Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Kon Tum: Huyền thoại “rừng ma”

 24/12/2009

Một ngôi mộ treo được thiết kế bằng nắp tôn.

Một đêm nghỉ chân ở Đồn Biên phòng 673 (Đồn Đăk Long), chúng tôi đã được nghe nhiều cán bộ ở Đồn kể về tục táng treo, về những ngôi mộ “treo” và về “rừng ma” huyền bí. Trong màn đêm tĩnh mịch, cái cảm giác rờn rợn càng gợi cho chúng tôi sự tò mò. Không sao ngủ được, chuyến hành trình bước vào “rừng ma” cứ thúc giục...

Những vết tích còn sót lại

Năn nỉ mãi, ông A Blã mới dẫn chúng tôi đến khu “rừng ma” nhưng với giao kèo: “Mình chỉ đứng bên ngoài thôi, chứ không dám đến gần đó đâu, mình sợ con ma nó bắt mất hồn”. Vượt qua 2 quả đồi về phía Tây của làng, khu rừng ma nằm sát con đường liên xã Đăk Môn - Đăk Long. Đứng từ ngoài mặt đường nhìn vào, nếu quan sát kỹ chúng ta vẫn có thể nhìn thấy thấp thoáng những ngôi mộ theo kiểu táng treo với mái vòm là những tấm tôn đã cũ nát. Đoàn chúng tôi có 4 người và cả 4 đều lần đầu tiên đặt chân vào “rừng ma” nên không tránh khỏi cảm giác rờn rợn. Lấy hết can đảm, cuối cùng chúng tôi cũng bước được vào khu rừng âm u, tĩnh mịch đó, bắt đầu chuyến hành trình khám phá.

Đường vào “rừng ma” bị che phủ bởi các loại cây, gai rừng và những bụi le rậm rạp. Dưới đất là ngổn ngang chum lọ, những ché rượu cần sứt mẻ - gia tài của người quá cố được người sống chia phần sau khi chết. Sợ dẫm phải những vật dụng của người quá cố, chúng tôi cố gắng đặt nhẹ những bước chân của mình lên những tầng lá khô bị nước mưa làm ướt - một cảm giác bềnh bồng, rợn đến nổi gai ốc. Len lỏi qua những nhánh gai rừng sắc nhọn, chúng tôi “giáp mặt” với những ngôi mộ “treo”.
 10 chiếc quan tài “treo” mà chúng tôi đã đếm được tại khu “rừng ma” này là những chứng tích ghi dấu rõ nhất về tục táng treo của người Giẻ nơi đây. Có cái đã bị mục, có cái bị sập trụ nằm trơ vơ trên mặt đất, một số cái khác được an táng khoảng thời gian từ năm 1982 (theo trí nhớ của ông A Blã) vẫn còn giữ nguyên hiện trạng.

Đứng từ xa, ông A Blã chỉ cho chúng tôi rành rọt từng tên của người quá cố trong từng quan tài một. 2 chiếc quan tài cổ nhất đang được treo cách mặt đất khoảng 60 - 80 cm nằm trong một bụi cây rậm rịt, ông A Blã nói: Nằm trong quan tài này là vợ chồng ông A Ỏn và Y Xơu, chết hồi năm 1980, phía dưới 2 ngôi mộ trên là hai chiếc hòm nhỏ của hai đứa cháu nội, ngoại. Ông A Blã giải thích, theo tục của người Giẻ nơi đây, khi cháu trai của người quá cố chết thì được đem chôn dưới mộ ông, còn cháu gái chết thì được chôn dưới mộ bà để thể hiện tình yêu thương, quấn quít lẫn nhau như hồi còn sống trong gia đình. Còn 2 chiếc quan tài táng treo bằng nhôm nằm ở cách đó không xa là vợ chồng ông A Prót và bà Y Bay, chết năm 1982. Bên dưới ngôi mộ của A Prót là chiếc quan tài của đứa cháu nội 5 tuổi - tên A Công.

Trưởng thôn A Blã cho biết, năm ngoái, khu rừng này bị bà con bên kia rừng đốt rẫy, lửa cháy leo sang bên này nên một số mộ ở khu rừng đã không còn; đặc biệt là các hiện vật, hình thù trên các ngôi mộ như: sừng trâu đều bị lửa thiêu rụi. Theo ông A Blã, người cuối cùng ở làng Vai Trang được an táng theo hình thức này là già A Prul (90 tuổi) - bố của con rể ông.

Dẫn chúng tôi rời khỏi rừng ma, ông A Blã vẫn còn nặng nỗi lo: “Không biết mình tự ý đến đây thế này có bị con ma quở trách. Nếu nó mà theo về, mình chẳng biết lấy gì để cúng tạ lỗi với nó?”.

Địa táng thay thiên táng

Trở về Đồn Biên phòng 673, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với Đồn trưởng - Thiếu tá Lê Văn Nhì, anh cho biết: Để đảm bảo vệ sinh môi trường cho người sống, Đồn Biên phòng đã phối hợp với chính quyền địa phương tích cực tuyên truyền, vận động bà con. Vì thế mà từ năm 2000, tục táng treo nơi đây đã không còn nữa mà thay vào đó là hình thức địa táng.

Thượng úy Lê Hồng Long, cán bộ của Đồn Biên phòng mới luân chuyển đến đây còn cho chúng tôi biết thêm, ở làng Đăk Nhoong, xã Đăk Nhoong (huyện Đăk Glei) - ở bên kia đỉnh núi cũng có phong tục này. Trước đây, vùng rừng đó cũng có đến 14 cái quan tài “treo” nhưng giờ chỉ còn lại 1 cái duy nhất. Nghe đâu con của vị chủ tịch xã Đăk Nhoong - A Tôi, khi con gái chết cũng cho làm táng treo vào năm 1999 nhưng bị chính quyền xã phản đối. Vì nhớ và thương con, ông đã đem con gái mình táng treo ở gần đường liên xã. Mãi đến năm 2001, được sự vận động của chính quyền và trong lúc nâng cấp làm đường liên xã được Nhà nước đền bù nên ông đã di dời phần mộ và chuyển từ tục thiên táng sang địa táng.

Dù không còn tồn tại nữa nhưng tục táng treo và “rừng ma” vẫn mãi nằm trong tiềm thức của người dân làng Vai Trang. Khi chúng tôi hỏi vì sao lại bỏ tục này, Thôn trưởng Vai Trang, A Blã khẳng định: “Chôn người chết trên mặt đất mùa mưa thì còn đỡ chứ vào mùa nắng thì có mùi lắm. Trước đây, làng thường xảy ra dịch bệnh. Được vận động của chính quyền, được sự giải thích của cán bộ, không còn ai trong dân làng an táng người chết trên mặt đất nữa”. Vì vậy, bên cạnh những ngôi mộ an táng theo hình thức táng treo thì ngày nay đã có rất nhiều ngôi mộ được xây bằng xi măng khá vững chắc tại khu “rừng ma” làng Vai Trang. Trong đó, có ngôi mộ đã được chôn cất, có ngôi mộ xây để “xí phần”.

Sau chuyến hành trình khám phá không kém phần ly kỳ trong cơn mưa tầm tã, chúng tôi đã vượt hơn 100 cây số trở về thành phố Kon Tum. Tìm đến nhà ông Phạm Cao Đạt, một trong những người có “thâm niên” trong việc nghiên cứu về lĩnh vực văn hoá các dân tộc trên địa bàn tỉnh Kon Tum. Ông Đạt cho biết: “Cho đến giờ này, chưa ai biết nguyên nhân sâu xa từ đâu lại có tục thiên táng và nó xuất hiện từ bao giờ. Nhưng đã gọi là văn hoá thì không phân biệt tốt hay xấu, văn hoá này hơn văn hoá kia mà mỗi dân tộc đều có một nét văn hoá đặc trưng riêng. Chính tục thiên táng đã tạo nên nét khác biệt của người Giẻ ở Kon Tum. Với cuộc sống ngày càng phát triển, rừng ngày càng cạn kiệt, để đảm bảo về sức khỏe cho con người thì xu thế tục táng treo ở làng Vai Trang mất đi là điều không thể tránh khỏi”.

Cũng theo ông Đạt thì người DTTS nói chung có 3 lối ứng xử chính gồm: ứng xử với thiên nhiên, ứng xử với người sống và ứng xử với người chết. Riêng về ứng xử với người chết, đồng bào cũng có 3 cách an táng chính gồm: chôn chặt, chôn hở và treo lên. Tục thiên táng hay theo cách gọi dân gian là “táng treo” của người Giẻ (dân tộc Giẻ Triêng) cũng vậy. Ngày xưa, với điều kiện tự nhiên phong phú, đồng bào an táng người chết theo kiểu lộ thiên, treo quan tài trong rừng và không bao giờ quay lại khu vực đó. Do vậy, tên gọi “rừng ma” (nơi chôn cất người quá cố) cũng bắt nguồn từ lý do này. Hiện nay, “rừng ma” còn giữ được nét nguyên thủy như ở làng Vai Trang đã trở nên hiếm có, không chỉ với Kon Tum.

Mặc dù đã bị lớp bụi thời gian bao phủ, nhưng “rừng ma” ở làng Vai Trang ngày nay vẫn được coi là vùng đất linh thiêng nhất của làng, không ai dám bước vào hoặc xâm phạm đến nó. Đây cũng là nơi duy nhất để bà con trong làng an táng mỗi khi có người chết.

Tú Quyên

[ Quay lại ]
Các tin khác

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 64,264,927


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.2 secs