Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Phú Thọ: Người đau đáu nỗi lo thất truyền điệu hát ví, hát giang

 18/12/2009

Nghệ nhân Hà Thị Sóng luôn đau đáu nỗi lo thất truyền điệu hát ví, hát giang.

Từ xa xưa, vùng núi Lai Đồng (Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ) đã ngân vang điệu hát ví, hát giang của người Mường. Làn điệu dân ca nay trở thành thứ tài sản văn hoá, được người Mường lưu truyền từ đời này qua đời khác. Nhưng, trong dòng chảy của thời gian và sự chuyển mình hội nhập văn hoá, hát ví, hát giang chỉ còn nghẹn ngào trong lòng ít người nặng tình duyên nợ và khắc khoải với nỗi lo thất truyền.

Cũng như hát xoan ghẹo truyền thống của người Mường ở các huyện vùng cao Phú Thọ, hát giang ở vùng Lai Đồng, Thu Cúc, Đông Sơn thuộc huyện Tân Sơn là những lời hát đối thấm đượm tình yêu đôi lứa. Đó là câu hát tình tứ, ý nhị nhưng không kém sự khéo léo, thông minh. Điệu hát biểu diễn trong những lễ hội mùa xuân, nơi có sự thách đố giữa các nhóm trai gái với nhau. Cũng có khi là lời ca đối đáp trên nương rẫy. Người bên kia suối cất tiếng hát “ra lời”, người bên này “bắt tín hiệu” và đối lại. Câu hát qua, lời đối lại xua bớt đi nỗi vất vả của công việc, gắn kết thêm tình người.

Người Mường ở vùng Lai Đồng còn sáng tạo ra điệu hát ví ca ngợi thiên nhiên tươi đẹp, quê hương đổi mới, mừng Đảng, mừng đất nước, ngợi ca công ơn sinh thành cha mẹ... Hát ví không cần phải chặt chẽ về nội dung như hát giang, người biểu diễn có thể tự do sáng tác những làn điệu, lời hát phù hợp. Điệu hát ví thể hiện tâm hồn, cảm hứng sáng tạo phong phú của con người miền núi.

Không phân biệt lứa tuổi, không gian và thời gian, hát ví, hát giang được người Mường ở Tân Sơn gìn giữ qua bao thế hệ như món ăn tinh thần không thể thiếu. Nhưng những năm gần đây, hát ví, hát giang ở Tân Sơn ngày càng tắt vắng dần. Những người tâm huyết với làn điệu dân ca dân tộc lần lượt “khuất núi”. Còn lớp trẻ chẳng mấy ai mặn mà. Nguy cơ thất truyền điệu hát ví, hát giang là khó tránh khỏi.

Người “sót” lại trong thế hệ vàng son của hát ví, hát giang Lai Đồng là nghệ nhân Hà Thị Sóng, 72 tuổi, nhà ở khu I, xã Lai Đồng. Ở cái tuổi xưa nay hiếm, những nếp nhăn đã gần như phủ kín khuôn mặt người mẹ từng được coi là “hoa khôi” của Lai Đồng ngày nào. Nhưng tuổi tác không ngăn được tình yêu của bà Sóng với làn điệu ví, Giang của quê hương. Tiếp chuyện chúng tôi, nghệ nhân Hà Thị Sóng vẫn say sưa thả hồn vào những làn điệu giang, ví như thuở tuổi đôi mươi.

Thừa hưởng vốn kiến thức hát ví, hát giang từ mẹ và chị gái cộng với những lần “học lỏm” từ các đám hát anh chị, bà Sóng có khả năng biểu diễn nhiều làn điệu ví, giang từ khi mới lên năm, sáu tuổi. Qua năm tháng, vốn kiến thức và cách thể hiện hát ví, hát giang được bà hiểu cặn kẽ và thể hiện điêu luyện hơn. Giờ đây, mỗi khi gia đình nào có đám hiếu, hỉ đều mời bà Sóng đến biểu diễn. Xã, huyện có sự kiện văn hóa nào cũng đều có sự góp mặt của bà.

Gần 70 năm gắn bó với những câu hát truyền thống của dân tộc Mường quê hương, nghệ nhân Hà Thị Sóng đã được Sở Văn hoá- Thông tin tỉnh Phú Thọ trao Bằng khen: “Có thành tích xuất sắc trong Liên hoan cồng chiêng và diễn xướng tỉnh Phú Thọ-lần thứ Nhất năm 2004”; bà được mời tham dự Chương trình “Du lịch hướng về cội nguồn” trong Lễ hội Vua Hùng. Tình yêu quê hương được nghệ nhân Hà Thị Sóng thể hiện bằng giọng ca ở tuổi “xế chiều” khiến người nghe từ cảm xúc bất ngờ, ngỡ ngàng đến thán phục.

Tâm huyết thì lúc nào cũng hừng hực trong lòng, nhưng tuổi tác và sức khoẻ ngày càng giảm sút thì bà Sóng không sao ngăn được. “Bạn diễn” duy nhất của bà là ông chú ruột đã về với tổ tiên. Còn bà, tuổi già như ngọn đèn trước gió, chẳng biết sẽ tắt lúc nào. Bà Sóng luôn trăn trở rằng, mai đây khi trở thành người thiên cổ, ai sẽ thay bà hát tiếp điệu ví, giang quê hương? Bà đã đề xuất với cán bộ văn hoá xã mở lớp truyền dạy hát cho lớp trẻ, nhưng phần vì thiếu kinh phí, phần vì thanh niên không hứng thú với hát ví, giang. Lực bất tòng tâm. Bà đành hát ru cho đứa chắt nội mới bi bô học nói, mong sao sau này nó sẽ tiếp thu được phần nào điệu hát quê hương. Được truyền lại tinh hoa của dân tộc là ước muốn cuối cùng trong cuộc đời nghệ nhân Hà Thị Sóng.

Chúng tôi mong sao các cấp chính quyền, đoàn thể hiểu thấu nỗi lòng nghệ nhân Hà Thị Sóng để có hướng quan tâm, trao truyền và phát huy điệu hát ví, hát giang cho thế hệ con cháu dân tộc Mường mai sau.

Ngọc Tùng - Văn Minh

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Bình Phước tục treo cành cấm của người Xtiêng (12/2009)
  •  
  • Khu du lịch Prenn khai trương Vườn âm nhạc côn trùng (12/2009)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 64,217,270


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs