lên mâm, bưng đến đặt ở chỗ thờ cha mẹ, rồi mời ông mo vào cúng. Khi đó ở bên họ nhà vợ cũng mổ một con lợn luộc chín rồi chặt lấy miếng khoanh cổ mang sang biếu cho nhà chủ. Nhà chủ đáp lễ cho nhà vợ bằng một gói cơi mook.

Hoàng Thu

[ Quay lại ]

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 61,437,929


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.2 secs