Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
 19/04/2010
Đội chiêng nữ ở Buôn Trấp


Lâu nay, ở Tây Nguyên người ta thường biết đến người đánh cồng chiêng là những chàng trai của buôn làng. Nhưng ở thị trấn Buôn Trấp, huyện Krông Ana (tỉnh Đắc Lắc) có một đội chiêng toàn nữ “độc nhất vô nhị”.

Trước năm 1945, sống dọc theo sông Krông Ana, Krông Nô có khoảng 10.000 người Êđê Bih. Khi hỏi về nguồn gốc dân tộc mình thì họ trả lời “Bih Jhô”, nghĩa là “người Bih đánh chiêng Jhô”. Với người Êđê Bih-một trong 5 dòng Êđê ở Tây Nguyên, đánh chiêng trong các lễ hội nhất định phải là phụ nữ. Ông Lương Thế Hằng-Phó Trưởng phòng Văn hóa-Thể thao huyện Krông Ana cho biết: Người Êđê Bih ở Buôn Trấp theo chế độ mẫu hệ và không cho đàn ông tập chiêng. Vì thế, truyền thống đánh chiêng ở đây được truyền từ đời này qua đời khác cho những người phụ nữ.

Đón chúng tôi tại nhà sinh hoạt văn hóa cộng đồng Buôn Trấp là 7 “sơn nữ” đã qua tuổi thanh xuân với bàn tay gầy guộc, mái tóc điểm bạc và khuôn mặt đầy nếp nhăn. Tất cả đều biết đánh chiêng, đánh trống từ những ngày thơ bé theo mẹ, theo chị đi dự hội làng. Vừa gặp mặt, người chơi trống già nhất trong đội là bà H’ Săn Ê Ban (gần 70 tuổi) vội trần tình: “Mình đang ở ngoài nương xa lắm, nhưng có đứa cháu đến tìm bảo có khách xa muốn nghe chiêng là mình bỏ nương về đây liền”. Nói xong, bà vui vẻ gọi mọi người đi thay trang phục truyền thống để biểu diễn cho chúng tôi xem.

Với đội chiêng nữ Buôn Trấp, tiếng trống là linh hồn dẫn dắt nhịp điệu các bài chiêng và sau đó tiếng chiêng hòa theo nhịp trống. “Tùng, tùng, tùng...”, tiếng trống bà H’Săn vang lên, 6 người đàn bà trong trang phục truyền thống cầm chiêng hòa theo như một dàn nhạc. Khi những chiếc dùi (bằng tre, bọc cao su) lần lượt gõ vào núm chiêng, những tiếng nhạc cất lên nghe như tiếng hát từ đồng ruộng trở về. Bài chiêng “Drôk tuê-đón khách” mở đầu với âm điệu chậm, nhẹ nhàng chào mừng khách đến nhà. Đến bài “Tuh mdiê-cúng lúa mới” thì tiếng chiêng nhộn nhịp đuổi nhau, nhưng tới bài “Tuh khinêa-cúng bến nước” thì nhịp điệu lại trầm lắng... Dường như tiếng chiêng đã trở thành máu thịt của họ, tất cả hòa lên nhịp điệu cuộc sống buôn làng. Mỗi bài chiêng được thể hiện trong những không gian lễ hội khác nhau của buôn làng. Bài “Đón khách” đánh lên để mời khách dùng rượu cần trong các lễ hội, bài “Cúng lúa mới” đánh vào dịp mùa thu hoạch (tháng 11, 12) và bài “Cúng bến nước” đánh khi mùa thu hoạch xong (tháng 3) để cúng Giàng (trời). Buôn Trấp hiện có khoảng 10 bài chiêng thể hiện các lễ hội khác nhau.

Ông Y Rem Ê Ban cho biết: ở Buôn Trấp có 2 loại chiêng là chiêng K’nah (chiêng nam) và chiêng Jhô (chiêng nữ). Các chị, em gái của ông được tập từ nhỏ, còn ông cũng như bao chàng trai trong làng phải lên nương rẫy. Bộ chiêng nam có 10 chiếc, trong đó chiêng lớn có núm Cúng Ana là mẹ, chiêng bằng K’nah Di (chị cả), chiêng bằng H’liang (chị hai), chiêng H’luê H’liang (chị ba)... và trống H’gơr là bà. Còn bộ chiêng nữ nhỏ và nhẹ hơn với 6 chiếc (tất cả đều có núm ở giữa) cũng được phân ra thành 3 cặp chiêng mẹ, chiêng con, chiêng bố như trong một gia đình. Hai chiêng nhỏ nhất đầu tiên là chiêng mẹ, hai chiêng ở giữa là chiêng con và hai lớn nhất là chiêng bố. Cùng với chiếc trống bắt nhịp, ba cặp chiêng tạo nên những hợp âm khác nhau: Hợp âm Ana (cái)-Amí (mẹ), hợp âm Mdú (con)-Anac (con trai hoặc gái) và hợp âm Kano (đực)-Ama (bố). Chính vì thế, khi những tiếng chiêng vang lên là tiếng lòng người phụ nữ nói với đất trời, tổ tiên và gia đình.

Đội chiêng nữ Buôn Trấp bao giờ cũng có 7 người, trong đó 6 người đánh chiêng và một người đánh trống dẫn nhịp. Khi tiếng trống dạo đầu vang lên thì 2 chiêng mẹ bắt nhịp theo, rồi đến 2 chiêng con hòa nhập đi theo và chiêng bố vang lên cuối cùng. Cứ thế, âm điệu bài chiêng liên tục quay vòng từ chiêng mẹ đến chiêng con, chiêng bố rồi trở lại chiêng mẹ. Tùy theo âm điệu bài chiêng, người đánh trống sẽ đánh nhịp nhanh, chậm và cao, thấp khác nhau rồi đội chiêng tuần tự bắt nhịp theo. Mặc dù có phân công rõ ràng người chơi chiêng mẹ, chiêng con và chiêng bố, nhưng trong đội ai cũng biết đánh tất cả các loại chiêng để có thể thay thế nhau khi cần. Ông Y Rèm Ê Ban cho biết, đánh trống là việc khó nhất khi diễn tấu các bài cồng chiêng và hiện nay trong đội chỉ có mẹ của ông là bà H’săn Ê Ban biết đánh trống.

Đức Công

[ Quay lại ]

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 61,917,863


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.3 secs