Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
 05/02/2010
Người Cor ăn tết mừng mùa
Người Cor sinh sống chủ yếu ở 2 huyện Trà Bồng, Tây Trà (Tây Bắc tỉnh Quảng Ngãi) và huyện Nam Trà Mỹ (Tây Nam tỉnh Quảng Nam ) với dân số hiện nay khoảng hơn 3 vạn người. Ngay sau ngày Bác Hồ qua đời, để tỏ lòng tôn kính và tiệc thương Người, trong buổi lễ truy diệu thiêng liêng xúc động tổ chức giữa vùng rừng quê ngát hương, đồng bào đã tự giác đồng lòng đổi sang họ Hồ, nguyện làm người con trung hiếu của vị cha già dân tộc Việt Nam. Cộng đồng người Cor còn giữ gìn nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, đặc sắc; trong đó Lễ hội mừng mùa có ý nghĩa gần như Tết Nguyên đán của người Việt và là một sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng độc đáo, giàu tính nhân văn.

Theo phong tục, tập quán của người Cor, lễ hội Mừng mùa là dịp tạ ơn thần linh, tổ tiên, ông bà đã phù trợ cho một vụ mùa no đủ, đồng thời là lúc để cả cộng đồng sinh hoạt, vui chơi sau những ngày mưa nắng, nhọc nhằn.

Thời gian đồng bào tổ chức Lễ hội dịch chuyển trong khoảng tương ứng với tháng 11, đầu tháng chạp theo âm lịch của người Kinh. Đây là lúc lúa rẫy đã được thu hoạch, hong khô và đưa về cất giữ trong các nhà kho; công việc nương rẫy tạm thời gác lại đợi đến vụ mùa sau. Dịp chờ mùa cũng là dịp cộng đồng trở về với những sinh hoạt bản nguyên: trời đất, núi rừng, cỏ cây, sông suối cùng với con người thông linh, hoà điệu; vừa thiêng liêng bí ẩn, vừa thân thuộc, nồng nàn, như thể tất cả cùng về với thuở bình minh hoang sơ gió hát lời mây, hoa cười cỏ dại...

Để chọn ngày vào hội, chủ nóc (một quần thể cư dân lụ cư trong một ngôi nhà dài truyền thống, tương tự như plây của người Hơre) bàn bạc với người già, người có uy tín trong nóc và chủ các gia đình để thống nhất thời gian. Thông thường ngày hội được ấn định sau cuộc họp chừng 5-7 ngày. Trong khoảng thời gian này, người ta khẩn trương tiến hành công việc chuẩn bị: đàn ông, con trai vào rừng săn bắt, con gái xuống suối bắt cá, lên rẫy lượm củi gùi về, đàn bà giã gạo, nấu rượu cần, gói bánh; những người có uy tín trong nóc được già làng cử đi mời khách các làng bên cùng đến dự lễ hội với làng mình; một số người khéo tay biết việc thì lo dựng cây nêu lễ trước sân nhà dài (xà lúp). Nơi dựng cây nêu sẽ là trung tâm các hoạt động lễ hội của cả nóc. Không khí đón ngày vui trong làng náo nức hân hoan, ai ai cũng thấy mình đang góp công, góp sức để cả nóc cùng vào mùa hội.

Buổi tối trước ngày diễn ra lễ Tết chính, những người chủ của mỗi gia đình sẽ cúng hồn lúa bằng nghi thức lấy những hạt lúa thiêng (lúa pađăm, những hạt lúa được gieo ở vạt đất riêng trên rẫy, được người phụ nữ chủ gia đình chăm sóc theo một chế độ riêng và tự mình tuột hạt thóc mang về khi lúa chín) bỏ vào rổ, đặt gần bếp lửa, khấn vái thần linh, cầu cho các thành viên trong gia đình tay chân mạnh khoẻ, con trai giỏi việc làm rẫy, đi rừng, con gái khéo tay đan gùi, dệt chiếu, trẻ con chóng lớn, người già sống lâu; cầu cho cả nhà hạnh phúc, yên vui; cầu cho cây trái sinh sôi, mùa màng tươi tốt… Dứt lời cầu nguyện, ông ta dùng bàn tay lần lượt thoa lên đầu, lên vai các thành viên trong gia đình với ý nghĩa truyền ban phúc lành đến từng người.

Vào ngày Tết đầu tiên, mọi gia đình trong nóc tề tựu về làm lễ cúng máng nước, cúng tổ tiên và các vàng sông, núi, đất đai tại cây nêu dựng trước sân. Lễ xong cả nóc bắt đầu xẻ thịt heo, làm thịt gà, nấu bánh... để ăn Tết. Trong ngày Tết người Cor làm các loại bánh như bánh ben amiq (bánh nếp có 3 góc, như kiểu bánh ú của người Việt), bánh ben parok (bánh ống), bánh ben tôôp (bánh tóp)... Khi mọi nghi lễ tế thần linh, tổ tiên hoàn tất, các gia đình quây quần ở gưl (tức phần chung của nóc nhà dài) để cùng nhau ăn uống. Cơm thịt no say, mọi người hân hoan vào hội. Khố mới, váy đẹp, con trai, con gái, trẻ con, người già cùng hát xà ru, a giới, chơi chiêng, trống, sáo tà lìa, amáp, chơi các loại đàn vrook, cà trớt, hòa cùng điệu múa cà đáo xoay vòng thâu đêm, suốt sáng.

Sáng sớm ngày Tết thứ hai, các nóc nhà tiếp tục tổ chức cúng ông bà, thần sông, thần suối, thần núi, thần trầu, thần quế, thần trâu bò, ma nhà, ma bếp, ma đất... và cả thần hàng (theo quan niệm của đồng bào, đây là vị thần phù hộ cho gia đình mua được chiêng, ché, các vật dụng trong nhà...). Lễ cúng xong mọi người lại ăn uống và tiếp tục múa hát, đánh chiêng... Có nơi còn tổ chức thi tài bắn nỏ, bắn cung, phóng lao, kéo co, đấu chiêng.

Sáng ngày thứ ba mọi người từ nhà này sang nhà khác thăm viếng lẫn nhau, chúc mừng những điều tết đẹp, rồi quây quần cơm lam, rượu đoác, nói với nhau những lời hằy, ý đẹp. Sau đó mỗi gia đình cử một người theo chủ nóc lên rẫy để phát rẫy phép, cùng ăn cơm phép nấu bằng ống lồ ô. Đến chiều tất cả về nhà và lại ăn uống, chúc tụng, hát múa, túc chinh... cho đến tàn đêm.

Trong ngày Tết, ngoài bà con họ hàng trong làng nóc thăm viếng và chúc tụng lẫn nhau, đại diện các nóc khác cũng đến chúc mừng và chung vui Tết với nóc đang ăn Tết.
Lễ tết mừng mùa là lễ hội chính đầu tiên trong năm, được cả cộng đồng người Cor tổ chức và là một sinh hoạt văn hoá cổ truyền, lưu giữ nhiều giá trị văn hoá vật thể và phi vật thể quý báu.

Trước đây lễ hội này thường kéo dài 5-7 ngày; hiện nay bà con chỉ tổ chức trong 3 ngày. Tuy vậy các lễ thức chính thì vẫn như xưa, sâu đậm ý nghĩa nhân văn, nồng ấm và tha thiết tình người.

Lê Hồng Khánh
 

[ Quay lại ]

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 61,894,993


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.2 secs