Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
 14/01/2010
Bàn thêm về tên gọi của dân tộc Khơ Mú


Dân tộc Khơ Mú

Các nhà khảo cổ trên thế giới như E.saurin, HL.Movirus, M.côlani, Hà Văn Tấn, Đặng Nghiêm Vạn... đều thống nhất nhận định: từ khoảng thế kỷ thứ VIII trở về trước, nền tảng văn hoá ở Lào là nền tảng văn hoá của cư dân nói tiếng Môn - Khơme tức là nhóm tiếng Lào Thỏng.

Người Lào Thỏng (mà ở Việt Nam ta gọi là Khơ Mú) sống tập trung ở Luông prabăng và miền hạ lưu sông Nậu U. Từ cuối thế kỷ thứ VIII về sau, nhóm cư dân Lào Thay di cư đến Lào ngày một đông đảo và thay thế dần vị trí chủ nhân của người Lào Thỏng. Người Lào Thỏng phải di cư về sống tập trung ở các đồng Chum - Xiêng Khoảng, Phông Xa Lỳ.
 
 Tiến sĩ Frank Proschan đã liệt kê được các cuộc “Xưng chương” của người Khơ Mú ở Lào và Việt Nam trong các cuộc đấu tranh chống ngoại xâm và giặc cờ vàng, sau đó nhiều người Khơ Mú di cư sang tỉnh Nghệ An, Thanh hoá, Sơn La... Người Khơ Mú sống tập trung ở Miền Tây Nghệ An và Sơn La.
 
 Là một tộc người sống bình dị, chất phác, một lòng tin theo Đảng, Chính phủ, đồng bào Khơ Mú đã có nhiều đóng góp cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
 
 Thế nhưng hiện nay người Khơ Mú đang là một trong số các tộc người nghèo khổ nhất, lòng tự hào, tự tôn dân tộc đang có nguy cơ mòn mỏi, ngay cả tên gọi của dân tộc mình cũng đang phải do các dân tộc khác đặt cho.
 
 Người Khơ Mú có nhiều tên gọi khác nhau, ở Lào người Khơ Mú được gọi chung một cái tên là Lào Thơng, nghĩa là người sống ở vùng giữa, lưng chừng sườn núi; Nhóm cư dân Lào Thay còn đặt cho người Khơ Mú nhiều tên như: Xá Khao, Phu Thênh, Kha Mu, Kam Mu.
 
 Người Thái ở các tỉnh phía Bắc gọi người Khơ Mú là Xá. Trong tiếng Thái, Xá có nghĩa là người giàn gác bếp, ý chỉ màu da đen của người Khơ Mú, đen như giàn gác bếp. Từ đó một số dân tộc khác đặt cho người Khơ Mú nhiều cái tên như: Xá Cẩu, Khá KLẩu, Mảng Cẩu, Tềnh, Phu Thênh, Tày Hạy, Việt Cang.
 
 Các tên gọi: Xá Cẩu, Khá KLẩu, Mảng Cẩu đều có nghĩa chỉ một tộc người có búi tóc ngược.
 
 Tềnh, Phu Thênh có nghĩa là dân tộc đàn anh theo truyền thuyết “quả bầu tiên”. Việt cang có nghĩa là người sống ở lưng chừng núi.
 Người Thái còn gọi người Khơ Mú là Mứn Xen, có nghĩa là ngàn triệu, hàm ý sâu xa chỉ đây là đội quân đông đảo của Chương Han.
 Các nhà khoa học ở Viện Dân tộc học cho rằng trong cuốn Sử thi nổi tiếng của người Thái còn gọi người Khơ Mú là Xá Chi, Xá Dùi:
 
 Xá chi luk lo điêu
 Piêu pốc Piêu dảm dứt
 Don xong khứt hặp căn
 
 Có nghĩa là: Xá chi, xá dùi sinh ra cùng một nguồn gốc quả bầu tiên với người Thái, cùng có tục đội khăn Piêu, buông sau gáy, nên đừng chia rẽ nhau nữa.
 
 Năm 1979, nước ta đã công bố bảng danh mục thành phần các dân tộc Việt Nam, tên gọi Khơ Mú thống nhất trong cả nước bắt đầu từ đó.
 
 Nhưng bản thân đồng bào Khơ Mú không đồng ý cách gọi tên dân tộc mình là Khơ Mú.
 
 Cũng như một số dân tộc khác, người Khơ Mú muốn dùng từ “Người” để đặt tên cho dân tộc mình. Trong tiếng nói của người Khơ Mú có rất nhiều phụ âm đầu kép, có khi kép 2, kép 3. Khi phát âm, những phụ âm đầu chỉ là âm gió, không phát âm rõ.
 
 Chúng tôi đã tiếp xúc khá nhiều người Khơ Mú ở Sơn La, Nghệ An và các tỉnh của Lào, Thái Lan nghe họ phát âm rõ chữ từ người là Khmụ, Khmh mụ, Kưm Mụ. Nếu ta gọi là Khơ Mú đồng bào không đồng ý, vì như thế là phát âm rõ chứ “Mú”, tiếng Thái nghĩa là con lợn, có ý miệt thị.
 
 Trong lịch sử, khi người Khơ Mú về Việt Nam thì các tộc người khác đã sinh sống, quần tụ nơi đất bằng, sông suối, người Khơ Mú phải lên ở lưng chừng núi, qua nhiều đời phải đi làm thuê, cuốc mướn, họ rất tủi nhục với thân phận đó.
 
 Để viết và đọc khi phiên âm sang tiếng Việt phù hợp với âm của đồng bào, chúng tôi đề nghị viết và gọi là dân tộc Kưm Mụ. Cách viết như thế giúp người không biết tiếng, khi đọc lên nghe vẫn đúng nghĩa từ “Người” - Kưm Mụ.

TS. Hoàng Xuân Lương
Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Dân tộc

[ Quay lại ]

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 64,217,116


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.2 secs